Fiszki: budowa i funkcje krwi klasa 7

dużej ilości substancji międzykomórkowej, zwanej osoczem, oraz zawieszonych w niej elementó morfotycznych, czyli krinek i płytek krwi

5 litrów

• dostarcza tlen i substancje oddżycze do wszystkich komórek organizmu
• oddbiera z komórek dwutlenek węgla i inne zbędne produkty przemiany materii
• transportuje związki regulujące pracę organizmu
• bierze uział w regulacji temperatury ciała oraz ilości oddy i soli mineralnych
• zwalcza czynniki chorobotórcze

Erytrocyty. Nie mają jądra komórkoego, a kształtem przypominają spłaszczone krążki. Postają  szpiku kostnym. Następnie umierają i są rozkładane w śledzionie oraz ątrobie. Natychmiast zastępują je nowe komórki

46% to elementy morfotyczne:

erytrocyty, leukocyty, płytki krwi

a pozostałe to osocze

więc:

• 45% erytrocyty
• 0,5% leukocyty
• 0,5 płytki krwi
• 50% woda [osocze]
• 4% substancje rozpuszczone w osoczu [osocze]

od 4 do 6,5 mln czerwonych krwinek, ich liczba jest iększa u mężczyzn niż u kobiet

hemoglobina. Jest to białko, które ma zdolnośc przyłączaniaa tlenu. dzięki hemoglobinie erytrocyty moga transportować tlen do wszystkich komórek organizmu

Leukocyty. W jednym milimetrze sześciennym może być ich 4 do 10 tyś. Leukocyty mają jądro komórkowe oraz zdolność ruchu. niszczą drobno ustroje chorobotórcze - jeśli do organizmu dostaną się na przykładd bakterie, niektóre leukocyty wchłaniają je i trawią. częśc leukocytó wytwarza specjalne białka - przeciwciała. które biorą udział w zwalczaniu czynników chorobotórczych

odpowiadają za proces krzemnięcia krwi. Są to najmniejsze spośród elementów morfotycznych. Nie maja jądra komórkowego ani zdolności ruchu. WW jednym milimetrze sześciennym krwi może znajdować się od 150 do 400 tyś płytek krwi

A, B, AB, 0. Wyodrębniono je na podstawie obecności lub braku na powierzchni erytrocytów specyficznych cząsteczek zanymi antygenami. Np osoba ma antygen A i B to ma grupe kri AB.

u wielu osób na poierzchni erytrocytów znajduje się również czynnik Rh. ich krew oznacza się jako Rh+ a jeśli czynnik nie występuje, kew ma oznaczenie Rh-

Fibrynogen

1. rozpoczyna się od płytki krwi. Przyklejają się one do brzegów rany i zmniejszają one ielkość uszkodzenia
2. Następnie płytki krwi wydzielają substancje, dzięki której fibrynogen zmienia się w fibrynę. Włókna fibryny tworzą gęstą sieć zaatrzymującą komórki krwi
3. Sieć włókien fibryny wzmacnia się i twardnieje, tworząc skrzep, który wypełnia ubytek w ścianie naczynia i zapoczątkowywuje gojenie się rany

zabieg ten polega na przetoczeniu krwi lub jej elementów pochodzących od jednej osoby (dawcy) drugiej osobie, która jej potrzebuje (biorcy). 

muszą mieć zgodną grupę krwi, ponieważ w osoczu znajdują się przeciwciała, które poodująa zlepienie się erytrocytów innej grupy krwi niż własna. Powikłania z tym mogą doprowadzić ddo śmierci biorcy. Przed wykonaniem transfuzji nalezy te ż sprawdzić czy  krwi ystępuje czynnik Rh

honorowymi dawcami krwi. Od dawcy pobiera się jednorazowo 450 ml krwwi, czyli około 10% całej jej objętości. organizm uzupełnia jej braki w ciągu 2-3 tygodni.

Może dojśc do niego, gdy przyszła matka ma grupe krwi Rh-, a ojciec Rh+. Jeśli dziecko odziedziczy grupę krwi po ojcu i podczas porodu jego krew wniknie do krwioobiegu matki, w organizmie kobiety powstaną przeciwciała. mogą one stanowić zagrożenie podczas następnej ciąży, jeśli kolejny płód odzedziczy grupę krwi po ojcu.

konfliktem serologicznym. Prowadzi ona do chorób kri dziecka, jest też przyczyną ioelu poronień. aby nie dopuścić do konfliktu serologicznego, ciężarnym podaje się odpoiednie leki