Funkcja układu oddechowego
Umożliwia wymianę gazową między atmosferą, a wnętrzem organizmu. Jej celem jest dostarczenie komórkom tlenu potrzebnego do oddychania tlenowego oraz usunięcie CO2
Jak wygląda wymiana gazowa?
1. Naprzemienne wdechy i wydechy pozwalają na transport gazów między atmosferą, a płucami
2. Tlen wnika do krwiobiegu, a CO2 w kierunku przeciwnym
3. Oba gazy są transportowane przez krew
4. Krew dostarcza komórką O2, a zabiera CO2
5. O2 w komórkach utlenia składniki pokarmowe.
5.1 Zachodzi to w mitochondrium, a produktami są CO2, H2O, E = ATP
Układ oddechowy
Składa się z dróg oddechowych i płuc. Drogi nie uczestniczą w wymianie gazowej, one prowadzą świeże powietrze z atmosfery do płuc oraz odprowadzają zużyte powietrze w kierunku przeciwnym. Wymiana zachodzi między pęcherzykami płucnymi, a oplatającymi je włosowatymi naczyniami krwionośnymi w płucach.
Większość dróg oddechowych wyścieła nabłonek migawkowy
Rzęski przesuwają zanieczyszczenia z gardła, gdzie są one połykane lub odkrztuszane.
Drogi oddechowe
1. Jama nosowa -
2. Gardło -
3. Krtań -
4. Tchawica -
5. Oskrzela główne -
6. Płuca -
1. Oczyszcza ogrzewa i nawilża powietrze
2. Wspólny odcinek układów pokarmowego i oddechowego. Prowadzi do krtani i przełyku.
3. Umożliwia tworzenie dźwięków. Jedna z chrząstek - nagłośnia - oddziela drogi od przełyku
4. Transportuje powietrze do oskrzeli
5. Wnikają do płuc, tworzą liczne rozgałęzienia doprowadzające powietrze do pęcherzyków płucnych
6. Umożliwiają wymianę gazową
1. Pęcherzyki płucne
2. Pory między pęcherzykowe
1. Oplecione gęstą siecią włosowatych naczyń krwionośnych. Pęcherzyki i naczynia krwionośne są z nabłonka jednowarstwowego płaskiego, który umożliwia dyfuzję gazów oddechowych.
2. Zapewniają dostęp powietrza do wszystkich pęcherzyków płucnych.
O drogach oddechowych
Jest to system kanałów, którymi powietrze przemieszcza się z atmosfery do płuc. Wyścieła je błona śluzowa oraz m.in nabłonek migawkowy. Dzięki temu powietrze w nich jest ogrzewane, nawilżane i oczyszczane z pyłów oraz drobnoustrojów chorobotwórczych
O jamie nosowej
(O2 = powietrze)
kontaktuje się ze atmosferą przy pomocy nozdrzy przednich. Jest podzielona na 2 części przez przegrodzę nosa. Błona śluzowa jamy jest unaczyniona i zawiera liczne gruczoły śluzowe, dlatego powietrze ogrzewa się i nawilża, a włosy w początkowej ze skórą części jamy nosowej, a rzęski oczyszczają O2wdy
W szczytowej części jamy jest pole węchowe, które zawiera receptory odbierające zapachy. Jama jest połączona z zatokami przynosowymi, które mają funkcję m.in rezonatorów głosu. Kształt i wielkość zatok oddają barwę głosu.
O gardle
(O2 = powietrze)
łączy się z jamą nosową przy pomocy nozdrzy tylnych. To wspólny odcinek układu pokarmowego i oddechowego przez które O2 przedostaje się do krtani, a pokarm do przełyku. Część gardła jest pokryta nabłonkiem wielowarstwowym płaskim nierogowaciejącym.
O krtani
Składa się z 9 chrząstek połączonych za pomocą mięśni i więzadeł. Nagłośnia podczas połykania zamyka wejście do dróg oddechowych zapobiegając zadławieniu. Najwęższą częścią jest głośnia, która wytwarza dźwięki, ma ona fałdy głosowe i między nimi szparę głośni.
Chrząstka tarczowata zbudowana z 2 płytek połączone ze sobą pod odpowiednim kątem dla kobiet i dzieci wynosi on 120*, a u mężczyzn 90* dlatego jest nazywana mianem wyniosłości krtaniowej, grdyki lub jabłkiem Adama.
O tchawicy
Jest przewodem o l=~10-15cm. Rusztowanie stanowią chrząstki o kształcie podkowy,a ich wolne brzegi są skierowane ku tyłowi ciała. Między ich końcami jest tkanka łączna właściwa i tkanka mięśniowa gładka. Budowa zapobiega zapadaniu się ścian, co zapewnia drożność dróg oddechowych.
Nabłonek wielorzędowy migawkowy wypełniający tchawicę pozwala na oczyszczanie powietrza. Rozgałęzia się ona na 2 oskrzela główne.
O oskrzelach głównych
1. Drzewo oskrzelowe
2. Jak zbudowane są oskrzela: główne, płatowe i segmentowe.
1. to system rozgałęzień o coraz mniejszej średnicy. Tworzą je oskrzela płatowe, które kolejno przechodzą przez segmentowe i podsegmentowe
2. Podobnie do tchawicy wyścieła je nabłonek wielorzędowy migawkowy, a w ścianach znajdują się mięśnie gładkie i chrząstki połączone tkanką łączną właściwa. W mniejszych oskrzelach i oskrzelikach nabłonek stopniowo traci rzęski, a ściany nie mają chrząstek. W porównaniu z resztą dróg przewody te mają więcej komórek mięśniowych
Są parzystymi przewodami , które wnikają do płuc, gdzie tworzą drzewo oskrzelowe. Oskrzele prawe jest krótsze i grubsze od lewego. Podsegmentowe dzielą się kolejno na system drobnych oskrzelików. Oskrzeliki ostatniego rzędu to oskrzeliki końcowe. Są zakończone oddechowymi
