1. Leki swoiste dla określonej fazy cyklu komórkowego • Faza G1 – asparaginaza • Faza S – antymetabolity (np. metotreksat, fluorouracyl) • Faza G2 - pochodne kamptotecyny (irinotekan, topotekan) - ligandy (etopozyd, tenipozyd) • Faza M - alkaloidy barwinka (winblastyna, winkrystyna, winorelbina) - taksoidy (paklitaksel, docetaksel) 2. Swoiste dla cyklu komórkowego (ale nieswoiste fazowo) – słabo działają na fazę G0 • Środki alkilujące (np. cyklofosfamid, busulfan, pochodna platyny) • Antybiotyki (np. daunorubicyna, doksorubicyna) 3. Leki nieswoiste – oddziałują z podobną siłą na komórki proliferujące i znajdujące się w fazie G0 – pochodna nitrozomocznika Dalej
Hemofilia - Istotą choroby jest niedobór w przypadku hemofilii typu A czynnika VIII krzepnięcia, natomiast w przypadku hemofilii typu B - czynnika IX krzepnięcia (choroba Christmasa). - dziedziczenie jest związane z chromosomem płciowym X • chorują mężczyźni, kobiety bardzo rzadko • kobiety nosicielki - Hemofilię A wykrywa się u 1 na 5000, a hemofilię B u 1 na 30 000 noworodków płci męskiej - choroba w 1/3 przypadków jest wynikiem mutacji de novo- - W Polsce mamy zdiagnozowanych około 2300 chorych na hemofilię A i około 350 chorych na hemofilię B. Dalej
przyczyny: - antykoncepcja hormonalna - 39% - choroby śródmiąższowe nerek - 30% - zmiany w naczyniach doprowadzających nerki - 20% - hiperaldosteronizm pierwotny - 5% - ch. Cushinga - 2% - guz chromochłonny nadnerczy - 2% Dalej
KRWAWIENIA DO STAWÓW – najczęstszy objaw ciężkiej postaci hemofilii Artropatia (zmiany destrukcyjne w stawie) - w Polsce u osób dorosłych, dotyczy prawie 90% pacjentów chorych na hemofilię. Dalej
Środkiem cytostatycznym, którego stosowanie zgodnie z zasadami chronoterapii pozwala na zmniejszenie jego działania nefrotoksycznego jest:
teoria receptorowa: . Model „hit and run” („uderz i uciekaj”) – mówi o tym, że nie jest ważne jak długo jest połączony lek z receptorem tylko jak szybko następuje to pobudzenie Dalej
Badanie zmian szybkości biotransformacji leków w przypadku marskości wątroby wchodzi w zakres zainteresowań:
Jako dodatek do środków miejscowo znieczulających może być stosowana w celu przedłużenia ich działania:
Lekiem przeciwbakteryjnym zaburzającym syntezę białka wskutek łączenia się z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego jest:
Wskaż, który z podanych leków moczopędnych dodatkowo zmniejsza napięcie mięśni gładkich naczyń krwionośnych:
Do działań niepożądanych leków beta-adrenolitycznych zalicza się: 1. Rzadkoskurcz 2. Hipotensję 3. Nasilenie lub wystąpienie objawów bronchospastycznych 4. Obniżenie nastroju
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypka, świąd, nadkażenia drożdżakami, fototoksyczność, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie trzustki, przebarwienie zębów to działanie niepożądane:
Faza III – rozszerzone kontrolowane badania kliniczne - Porównanie działania badanego leku z działaniem terapeutycznym leku zarejestrowanego lub placebo - Określenie związku pomiędzy bezpieczeństwem a skutecznością podczas krótkotrwałego i przewlekłego stosowania preparatu - Wiele ośrodków (250 – ponad 1000 pacjentów) - Ocena jakości życia pacjentów - Statystyczna ocena leku - od 1 do 4 lat - 25/30% leków przechodzi dalej Dalej
Ciężkie niepoodziewane działanie niepożądane produktu leczniczego. Jest to każde negatywne dzianie produktu leczniczego, którego charakter lub stopień nasilenia nie jest zgodny z danymi w ChPL, które bez względu na zastosowaną dawkę produktu leczniczego powduje: - zgon pacjenta - zagrożenie życia - konieczność hospitalizacji lub jej przedłużenie - trwały lub znaczny uszczerbek na zdrowiu - wadę wrodzoną lub inne działanie leku, które lekarz według swojego stanu wiedzy uzna za ciężkie Dalej
Częstość występowania działań niepożądanych określona jako “często” oznacza, że działanie niepożądane występuje:
Częstotliwość występowania działań niepożądanych (terminologia wg WHO): bardzo często – u >10% osób stosujących lek: >1/10 (co najmniej u 1 pacjenta na 10 leczonych) często – u 1-10% osób stosujących lek: >1/100 < 1/10 (co najmniej u 1 pacjenta na 100 leczonych, rzadziej niż u 1 pacjenta na 10 leczonych) niezbyt często 0 u 0,1-1% osób stosujących lek: >1/1000, 1/10000, rzadko – u 0,01-0,1% osób stosujących lek: >1/10000, Dalej
A. Związane z mechanizmem działania leków oraz zastosowaną dawką. Stanowią 70-80% ndl B. Brak korelacji z dawką C. Związek z dawką i czasem podawania – ndl związane ze skumulowaną dawką całkowitą D. Opóźnione E. Związane z odstawieniem leku F. Nieoczekiwane niepowodzenie leczenia Dalej
Działanie dwóch leków podanych łącznie równe sumie działania poszczególnych leków określane jest zjawiskiem:
Mechanizmy NDL typu B PRZYCZYNY FARMACEUTYCZNE - Obecność produktów degradacji substancji leczniczej - Substancje wypełniające, vehiculum PRZYCZYNY FARMAKOKINETYCZNE - Odmiany polimorficzne glikoproteiny P (MDR1) PRZYCZYNY FARMAKODYNAMICZNE - genetyczne - reakcje immunologiczne Dalej
farmakowigilancja to wg WHO wszelkie działania mające na celu wykrycie, ocenę, zrozumienie oraz zapobieganie działaniom niepożądanym leków i wszystkim innym problemom związanym ze stosowaniem leków. Dalej
Krytycznym okresem w rozwoju prenatalnym ze względu na wysoką wrażliwość na teratogenne działanie leków jest okres organogenezy, który przypada u człowieka na:
Które badanie toksyczności in vivo może zostać przeprowadzone prawidłowo z wykorzystaniem możliwie najmniejszej liczby zwierząt:
mogą wynikać z interakcji leku z podstawowym punktem uchwytu w tkance nie będącej celem terapeutycznym
w przypadku zmiany farmakokinetyki leku poprzez zastosowanie nowej postaci leku należy przeprowadzić stosowne badania