Zaznacz ułożone w kolejności chronologicznej wszystkie epoki prehistoryczne [bez podziału na okresy].
epoka kamienia - ok. 2,5 mln - 15 tys. p.n.e. epoka brązu - ok. 4000 lat p.n.e. epoka żelaza - ok. 2000 lat p.n.e. Dalej
Jedni z pierwszych hominidów, pojawili się w Afryce Południowej i Wschodniej, posługiwały się prostymi narzędziami
Posiadał wyprostowaną sylwetkę, znacznie większą pojemność mózgoczaszki, przypisuje mu się umiejętność posługiwania się ogniem, potrafił wytwarzać odzież ze skór zwierzęcych, pierwsza forma człowiekowatych która opuściła Afrykę
Człowiek rozumny - Jego rozwój trwa do dziś, do tego gatunku należy współczesny człowiek. Neardeltańczyk - Wytwarzał narzędzia potrzebne do polowania na duże zwierzęta, potrafił mówić i grzebał zmarłych Człowiek uzdolniony/zręczny - Potrafił konstruować bardziej skomplikowane narzędzia Australopitek - Jedni z pierwszych hominidów, pojawili się w Afryce Południowej i Wschodniej, posługiwały się prostymi narzędziami Dalej
paleolit - ok. 2,5 mln - 15 tys. lat p.n.e. mezolit - ok. 15 tys. - 4500 p.n.e. neolit - ok. 4500 - 1800 p.n.e. Dalej
Proces ewolucji człowieka, w której praludzie stawali się coraz wyżsi, ich sylwetka coraz bardziej wyprostowania, skóra mniej owłosiona, a mózg coraz większy.
Rewolucja, w której ludzie przechodzili z wędrownego trybu życia na tryb osiadły. - rewolucja neopolityczna Dalej
Był to obszar między dwoma rzekami - Tygrysem i Eufratem, gdzie powstała pierwsza cywilizacja rozległej krainy - Mezopotamii.
Był to pas górzystych, lecz urodzajnych terenów, rozciągających się od doliny Nilu w Egipcie przez obszary Palestyny i Syrii, aż do dorzecza Tygrysu i Eufratu.
Uprawianie roślin i udomowianie zwierząt, powstawanie osad, w których osiedlano się na dłuższy czas. - osiadły tryb życia Dalej
Osada, w której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem i hodowlą oraz produkcją narzędzi, ceramiką, tkactwem, a nawet obróbką metali. Powstało ok. 7000 lat p.n.e.
Jerycho to jedna z najstarszych i najlepiej zadbanych osad rolniczych na świecie. Powstało ok. 8350 lat p.n.e. Zajmowało obszar ok. 4 ha. Szacuje się że zamieszkiwało je od 800 do 3,5 tyś. osób. Çatalhöyük to osada, w której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem i hodowlą oraz produkcją narzędzi, ceramiką, tkactwem, a nawet obróbką metali. Powstało ok. 7000 lat p.n.e. Odkryto tam 40 sanktuariów, co wskazuje na bogate życie religijne. Dalej
Były dużo twardsze i wytrzymalsze, ruda żelaza występowała powszechniej, ale wymagała większych temperatur do wytapiania
Budynki świątynne budowane ku czci bóstwa opiekuńczego. W ich sąsiedztwie umieszczano spichlerze, gdzie przechowywano plony.
Terytoria składające się z miasta, w których żyła większość mieszkańców, i skupionych wokół niego pól uprawnych.
Budynki świątynne budowane ku czci bóstwa opiekuńczego. W ich sąsiedztwie umieszczano spichlerze, gdzie przechowywano plony. - Zikkurat Dalej
Wykształcenie trzech rodzajów pisma: hieroglificzne, hieratyczne i demotyczne, stworzenie systemów nawadniających pola, przewidywanie zaćmień słońca i opracowanie dokładnego kalendarza słonecznego, rozwinięcie medycyny
Rozwinięcie budownictwa, posługiwanie się kołem w transporcie i kołem garncarskim, odlewanie przedmiotów z brązu, złotnictwo, rozwinięcie nauki: podstawy matematyki i astronomii
Rozwój matematyki i geometrii [wykonywanie równań z dwiema niewiadomymi i działań z ułamkami dziesiętnymi], powstanie słynnych twierdzeń - Euklidesa i Pitagorasa, rozwój astronomii i medycyny
Wykształcenie trzech rodzajów pisma: hieroglificzne, hieratyczne i demotyczne, stworzenie systemów nawadniających pola, przewidywanie zaćmień słońca i opracowanie dokładnego kalendarza słonecznego, rozwinięcie medycyny - odkrycia i dokonania Egipcjan. Rozwój matematyki i geometrii [wykonywanie równań z dwiema niewiadomymi i działań z ułamkami dziesiętnymi], powstanie słynnych twierdzeń - Euklidesa i Pitagorasa, rozwój astronomii i medycyny - odkrycia i dokonania Babilończyków Dalej
Co to za pismo: Znaki, pojedynczo lub w kombinacjach przypominających rebusy, oznaczały nie tylko przedmioty lub osoby, ale i czynności. Później zaczęły one odpowiadać sylabom lub pojedynczym głoskom.
Pismo piktograficzne - miało charakter obrazkowy, gdzie proste rysunki ilustrowały opisywane przedmioty lub osoby. Pismo klinowe - Znaki z pisma ideograficznego, których zmienił się kształt i ich sposób zapisu. Miejsce piktogramów zajęły łatwiejsze do odbijania w glinie kliny. Pismo to przejęły inne ludy i dostosowały je do swoich potrzeb. Pismo hieroglificzne - wykształcone przez Egipcjan pismo służące do sporządzania monumentalnych napisów wykuwanych w kamieniu na pomnikach, ścianach pałaców czy świątyń. Pismo hieratyczne - uproszczona wersja hieroglifów. Pismo kapłańskie, za pomocą którego spisywano dokumenty i teksty literackie. Pismo demotyczne - najbardziej uproszczona forma zapisów. Pismo ludowe, którym posługiwali się na co dzień urzędnicy i kapłani. Dalej
Stworzył kodeks, zbiór ponad 300 orzeczeń wskazujących, jak należy rozstrzygać różne sporne kwestie i jakie kary należy wymierzać za przewinienia.
Utworzył pierwsze wielkie imperium, które rozciągało się od Zatoki Perskiej po Morze Śródziemne - Imperium Akadyjskie
Stworzył kodeks, zbiór ponad 300 orzeczeń wskazujących, jak należy rozstrzygać różne sporne kwestie i jakie kary należy wymierzać za przewinienia. [kodeks Hammurabiego] - Hammurabi Dalej
Dzięki zabiegom dyplomatycznym i licznym wojnom uczynił z Babilonu stolicę silnego państwa, które objęło swoim zasięgiem prawie całą Mezopotamię.
Dzięki licznym kampaniom wojennym udało mu się nie tylko podporządkować wszystkie miasta Sumeru, ale także narzucić swoją zwierzchność licznym ludom Bliskiego Wschodu.
Dzięki zabiegom dyplomatycznym i licznym wojnom uczynił z Babilonu stolicę silnego państwa, które objęło swoim zasięgiem prawie całą Mezopotamię. - uczynił to Hammurabi. Dalej
Uformowały się w niej dwa państwa [z upadłego Imperium Akadyjskiego] - na południu państwo babilońskie, a na północy państwo asyryjskie
Który władca, dzięki zwycięstwu w wojnach z Egiptem, rozciągnął panowanie państwa babilońskiego do Syrii i Palestyny?
Cyrus II - perski władca, który położył kres państwu babilońskiemu w 539 r. p.n.e., do tego momentu stało się ono częścią imperium perskiego. Hammurabi - uczynił z Babilonu stolicę silnego państwa dzięki licznym wojnom i zabiegom dyplomatycznym. Dalej
Brama Isztar - umocniona brama, która była jednym z wejść do Babilonu, który był otoczony potężnymi murami. Zikkurat boga Marduka - obiekt mogący być inspiracją do powstania biblijnej opowieści o wieży Babel. Ogrody Semiramidy - tarasy ze sztucznie nawadnianą roślinnością, ozdabiające pałac żony Nabuchodonozora. Jeden z cudów świata starożytności. Dalej
VI w. p.n.e. - wiek upadku imperium asyryjskiego i powstania imperium perskiego XVIII w. p.n.e. - wiek rozkwitu Babilonu Dalej
Za czasów, którego władcy Asyria miała największy zasięg terytorialny i rozwinęła się w niej kultura?
Aszurbanipal - urządził on w swoim pałacu w Niniwie ogromną bibliotekę, w której umieszczono wiele tabliczek z tekstami sumeryjskimi i akadyjskimi. Dalej
Stare Państwo - obejmujący deltę Nilu, Nowe Państwo - wąski pas ziem uprawnych ciągnący się od granic delty do I katarakty
Egipt Dolny - obejmujący deltę Nilu, Egipt Górny - wąski pas ziem uprawnych ciągnący się od granic delty do I katarakty
Menes - był pierwszym władcą zjednoczonego Egiptu, podobno wzniósł pierwszą stolicę kraju - Memfis. Dżoser - założyciel III dynastii. Dokonał on najwięcej w dziedzinie budowy politycznej i gospodarczej Egiptu. Totmes I - jeden z największych zdobywców w dziejach Egiptu. Dzięki niemu Egipt uzyskał wpływy na losy całego Bliskiego Wschodu. Dalej
Stworzono w Syrii i Palestynie egipską strefę wpływów - stało się to w epoce Nowego Państwa za zasługą faraona Totmesa I Dalej
Kto w Egipcie był władcą absolutnym oraz najwyższym kapłanem zapewniającym łączność między jego poddanymi a bogami?
Wezyr - najwyższy urzędnik państwowy. Podlegali mu niżsi urzędnicy. Był najbliższym współpracownikiem faraona. Pisarze [Urzędnicy] - byli wykształceni i posiadali umiejętność pisania i liczenia. Dalej
Ciała władców mumifikowano, czyli zabezpieczano przed rozkładem, bo wierzono, że zachowanie zwłok w jak najlepszym stanie jest podstawą do życia po śmierci
Politeizm - wiara i czczenie wielu bogów [każdy z bogów miał własne symbole, miejsce kultu oraz określony zakres działania
Wiara w życie pozagrobowe i rozumienie śmierci jako oddzielenie się od ciała elementu duchowego człowieka
Został zabity i pocięty na kawałki przez swojego brata Seta. Jego siostra - Izyda - odnalazła wszystkie jego części i pochowała.
Był synem Horusa. Pomścił on śmierć swojego ojca, pokonując jego mordercę. - Horus był synem Ozyrysa i on pokonał jego brata. Dalej
siedziby faraonów - rozległe, otoczone murami kompleksy obejmujące pałace oraz ogrody mastab - niskie budowle, pod którymi znajdowały się komoro grobowe. Dalej
W 960 r. p.n.e. - objęcie rządów przez Salomona, budowa Pierwszej Świątyni Jerozolimskiej W 814 r. p.n.e. - założenie Kartaginy Dalej
W 586 r. p.n.e. - zburzenie Jerozolimy przez Nabuchodonozora i rozpoczęcie się niewoli babilońskiej W 538 r. p.n.e. - kres niewoli babilońskiej W 66 r. n.e. - początek wojny żydowskiej Dalej
Nabuchodonozor pozwolił Żydom na powrót do kraju, ale nie zezwolił na odbudowę Świątyni Jerozolimskiej
W 66 r. p.n.e. - początek wojny żydowskiej W 132 r. p.n.e. - drugie powstanie żydowskiej, które powstało z powodu postanowienia cesarza Hadriana o wybudowaniu na miejscu Jerozolimy nowego miasta ze świątynią Jowisza Kapitolińskiego Dalej
Zlikwidowanie prowincji Judea i stworzenie nowej, nazwanej Syria-Palestyna - represje cesarza po Drugim powstaniu Żydów, które wybuchło w 132 r. p.n.e. Dalej
Czy wydarzenia i daty do nich podane zgadzają się? 63 r. p.n.e. - zdobycie niezależnego państwa rządzonego przez władców z dynastii machabejskiej przez rzymskiego wodza Pompejusza Wielkiego 44 r. p.n.e. - kraj staje się rzymską prowincją
Upadła wtedy ostatnia twierdza żydowska. Oznaczało to koniec powstania żydowskiego - 73 r. n.e. Dalej
Czy to jest poprawna definicja disapory? disapora - rozproszenie się Żydów w różnych częściach Imperium Rzymskiego.
Takie rozproszenie było niezwykle trwałe. Państwo Izrael powstało dopiero po dwóch tysiącach lat, po II wojnie światowej Dalej
Religia monoteistyczna - wiara w jednego boga, który miał otoczyć Izraelitów specjalną opieką i uczynić go narodem wybranym
Druga ważna w Biblii księga judaizmu, która składa się z komentarzy i objaśnień do Tory oraz zawiera przepisy prawne i religijne
Byli pośrednikami w handlu między Bliskim Wschodem a Grecją, Italią i innymi zachodnimi krainami śródziemnomorskimi
Fenicjanie byli znani jako kupcy i znakomici żeglarze - zakładali podczas swoich wypraw liczne kolonie
Rolnictwem - uprawiali pszenicę, jęczmień i warzywa Hodowlą zwierząt - hodowali owce, krowy i świnie Rzemiosło - produkty rzemieślników z doliny Indusu trafiały m.in. do Mezopotamii Handel - odbywał się rzekami oraz drogą morską Dalej
dynastia Maurjów - dynastia która zaczęła rządzić zjednoczonymi królestwami stworzonymi przez Ariów od IV w. p.n.e. Dalej
Po upadku Aśoki, imperium zaczęło zmierzać ku upadkowi przez liczne ludy koczownicze, które je łupiły
Nauka głoszona przez Buddę, czyli Oświeconego. Podważał on wiarę w to, że ludzie mogliby poznać tajemnice stworzenia świata przez boga. Uczył że nie ma na świecie rzeczy, która nie podlegałaby nieustannym zmianom. Wyznawcy tej religii przestrzegali zasad etycznych oraz ćwiczyli umysł aby dokonać dobrej przemiany i osiągnąć tzw. nirwanę czyli stan całkowitego wyzwolenia od cierpienia.
Wiara w najwyższego boga stwórcę - Brahmę. Do niego po śmierci miała podążać dusza, przechodząc przez wiele wcieleń. Bramini przekazywali świętą wiedzę będącą wskazówkami jak kierować społeczeństwem.
Wiara praktykowana przez większość mieszkańców Indii. Jego wyznawcy wierzyli w reinkarnację, czyli wielokrotne odradzanie się człowieka po śmierci dzięki wstępowaniu duszy w inne ciało.
Wiara praktykowana przez większość mieszkańców Indii. Jego wyznawcy wierzyli w reinkarnację, czyli wielokrotne odradzanie się człowieka po śmierci dzięki wstępowaniu duszy w inne ciało. - hinduizm Nauka głoszona przez Buddę, czyli Oświeconego. Podważał on wiarę w to, że ludzie mogliby poznać tajemnice stworzenia świata przez boga. Uczył że nie ma na świecie rzeczy, która nie podlegałaby nieustannym zmianom. Wyznawcy tej religii przestrzegali zasad etycznych oraz ćwiczyli umysł aby dokonać dobrej przemiany i osiągnąć tzw. nirwanę czyli stan całkowitego wyzwolenia od cierpienia. - buddyzm Dalej
nawiązano kontakt z Europą poprzez szlak handlowy - jedwabny szlak - stało się to podczas panowania dynastii Han Dalej
Pięć rodzajów zależności: władca-poddany, ojciec-syn, mąż-żona, młodszy-starszy, przyjaciel-przyjaciel
Społeczeństwo może funkcjonować sprawnie wtedy, gdy każdy człowiek wie, jakie powinien w nim zająć miejsce
Dla wyznawców liczyła się prawdziwa wiedza zdobywana przez obserwację i pokorę wobec zjawisk natury - taoizm Dalej
