Karta kredytowa
RRSO – syntetyczna miara całkowitego kosztu kredytu
Def. z Prawa Bankowego:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Warunki uzyskania kredytu
Historia kredytowa, kto gromadzi?
- kupienie mieszkania na kredyt oznacza spłacanie własnej nieruchomości, zaś przy wynajmie
płaci się (często więcej) za cudze
− nadmierna praca, by uskładać pieniądze, zamiast kupić coś na kredyt, może szkodzić zdrowiu,
relacjom rodzinnym, uniemożliwiać rozwój osobisty
− odkładanie konsumpcji do czasu
Kredyt konsumencki (ważne)
Z ustawy o kredycie konsumenckim:
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty
kredytu w stosunku rocznym.
Jest to najwłaściwsza miara łącznego kosztu kredytu, bowiem uwzględnia zarówno wszystkie koszty, jak i momenty ich poniesienia w czasie.
Klasyfikacji jest wiele, często pomieszane różne kryteria:
- Wg sposobu udostępnienia środków: kredyty gotówkowe / bezgotówkowe (bank płaci za nas bezpośrednio)
- Wg zabezpieczenia: np. hipoteczne, lombardowe
- Kredyty preferencyjne:
np. studencki / dla rolników / na mieszkanie (RnS, MdM).
- Kredyty ekologiczne:
np. na fotowoltaikę, wymianę pieca.
- Kredyty konsumenckie
Zakresy pojęciowe nie są ścisłe; np. kredyt ekologiczny jest zwykle preferencyjny.
- posiadanie zdolności kredytowej
- wystarczające zabezpieczenia
- stałe (niezmienne w całym okresie kredytowania)
- zeminne [zwykle zależne od pewnej stopy referencyjnej (indeksu)]
W Polsce stopą referencyjną jest zwykle WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) - stopa procentowa na rynku międzybankowym (po jakiej banki udzielają pożyczek innym bankom).
Należy ocenić, czy miesięczna nadwyżka wpływów nad wydatkami jest wystarczająca, by pokryć ratę kredytu i inne wydatki.
W budżecie (prognozie) należy ująć:
+ raty kredytu (część kapitałową i odsetkową)
+ inne koszty związane z kredytem (np. prowizja za udzielenie, ubezpieczenia, wycena rzeczoznawcy)
+ nowe koszty spowodowane przez dobro zakupione na kredyt
(np. przy samochodzie – rejestracja, paliwo, wynajem garażu, ubezpieczenie, przeglądy
techniczne, konserwacja, wymiany opon)
+ dodatkowe dochody i oszczędności osiągnięte dzięki dobru zakupionemu na kredyt (np. przy samochodzie – koszty „usługowej” komunikacji – autobusy, tramwaje, pociągi, taxi)
Jeśli po wprowadzeniu nowych danych budżet się bilansuje (nie ma niedoborów), to znaczy, że „stać nas” na taki kredytowany zakup.
Istote rozróżnienie kredytów
Rodzaje kredytów dla osób fiz. / gosp. dom. wg przedmiotu (celu):
kredyt konsumencki 3 prawa kredytobiorcy (ważne)
Spirala zadłużenia, jak z niej wychodzić?
Wskaźniki oceniane przez bank przy udzielaniu kredytów hipotecznych 2
- dla przedsiębiorstw (np. inwestycyjne, obrotowe)
- dla osób fizycznych
kredyt mieszkaniowy ≠ kredyt hipoteczny
(kredyt mieszkaniowy - wskazany cel)
(kredyt hipoteczny - jest czymś zabezpieczonu, często właśnie tym mieszkaniem, na które jest ten kredyt wzięty, ale nie zawsze musi tak być)
kredyt mieszkaniowy ≈ kredyt hipoteczny
Porówanie kredytu mieszkaniowego, a hipotecznego
Jak ocenić, czy można zaciągnąć kredyt?
Rodzaje kredytów dla osób fiz. / gosp. dom. wg innych kryteriów:
Ustawa o kredycie konsumenckim:
„Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie
swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.”
Można używać karty kredytowej mieszcząc się w tzw. okresie bezodsetkowym, ale trzeba mieć
świadomość, że:
1. to jest tylko jednorazowe przyspieszenie konsumpcji
2. powstaje ryzyko wpadnięcia w odsetki (jak się zapomni spłacić lub jak nastąpi jednorazowy nieprzewidziany duży wydatek)
Kredyt konsolidacyjny, co to i czy warto?
Wskaźniki oceniane przez bank przy udzielaniu kredytów hipotecznych 1
1. Wstrzemięźliwość konsumpcyjna
2. konsolidacje - zebranie wszystkich kredytów w jednen i spłacanie jednego
3. spieniężenie tego co najdroższe
Kredyt konsolidacyjny –zastąpienie kilku zobowiązań (rat) jednym (jedną).
Czy warto?
1. Niższa rata
2. Może być tańszy niż dotychczasowe zobowiązania
Ale nie zawsze jest dostępny.
Koszt kredytu (składniki kosztu kredytu)
BIK (Biuro Informacji Kredytowej) gromadzi, integruje i udostępnia dane o historii kredytowej
klientów banków, SKOK-ów oraz od niedawna również pozabankowych firm pożyczkowych.
Zapisuje również zapytania kredytowe
Zadłużanie się – zawsze unikać?
Zadłużanie się może być uzasadnione, przykładowo:
− oprocentowanie (odsetki)
− prowizje
− ubezpieczenia
− inne koszty powiązane
− dodatkowe koszty przy hipotecznym
− dodatkowo przy kredycie walutowym: spread, zmiany kursów
Kredyt - zakres pojęciowy (definicja)
Przy kredycie konsumenckim kredytobiorca ma zagwarantowane szczególne prawa, szersze niż
wynikające z samej ustawy Prawo Bankowe, np. prawo do:
− odstąpienia od umowy bez podania przyczyny w terminie 14 dni od jej zawarcia; musi
jednak w ciągu 30 dni zwrócić kredyt oraz zapłacić odsetki za okres od dnia wypłaty kredytu
do dnia jego spłaty, nie można natomiast obciążać go żadnymi innymi kosztami;
− przedterminowej spłaty części lub całości kredytu i związanego z tym obniżenia jego kosztu; w określonych warunkach kredytodawca może naliczyć prowizję od takiej nadpłaty, ale jej wysokość również jest limitowana (art. 48-52)
Ponadto ustawa narzuca na kredytodawców szereg obowiązków informacyjnych i limitów
dotyczących kosztów ponoszonych przez konsumenta.
Oprocentowanie
Rodzaje oprocentowania:
Typowy zapis oprocentowania kredytu
kredyt konsumencki ≠ kredyt konsumpcyjny
Kredytem konsumenckim może być nie tylko kredyt konsumpcyjny, ale też każdy inny (np. mieszkaniowy, samochodowy, konsolidacyjny), jeśli tylko spełnia powyższą definicję.
Do kredytów konsumenckich wg ustawy zalicza się również pożyczki oraz odroczenie płatności, jeśli
konsument ma z tego tytułu ponieść koszty związane z tym odroczeniem (czyli np. sprzedaż na raty z oprocentowaniem).
Jest też lista wyjątków, do których nie stosuje się ustawy o kredycie konsumenckim.
Kredyt konsumencki 2 (ważne)
Czy kredyt i pożyczka to to samo?
Wskaźnik LTV (Loan to Value)
To stosunek kwoty kredytu do wartości proponowanego zabezpieczenia tego kredytu.
Według znowelizowanej Rekomendacji S w przypadku kredytów zabezpieczonych na
nieruchomościach mieszkalnych wartość LTV w momencie uruchomienia kredytu nie powinna przekraczać poziomu:
− 80% (zasada ogólna);
− 90%, jeśli zostanie ustanowione dodatkowe zabezpieczenie kredytu.
stopa procentowa = WIBOR 3M + marża banku
stopa procentowa 5.68% (WIBOR 3M [3 miesięczny] na 18.10.23) + 2.5% (marża) = 8,18%
Zaciąganie kredytu, kto ponosi odpowiedzialność
Brać bo dostępny?
Odpowiedzialność za kredyt ponosi kredytobiorca.
Stwierdzenie przez bank posiadania zdolności kredytowej nie oznacza automatycznie, że decyzja o zaciągnięciu kredytu będzie rozsądna. Powinien to rozważyć sam kredytobiorca (bank nie wie o sytuacji kredytobiorcy tyle, ile on sam – jest to tzw. asymetria infomacji).
Nie
Pojęcia kredyt i pożyczka bardzo się różnią.
Główną różnicą jest podmiot udzielający, kredytu udziela bank, natomiast pożyczkę możemy otrzymać od osoby fizycznej, firmy, oraz instytucji finansowej
• mieszkaniowy / budowlany
• samochodowy
• konsumpcyjny
• konsolidacyjny (na spłatę innych kredytów)
• inne?
Uwaga: zakresy znaczeniowe tych pojęć nie są ściśle określone
- DSTI - (Debt Service to Income)
To stosunek całkowitych rocznych kosztów związanych z obsługą zobowiązań kredytowych i innych zobowiązań finansowych do całkowitego rocznego dochodu klienta.
Według rekomendacji S (po nowelizacji z 2019 r.) każdy bank powinien indywidualnie określić
akceptowalną wysokość tego wskaźnika, ale zalecane jest unikanie udzielania kredytów hipotecznych jeśli jego wartość wynosi mniej niż:
• 40% – w przypadku klientów mających dochody niższe niż przeciętna wartość wynagrodzeń
w ich miejscu zamieszkania,
• 50% – w przypadku klientów mających dochody przewyższające średnie wynagrodzenie.

