Fiszki z postanowień władców Rosji

- założyciel państwa ruskiego
- założenie stolicy w Nowogrodzie

- syn Ruryka
- poszerzenie włady
- w 882 roku wyprawił się na Kijów, dzięki czemu zjednoczył północne i
południowe księstwa ruskie
- umowa handlowa z Bizancjum
- stolica Kijów
- Od tego momentu używa się terminu Ruś Kijowska.

- Ruś jest traktowana jako państwo wasalskie Bizancjum
- poszerzenie włady
- powieść minionych lat
- zbieranie daniny raz na rok, po podpisaniu niekorzystnej umowy z
Bizancjum był zmuszony zbierać ją częściej ( Drewianie nie chcą jej
płacić się zabijają Igora

- scentralizowała państwo
- wprowadziła podatki, prawo sądowe, uregulowała kwestię daniny
- rozpoczęła dążenia chrystianizacyjne

- wyprawy wojenne
- próba złupienia Konstantynopolu (nie udana)

- przyłączenie Grodów Czerwieńskich
- religia monoteistyczna ( w 988 roku przyjął chrzest, ustanawiając chrześcijaństwo religią państwową.)
- umowa z Bazylim (pomoc w walce z arabami za rękę siostry cara
Bazyliego)

- za jego panowania Ruś miała swój szczytowy okres
- ustabilizował sytuację wewnętrzną i zewnętrzną
- umocnił Cerkiew
- rozwój literatury, sztuki, miast i oświaty
- wprowadził zasadę senioratu
- w trakcie jego panowania nikt nie najeżdża Rusi (jest zbyt potężna)

- ustabilizował kwestie podatkowe
- "Czapka Monomacha" jako symbol władzy

- szerzenie chrześcijaństwa
- był jedynym władcą Nowogrodu rządzącym bez bojarów
- wygrane bitwy z Krzyżakami
- poddaństwo Tataromongołom

- dobre stosunki ze Złotą Ordą
- szybki rozwój Moskwy
- likwidacja urzędu Baskaków (bogacenie się Moskwy)
- Moskwa stolicą religijną

- budowa kamiennego Kremla - umocnienie stolicy
- rywalizacja z Litwą
- udaremnił wyprawe Chana na Moskwę
- pokój z Ordą
- nowe nabytki terytorialne

- kontynuował proces unifikacji ziem ruskich
- podbił m.in. księstwo muromskie

- cztery razy utracił Moskwę
-zawarł z królem Polski i wielkim księciem Litwy Kazimierzem IV
Jagiellończykiem traktat pokojowy, który ustanawiał granicę sfer
wpływów Litwy i Moskwy w Europie Wschodniej
- oślepiano jego rywali

- prowadził dwie wojny z Litwą
- rozbudował Kreml w Moskwie
- za jego panowania uznano dwugłowego orła za herb Wielkiego
Księstwa Moskiewskiego, a św. Jerzy na koniu = herb Moskwy
- przyłączył (pokojowo, bądź też nie) do Moskwy kolejne księstwa, w tym Republikę Nowogrodzką

- przyłączył nowe ziemie
- wojny z Tatarami Krymskimi
- 3 lata po jego śmierci od 1538 do 1547 rządzili bojarowie

- centralizacja władzy kosztem bojarów
- reforma systemu prawnego i administracji
- wspierał rozwój sztuki, piśmiennictwa, architektury i malarstwa
- wprowadził druk do Wielkiego Księstwa Moskiewskiego
- wprowadził opriczninę
- reforma armii na wzór zachodni
- rozpoczął wojny inflandzkie

Polityka zewnętrzna:
- aneksja Chanatu Kazańskiego i Astrachańskiego
- rozpoczął wojny inflandzkie
- prowadził wojny z Litwą, zakonem krzyżackim, Polską
- nawiązał kontakty handlowe z Anglią
Polityka wewnętrzna:
- centralizacja władzy kosztem bojarów
- reforma systemu prawnego i administracji
- wspierał rozwój sztuki, piśmiennictwa, architektury i malarstwa
- wprowadził druk do Wielkiego Księstwa Moskiewskiego
- wprowadził opriczninę – odbierał ziemie bojarom; ziemie te stawały się własnością Iwana; funkcjonariusze opriczniny dopuszczali się rozbojów, masakr ludności i rabunków
- reforma armii na wzór zachodni
- utwierdzenie samodzierżawia, odsunięcie od władzy Dumy Bojarskiej

- nie okazywał żadnego zainteresowania sprawami państwa
- oświęcał się głównie praktykom religijnym, wspomagał cerkwie i klasztory
- zajmował się rozbudową swojego pałacu, urządzaniem komnat

- dbał o rozwój gospodarczy i kulturalny kraju
- uzyskał utracone za Iwana IV terytoria nad Zatoką Fińską
- kontynuował ekspansję na Syberii i na Kaukazie
- za zgodą patriarchy Konstantynopola udało mu się podnieść rangę
kościoła rosyjskiego
- był obwiniany za wszystko

- zamordowany na rozkaz Dymitra Samozwańca I

-„nie czcił” miejscowych obyczajów
- ogłosił liczne amnestie wobec zesłanej szlachty moskiewskie
- zliberalizował zależność chłopów od ich właścicieli
-za jego panowania swobodnie można było wyjeżdżać za granicę
- przyjmował ludzi z prośbami i podaniami

-umocnić swoją władzę, car oparł swoje rządy na aparacie biurokratycznym złożonym z jego zwolenników
- zorganizował kontrofensywę, która miała na celu odparcie wojsk króla polskiego spod Smoleńska
- ogłosił dekrety korzystne dla bojarów, nakazujące chłopom powrót do swoich panów

- zaczął od eliminacji potencjalnych kontrkandydatów do tronu.
- zakończył wojnę ze Szwecją w 1617
- ugruntował władzę dynastii
- zakończył okres wielkiej smuty

- przyznawał ulgi handlowe szybko bogacącym się kupcom i bojarom
- przyznawał przywileje dla duchowieństwa
- zakaz używania instrumentów muzycznych, palenia tytoniu,
przeklinania i picia alkoholu
- potępił rozwiązłość seksualną i zwolnił z dworskiej służby karły

- bardzo chorowity
- ujednolicił podatki
- zniósł zostały niektóre drastyczne kary
- zwiększył kompetencje wojewodów, przy równoczesnym zmniejszeniu ilości urzędów
- palił książki z rangami

- panował wspólnie z młodszym bratem Piotrem I
- ograniczony umysłowo
- poświęcał się życiu rodzinnemu

- urzędnikami mianował zaufanych ludzi
- zbudował Sankt-Petersburg i przeniósł do niego stolicę (w 1712 roku)
- dbał o rozwój manufaktur i handlu
- utworzył sieć elementarnych szkół świeckich
- utworzył Akademię Nauk
- zreformował alfabet (zmienił cyrylicę na grażdankę)
- zniósł Dumę bojarską

Reformy wewnętrzne:
- ustanowienie tabeli rang (14 stopni awansu w armii i administracji; każdy zaczynał od 1. rangi i mógł zyskać w ten sposób szlachectwo)
- reformy obyczajów na wzór zachodni (nauka tańca, palenie fajek, zakaz noszenia bród przez bojarów itd.)
- obowiązkowy coroczny pobór do armii
- podzielił kraj na gubernie, prowincje i dystrykty
- urzędnikami mianował zaufanych ludzi
- zbudował Sankt-Petersburg i przeniósł do niego stolicę (w 1712 roku)
- dbał o rozwój manufaktur i handlu
- utworzył sieć elementarnych szkół świeckich
- utworzył Akademię Nauk
- zreformował alfabet (zmienił cyrylicę na grażdankę)
- utworzył Świątobliwy Synod Rządzący, podporządkowując sobie Cerkiew
- wprowadził kalendarz juliański
- wprowadził podatek pogłówny, który stanowił główny dochód skarbu państwa
- zniósł Dumę bojarską, zamiast niej ustanowił podporządkowany sobie Senat Rządzący
- zobowiązał mieszczan do obrony państwa w zamian za prawo do nabywania ziemi

Refotmy zewnętrzne:
- dążył do uzyskania portów nad Morzem Czarnym
- wziął udział w trzeciej wojnie północnej
- wywalczył dostęp do Bałtyku, który umocnił wybudowaniem Sankt-Petersburga u ujścia Newy
- próbował pokonać Turków nad Morzem Czarnym, ale mu się nie udało
- wprowadził wojska do Rzeczypospolitej w ramach mediacji między skłóconą szlachta a królem
- zdobył od Persji tereny na południe od Morza Kaspijskiego

- interesowała się życiem dworskim, przyjęciami i balami
- kontynuowała rozbudowę Petersburg

- ogłosił, że Moskwa jest stolicą Rosji i już nigdy nie wrócił do Petersburga
- nie wyrażał zainteresowania sprawowaniem władzy

- rozszerzyła znacznie przywileje szlachty
- założyła Cesarską Szkołę Baletową
- rozwinęła balet

-jako władca-niemowlę nie miał żadnego wpływu na władzę w państwie
- izolowano go od spraw publicznych

- poszerzyła przywileje dla dworianstwa
- za panowania Elżbiety wzniesiono m.in. barokowy Pałac Zimowy
- zsyłki chłopów za różne przewinienia na Syberię – lecz tylko w wieku do 45 lat i sprawnych do pracy

- obniżył cenę soli
- zmienił armię na wzór pruski
- zarządzenie o goleniu bród i zmianie ubioru, na wzór duchowieństwa protestanckiego

- ograniczyła kompetencje Senatu Rządzącego na rzecz nowo powołanej Rady Cesarskiej
- skonfiskowała majątki kościelne i zlikwidowała klasztory, by opłacić wojsko
- utworzyła rzadką sieć szkół podstawowych i średnich
- podporządkowała sobie Gruzję

Polityka wewnętrzna:
- ograniczyła kompetencje Senatu Rządzącego na rzecz nowo powołanej Rady Cesarskiej
- skonfiskowała majątki kościelne i zlikwidowała klasztory, by opłacić wojsko
- utworzyła rzadką sieć szkół podstawowych i średnich
- opierała rządy na szlachcie, której dawała liczne przywileje, w tym zwolnienie z podatków, więc skarb państwa utrzymywały niziny społeczne
- rozpoczęła zsyłki na Syberię za przestępstwa kryminalne i polityczne
- stanowczo tłumiła powstania chłopskie, reformowała administrację, by nie dopuścić do kolejnych zrywów
- w „Gramotach szlacheckich” określiła prawa i przywileje szlachty; w tymże dokumencie oficjalnie ustanowiła istnienie stanu szlacheckiego
- fundowała szkoły, w tym Instytut Smolny (pierwszą w Rosji szkołę dla dziewcząt)
- wprowadziła w Rosji uprawę ziemniaków
- odebrała autonomię Kozakom zaporoskim

Polityka zewnętrzna:
- od wojny siedmioletniej (1756 – 1763) Rosja jest uznawana za hegemona w Europie Środkowej
- rozszerzała granice kosztem Polski (trzy rozbiory) i Turcji
- w 1764 roku posadziła na polskim tronie swojego kochanka, Stanisława Augusta Poniatowskiego
- zażegnała groźbę wojny z Austrią, proponując jej wspólny rozbiór Polski
- zdobyła tereny nad Morzem Czarnym: Chanat Krymski, ujście Dniepru i okolice Azowa
- podporządkowała sobie Gruzję
- za jej panowania Rosja stała się potęgą morską i handlową

- edykt o 3 dniowej pańszczyźnianie
- fan musztry, mundurów, armii i silnych kar
- walczył z nadużyciami w administracji
- został mistrzem i protektorem Zakonu Kawalerów Maltańskich
- kontynuował działania matki, Katarzyny II
- przystąpił do koalicji z Wielką Brytanią, Austrią i Turcją

Przystąpił do koalicji z Wielką Brytanią, Austrią i Turcją (II koalicja antyfrancuska). Wysłał wojska ekspedycyjne do Italii przeciwko Francuzom. Część wojsk przetransportowana została na statkach floty czarnomorskiej na Sycylię, skąd zaatakowały one południową Italię.
Umarł na skutek spisku,, jego twarz była zbita na kwaśne jabłko.
Jego syn Aleksander I brał podobno udział w spisku.

-zniósł poddaństwo chłopów w guberniach nadbałtyckich
- zlikwidował cenzurę książek
- zakazał stosowania tortur w śledztwie
- liberalizacjia handlu zagranicznego
- reformy w szkolnictwie

- rozbudował system policyjny
- utworzył tajną policję, zajmującą się inwigilacją działaczy społecznych, uczonych i artystów
- wydał zakaz przyjmowania do szkół średnich i wyższych młodzieży nieszlacheckiej
- nałożył cenzurę ograniczającą możliwości rozwoju piśmiennictwa i nauki

Polityka zagraniczna:
W polityce zagranicznej Mikołaj I skierował swe działania przede wszystkim na Półwysep Bałkański. W 1826 r. Rosja i Wielka Brytania podpisały w Petersburgu układ o wywarciu presji na Turcję celem przyznania Grecji autonomii. Do układu przyłączyła się także Francja. Turcja odrzuciła warunki układu, ale zobowiązała się do przestrzegania autonomii Serbii, Mołdawii i Wołoszczyzny oraz zgodziła na swobodny przepływ statków rosyjskich z Morza Czarnego na Morze Śródziemne i uprzywilejowanie kupców rosyjskich.

Polityka wewnętrzna:
Powstały nowe ministerstwa i komitety opiniodawcze, rozbudowano system policyjny, m.in. utworzono III Oddział Kancelarii Osobistej – tajną policję, zajmującą się inwigilacją działaczy społecznych, uczonych i artystów. Wprowadzony został podział szlachty na grupy o określonych kompetencjach i przywilejach, uregulowano w szczegółach stosunki między szlachtą ziemiańską a poddanymi chłopami itp. Mikołaj I był przeciwnikiem emancypacji warstw niższych, wydał zakaz przyjmowania do szkół średnich i wyższych młodzieży nieszlacheckiej. Był też przeciwnikiem zniesienia ustroju pańszczyźnianego w Rosji, co stawało się już powszechne w zachodniej Europie. Wprowadził jednak pewne reformy, ograniczające wszechwładzę obszarników nad służbą dworską i poddanymi chłopami, umożliwiając im uwolnienie się od poddaństwa przez wykup lub w drodze umowy.

- reforma uwłaszczeniowa na wsi
- wprowadził urzędy ziemskie
-ograniczył autonomię uniwersytetów
- czas trwania służby w wojsku skrócił do 6 lat
- został zbombiony 2 razy

Reforma uwłaszczeniowa na wsi - właściciele ziemscy nie mieli już prawa dysponować chłopami, karać ich czy przesiedlać. Chłopi zaś mogli nabywać ziemię na własność i otrzymywali nadziały gruntowe za część nominalnej ich wartości i na wieloletnie raty.
Urzędy ziemskie - Miały zajmować się one podniesieniem poziomu technicznego rolnictwa, rozwojem oświaty, opieki społecznej, szpitalnictwa, miejscowego handlu i przemysłu oraz budownictwem lokalnych dróg i mostów.

- car Aleksander II dostrzegł przewagę systemu zachodniego i próbował wprowadzić reformy na zachodnią modłę
- odwilż nie dotyczyła Królestwa Polskiego
- 1861 – zniesienie poddaństwa chłopów i częściowe uwłaszczenie – ale chłopi musieli się „wykupywać” od panów, na co większości nie było stać, więc reforma nie została wprowadzona w stu procentach
- reforma samorządowa
- reforma sądownicza, w tym wprowadzenie prawa do obrony
- reforma oświatowa
- załagodzenie cenzury
- ograniczenie kompetencji tajnej policji politycznej


W 1867 r. założony został Rosyjski Czerwony Krzyż, z inicjatywy carskiego rządu zwołane zostały międzynarodowe konferencje, na których uchwalone zostały deklaracja petersburska (1868) o zakazie broni powodującej nadmierne okaleczenia oraz deklaracja brukselska (1874) o prawach i obyczajach wojen.

- antysemita,
- usiłował umocnić znaczenie języka rosyjskiego i religii prawosławnej,
kosztem m.in. prześladowania języka polskiego (rusyfikacja)
- wprowadził bezwzględny despotyzm
- za jego panowania nastąpił wzrost produkcji węgla kamiennego, stali, miedzi, przemysłu maszynowego, cukru

Aleksander III wydał reskrypt nakazujący rozpoczęcie budowy połączenia kolejowego między Uralem a wybrzeżem Pacyfiku - kolei transsyberyjskiej.
Car Aleksander III umarł w 1894, na zapalenie nerek.

- opowiedział się po stronie tradycyjnego samowładztwa
- sprowokował wojnę z Japonią, która okazała się pasmem klęsk wojsk carskich i zakończyła się w 1905 japońskim zwycięstwem
- wolności obywatelskie, m.in. wolność wyznania, wolność słowa, wolność stowarzyszeń
- nadał Rosji konstytucję

Mikołaj II Romanow nadał Rosji konstytucję, która gwarantowała carowi prawo weta ustaw głosowanych w Dumie Państwowej.
Abdykował ale i tak jego samego oraz jego rodzinkę na śmierć.