Charles de Gaulle (1890-1970) - Jeden z najwybitniejszych francuskich wojskowych oraz polityków XX wieku. Przed II wojną światową znany był z propagowania idei masowego wykorzystania broni pancernej w armii. W czasie wojny sprzeciwił się decyzji francuskiego parlamentu o kapitulacji i został przewodniczącym walczącego z hitlerowcami rządu Francji na uchodźstwie. Zaraz po wojnie stał przez 2 lata na czele tymczasowego rządu we Francji. W roku 1958 został premierem swojego kraju, zaś w latach 1959-1969 pełnił funkcję prezydenta. W czasie trwania jego kadencji przywrócono wolność francuskim koloniom oraz zreformowano system polityczny Francji, między innymi przez stworzenie nowej konstytucji. Wsławił się jednak także brutalnym tłumieniem buntów studenckich w roku 1968, co wywołało falę strajków w jego kraju. Dalej
Nikita Chruszczow (1894 -1971) - radziecki polityk pochodzenia ukraińskiego. Do partii bolszewickiej wstąpił w 1918 roku, wziął udział w wojnie domowej w Rosji. W okresie międzywojennym piął się w górę w hierarchii partyjnej, zostając w końcu naczelnikiem ukraińskich struktur partii. W czasie II wojny światowej zaangażowany był w dowodzenie wojskiem na wielu frontach i podczas wielu operacji, jednak najważniejszy był jego udział w bitwie pod Stalingradem, gdzie należał do głównych dowódców sił ZSRR. W 1953 roku, po śmierci Stalina, zaangażował się w rywalizację o władzę, z której wyszedł zwycięsko. Dzięki temu został I Sekretarzem KPZR, co dawało mu realną władzę w kraju. W 1956 na zjeździe partyjnym oficjalnie potępił Stalina i jego metody sprawowania władzy, doprowadzając w ten sposób do tak zwanej "destalinizacji" w całym Bloku Wschodnim. W 1958 roku objął dodatkowo funkcję premiera ZSRR. Starał się prowadzić dość ugodową politykę względem USA - głównego rywala ZSRR w wyścigu o światową dominację - nie rezygnując jednak przy tym z prób uzyskania przewagi w Zimnej Wojnie. W 1964 roku został obalony przez polityczny spisek swoich współpracowników, coraz bardziej niezadowolonych z jego rządów, i odsunięty na stałe od stanowisk i życia publicznego. Dalej
Otto von Bismarck (1815-1898) - Niemiecki polityk zwany "żelaznym kanclerzem". W latach 1851 - 1859 był posłem w ogólmoniemieckim parlamencie, potem dyplomatą niemieckim w Petersburgu. Jego kariera nabrała jednak rozpędu dopiero gdy wybrano go w 1862 roku premierem Prus. Od początku działał na rzecz zjednoczenia Niemiec, które rozbite były wówczas na wiele małych krajów. Dla realizacji tych planów korzystne okazały się wojny Prus z Danią a później Austrią w latach sześćdziesiątych XIX wieku, które utrwaliły pozycję Prus jako najsilniejszego kraju Niemiec. Ostatecznie podczas wojny z Francją w 1870 roku Bismarckowi i jego zwolennikom udało się zjednoczyć kraj i doprowadzić do utworzenia II Rzeszy Niemieckiej. Bismarck został kanclerzem tego kraju, prowadząc w czasie swoich rządów surową i bezkompromisową politykę, która często uderzała np. w Polaków w zaborze niemieckim. Doprowadził jednak do wzrostu potęgi Niemiec i wielu sukcesów w polityce wewnętrznej, odnosząc jednak bardzo poważną porażkę na arenie międzynarodowej - było nią dopuszczanie do koalicji Francji i Rosji, co miało tragiczne skutki dla Niemiec podczas I wojny światowej. Podał się do dymisji w 1890 roku z powodu porażki jego partii w wyborach i konfliktu z cesarzem Niemiec. Dalej
Augusto Pinochet (1915-2006) - generał oraz dyktator z Chile. W roku 1937 ukończył pierwszą szkołę wojskową , a dzięki kontaktom z wpływowymi organizacjami politycznymi (między innymi z "Wielką lożą Chile") szybko awansował po kolejnym szkoleniu na stanowisko kapitana, na początku lat siedemdziesiątych udało mu się osiągnąć stopień generalski. W 1973 roku na skutek destabilizacji sytuacji w kraju został głównodowodzącym całej armii Chilijskiej. W 1973 roku stanął na czele puczu, popieranego i finansowanego przez USA, skierowanego przeciwko lewicowemu rządowi Chile. Zamach stanu zakończył się powodzeniem a Pinochet obalił rząd i doprowadził do powstania rządów junty wojskowej, z nim samym na czele, która rządziła Chile przez 17 lat. Prowadził dyktatorską politykę, która okazała się jednym z najkrwawszych reżimów świata lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. W kwestii gospodarczej kierował się radami ekonomistów, pod wpływem których przekształcił Chile w jeden z najbardziej liberalnych gospodarczo krajów świata. W 1990 roku pokojowo przekazał władzę wybranemu w demokratycznych wyborach nowemu prezydentowi, przy czym do 1998 roku był nadal przywódcą armii. Jeszcze wiele lat później przeprowadzano procesy sądowe związane z podejrzeniami o kradzież pieniędzy z budżetu i oszustwa podatkowe, jednak nigdy nie doszło do skazania go. Dalej
Wiktoria Hanowerska (1819-1901) - brytyjska królowa zwana zwana często po prostu Królową Wiktorią. Na tronie zasiadła w 1837 roku. W 1840 roku poślubiła księcia Alberta z dynastii sasko-koburskiej, z którym miała dziewięcioro dzieci - pierworodny syn został później królem Wielkiej Brytanii, natomiast jej dalecy krewni sprawowali lub sprawują do dnia dzisiejszego rządy na przykład w Norwegii, Rumunii, Hiszpanii i kilku innych krajach Europy. W 1876 roku nadano jej także tytuł cesarzowej Indii, co umocniło brytyjską władzę kolonialną w tym kraju. Walczyła także o zwiększenie wpływów swojego kraju w Chinach i Afryce. Jej rządy, nazywane epoką wiktoriańską, są uważane za okres rozkwitu Wielkiej Brytanii i jej światowej dominacji pod względem militarnym i gospodarczym, w tym okresie kraj został też największym kolonialnym imperium świata. Sama królowa była przeciwna przyznawania nadmiernej autonomii i praw koloniom, obawiając się rozpadu imperium. Rządziła przez 62 lata, aż do swojej śmierci w 1901 roku, co czyni ją drugą najdłużej panującą królową brytyjską - pod tym względem ustępuje tylko Elżbiecie II. Dalej
Mohandas Karamchand Gandhi (1869 -1948) - znany też jako Mahatma Gandhi, pacyfista oraz polityk z Indii. Pomimo iż w młodości studiował w Wielkiej Brytanii był zwolennikiem wyzwolenia Indii spod panowania tego kraju. Przez ponad 20 lat, w latach 1893-1914, zaangażowany był w walkę o prawa człowieka w Południowej Afryce, która również była wtedy brytyjską kolonią. W 1915 roku powrócił do ojczyzny. Pomimo bardzo napiętej sytuacji w tym kraju i coraz częstszych aktów przemocy ze strony Brytyjczyków na Hindusach, oraz na odwrót, Gandhi potępiał całkowicie używanie siły. Angażował się też w działalność społeczną, walcząc między innymi z problemami powszechnej biedy czy alkoholizmu. Był członkiem Indyjskiego Kongresu Narodowego - partii politycznej domagającej się niepodległości Indii. Gdy wreszcie kraj odzyskał wolność w roku 1947, a także został podzielony na dwa państwa - Pakistan oraz Indie - Gandhi głosił pokojowe współistnienie obu tych krajów oraz wzajemny szacunek mieszkańców wyznających dwie różne religie - islam i hinduizm. Został zamordowany w 1948 roku przez hinduskiego ekstremistę obarczającego go winą za podział kraju. Dalej
Nelson Mandela (1918-2013) - południowoafrykański polityk oraz bojownik o prawa człowieka. W 1942 roku rozpoczął działalność polityczną wstępując do Afrykańskiego Kongresu Narodowego, w 1950 roku został jego przywódcą. Pod wpływem coraz bardziej napiętej sytuacji w kraju stał się następnie członkiem zbrojnego skrzydła partii, w którym działał od 1960 roku, nigdy jednak nie biorąc za cel działań zbrojnych ludzi. Został aresztowany w 1962 roku, a przez następne 27 lat przebywał w więzieniu, przy czym kilkakrotnie był przenoszony do innej placówki. W 1990 roku ostatecznie wyszedł na wolność, a już w 1994 roku został pierwszym czarnoskórym prezydentem RPA w historii. Co więcej w latach 1991-1997 przewodził legalnej już wówczas partii Afrykański Kongres Narodowy. W 1993 roku otrzymał pokojową Nagrodę Nobla, za walkę z segregacją rasową, natomiast w 1999 roku zakończył swoją kadencję prezydencką. Dalej
Saddam Husein (1937-2006) - iracki polityk i dyktator. Od początku działalności politycznej zaangażowany był w działania partii Baas. Brał udział w rewolucji w 1953 roku oraz udanym zamachu stanu w 1963 roku. Służył też w armii, gdzie osiągnął wysoki stopień wojskowy - zaangażowany był między innymi w wojnę Jom Kippur z Izraelem w 1973 roku. Osiągnął stopień marszałka - jako jedyny żołnierz Iraku w historii. Chociaż znaczący wpływ na sprawy kraju miał już w latach sześćdziesiątych, to w 1979 roku jego partia wybrała go na prezydenta kraju, co rozpoczęło długi okres jego autorytarnych rządów. Uwikłał kraj w dwie wojny - z Iranem w latach 1980-1988 oraz z Kuwejtem i jego zachodnimi sojusznikami w latach 1990-1991. Podczas gdy ta pierwsza zakończyła się "remisem" i zawarciem pokoju, ta druga była całkowitą porażką Iraku. Jego rządy zakończyły się w 2003 roku, kiedy został obalany przez międzynarodową koalicję, która wypowiedziała Irakowi wojnę. Został stracony w 2006 roku przez swoich przeciwników. Dalej
Erwin Rommel (1891-1944) - niemiecki wojskowy i jeden z najwybitniejszych dowódców II wojny światowej. Brał udział w I wojnie światowej jako żołnierz niskiego stopnia. W czasie II wojny światowej posiadał już stopień feldmarszałka. W 1941 roku został wysłany do Afryki jako dowódca niemieckiego Afrika Korps. Początkowo odnosił tam wiele zwycięstw, a jego umiejętności dowódcze sprawiły, że otrzymał przydomek "lis pustyni". Braki w zaopatrzeniu i przewaga liczebna aliantów uniemożliwiły mu jednak doprowadzenie do ostatecznego triumfu Niemiec w Afryce. W 1944 roku skierowany został do Francji, gdzie odniósł ciężkie rany uniemożliwiające mu kontynuowanie służby. Ze względu na podejrzenia o udział w zamachu na życie Hitlera został stracony jeszcze w tym samym roku. Dalej
Jimmy Carter (ur. 1924) - amerykański polityk reprezentujący partię demokratyczną i prezydent USA. Już w latach sześćdziesiątych ubiegał się o poważne stanowiska urzędnicze, jednak pierwszym sukcesem wyborczym było wybranie go na gubernatora stanu Georgia w 1970 roku. Urząd ten sprawował w latach 1971-1975. Prezentował liberalne stanowisko, występując otwarcie przeciwko segregacji rasowej. W 1977 roku został trzydziestym dziewiątym prezydentem USA. jego polityka doprowadziła między innymi do zbliżenia z Chinami i ponownego nakręcenia wyścigu zbrojeń. W 1980 roku ubiegał się o ponowny wybór, jednak tym razem przegrał , a w 1981 roku zakończyła się jego kadencja. On sam jednak dalej zaangazowany jest w działalność społeczną, napisał też wiele książek. W 2002 roku otrzymał pokojową nagrodę Nobla. Dalej
Lew Trocki (1879-1940) - rosyjski działacz komunistyczny i rewolucyjny. Jego prawdziwe imię i nazwisko brzmiało Lejba Dawidowicz Bronsztejn. W 1896 roku zaczął działać w organizacjach robotniczych i komunistycznych, w 1898 roku za działalność w nich został aresztowany. Brał udział w nieudanej rewolucji robotniczej w 1905 roku. W roku 1917 stał się jedną z najważniejszych postaci rewolucji lutowej oraz październikowej. W nowo utworzonej Rosji Radzieckiej został Ludowym Komisarzem do Spraw Wojskowych i Marynarki Wojennej. Prowadził Armię Czerwoną podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Po śmierci Lenina w 1924 roku rywalizował o władze ze Stalinem i przegrał tę walkę. W rezultacie został odsunięty od stanowisk, a w 1929 deportowany z kraju. Kontynuował komunistyczną i antystalinowską działalność na uchodźstwie, między innymi zakładając Czwartą Miedzynarodówkę. Zamordowany w Meksyku na polecenia Stalina w 1940 roku Dalej
Margaret Thatcher (1925-2013) - brytyjska polityk i premier. Należała do Partii Konserwatywnej. W latach 1964-1966 była członkinią brytyjskiego parlamentu, natomiast w 1970 toku zasiadła w rządzie jako minister edukacji, i sprawowała tę funkcję do roku 1974. W 1979 roku objęła stanowisko premiera Wielkiej Brytanii. Znana była z bezkompromisowego podejścia do strajkujących górników i surowej polityki wobec Bloku Wschodniego. Jednocześnie wprowadzała w życie liberalny program gospodarczy, zakładający w wielu przypadkach cięcia budżetowe. Wyrażała swój sprzeciw wobec nadmiernej integracji europejskiej. W tym samym czasie była też przewodnicząca Partii Konserwatywnej. Urząd sprawowała do roku 1990, gdy zgodziła się oddać stanowisko przewodniczącego Partii Konserwatywnej oraz urząd premiera innemu kandydatowi. Dalej
pixabay.com Liceum 20 pytań z historii Polski, na które każdy dorosły powinien znać odpowiedź - jak sobie poradzisz?