Czym zajmuje się biologia?
- Zajmuje się badaniem budowy i czynności życiowych wszystkich organizmów.
- Zależnościami między organizmami.
- Wpływem środowiska na organizmy.
Badają temperaturę i dostęp do światła w różnych środowiskach, a potem sprawdzają jak organizmy są przystosowane do życia w takich warunkach.
Wspólne cechy organizmów
- Budowa komórkowa
- Wszystkie organizmy są zbudowane z podstawowych elementów (komórek)
- Wykonywanie czynności życiowych
- Wszystkie organizmy wykonują te same czynności życiowe
Czynności życiowe organizmów
- Odżywianie się
- Oddychanie
- Wydalanie
- Ruch
- Wzrost i rozwój
- Rozmnażanie się
- Reakcja na bodźce
Odżywanie się
Dostarczanie składników pokarmowych wykorzystywane jako źródło energii oraz materiał do budowy komórek
Oddychanie
Polega na uwalnianiu z pokarmu energii do życia, do oddychania jest potrzebny tlen.
Podczas oddychania powstaje szkodliwy dwutlenek węgla.
Tlen i dwutlenek węgla to gazy, które są składnikami powietrza.
Wydalanie
Usuwanie z organizmu substancji niepotrzebnych, np. nadmiaru wody oraz szkodliwych (dwutlenek węgla)
Ruch
- Przemieszczanie się z miejsca na miejsca
- U roślin zwracanie liści i łodyg do światła
Wzrost i rozwój
- Zwiększanie rozmiarów i masy ciała
- Rozwój to wszystkie zmiany wyglądu i sposobu funkcjonowania organizmu w ciągu jego życia
Rozmnażanie się
- Wydawanie na świat potomstwa
- Organizmy rozmnażają się:
- płciowo, czyli za pomocą męskich i żeńskich komórek rozrodczych
- bezpłciowo
Reakcja na bodźce
To znaczy reakcja na:
- zapach
- światło
- dźwięk
Umożliwia organizmom dostosowanie się do zmian, które zachodzą w środowisku
Jak są zbudowane organizmy wielokomórkowe?
- Zbudowane z elementów łączących się ze sobą w coraz większe jednostki
- Komórki łączą się w tkanki
- Z tkanek powstają części ciała
- U zwierząt: narządy
- U roślin: organy
- Budują one układy narządów lub systemy organów, które składają się na organizm
Poziomy budowy
- Komórka
- Tkanka
- Narząd(zwierzęta)/Organ(rośliny)
- Układ(zwierzęta)/System(rośliny)
- Organizm
Komórki
Podstawowa jednostka, z której są zbudowane organizmy
Tkanka
Tworzona przez grupę komórek o podobnej budowie, wykonujących określone zadania
Narząd / organ
Tkanki wyspecjalizowane w pełnieniu określonych funkcji tworzą u zwierząt narząd (np. serce), a u roślin - organ (np. liść)
Układ lub system
- U zwierząt, narządy, które uczestniczą w wykonaniu określonych czynności życiowych, tworzą układ - np. układ krwionośny
- U roślin organy łączą się w system - np. system pędowy
Organizm
Poszczególne układy/systemy, współpracują ze sobą, dzięki czemu tworzą organizm
Dziedziny biologii
Ze względu na obiekt badań wyróżniamy:
- Zoologię - nauka o zwierzętach
- Botanika - nauka o roślinach
- Mikrobiologia - nauka o mikroorganizmach
Ze względu na problemy, którymi zajmują się naukowcy dzielimy:
- Anatomia - nauka o budowie wewnętrznej organizmów
- Fizjologia - nauka o czynnościach życiowych organizmów
- Ekologia - nauka o zależnościach organizmami o środowiskiem
