Pisanie: biologiaa dział 5klasa 7
1 / 65
Odpowiedź
Litery
o
z
r
l
z
e
l
e
e
z
w
ł
i
o
a
r
r
a
o
j
o
z
i
i
m
e
i
i
c
n
y
e
i
s
n
ń
d
k
y
e
n
t
k
e
g
c
ś
ż
o
c
j
r
s
e
t
k
s
e
r
o
e
d
m
z
z
j
z
n
l
o
e
a
s
e
ę
i
s
k
a
.
r
a
c
n
z
a
k
.
o
z
i
r
i
l
z
2 / 65
Grypa
Odpowiedź
Litery
a
n
r
i
o
c
l
p
r
e
l
o
s
h
a
r
l
t
ę
o
ń
u
w
ś
z
t
k
e
b
a
u
r
g
j
i
y
u
m
t
i
z
ą
e
a
ł
ś
n
i
s
o
l
b
h
t
n
,
h
ó
g
t
s
i
r
k
z
,
ł
o
e
l
z
k
i
w
r
n
g
a
o
s
ż
w
e
c
r
k
d
n
c
i
e
e
o
p
y
o
m
o
t
p
z
i
b
b
w
c
w
o
y
y
g
z
t
e
e
k
o
j
k
k
m
a
e
r
k
k
ń
a
a
c
e
o
z
a
s
i
y
p
z
e
d
n
a
l
y
n
c
i
z
.
c
s
b
i
e
g
k
i
k
,
i
m
l
i
a
a
y
e
r
b
z
i
i
s
:
h
r
w
e
c
r
y
e
e
z
a
s
i
k
a
g
o
a
i
i
e
y
r
w
ó
t
e
u
a
h
e
z
ą
k
i
a
b
z
a
ż
ą
c
e
p
o
t
ę
j
e
r
e
s
j
e
n
c
a
m
e
l
e
z
z
m
i
r
s
r
n
i
n
n
ą
a
u
u
o
i
ł
e
w
w
r
a
z
e
e
.
p
ó
a
e
z
p
z
t
ż
t
e
z
a
s
a
u
j
j
k
e
h
ó
a
d
ż
n
,
b
g
e
r
a
n
i
w
z
o
a
e
n
a
u
p
w
z
,
:
ł
n
c
r
a
ę
c
r
z
w
r
w
a
u
g
u
p
r
m
a
p
o
a
a
w
a
m
n
z
n
:
p
ó
s
o
ą
o
w
e
ó
ć
o
o
y
k
k
l
a
ę
f
n
g
e
z
i
r
i
n
w
e
l
o
r
b
n
l
w
e
k
h
e
:
o
r
ó
ż
e
y
n
z
o
i
w
l
y
r
s
ż
ę
z
i
ó
r
p
e
o
c
z
l
b
r
y
o
o
s
o
d
o
y
h
ż
o
o
s
s
m
a
r
y
l
p
i
a
:
y
c
o
w
e
s
o
s
z
j
a
a
w
e
h
d
c
i
i
w
y
ę
i
z
u
i
g
a
s
y
i
ć
o
o
t
a
s
k
z
ż
i
ą
,
g
i
o
d
.
n
g
a
a
c
p
t
e
ó
k
j
z
w
a
c
,
p
n
z
m
z
k
l
k
s
c
ł
e
ą
o
e
k
t
o
a
o
k
e
e
n
,
s
a
3 / 65
z ilu płatów składa się lewe płuco a prawe?
Odpowiedź
Litery
a
t
l
ó
c
z
-
e
z
h
e
h
w
z
w
c
r
-
r
p
e
e
w
d
4 / 65
Utlenianie glukozy możemy zapisać w następujący sposób
Odpowiedź
Litery
e
i
a
k
w
u
e
+
l
t
a
r
w
d
ę
u
l
e
e
o
d
g
n
o
w
k
a
g
g
n
+
w
z
+
l
l
e
t
=
a
n
5 / 65
Rak płuc
Odpowiedź
Litery
y
k
b
.
e
s
i
e
e
e
n
t
b
i
o
g
y
i
ź
:
n
n
a
y
g
r
l
w
p
i
t
z
n
k
a
l
a
b
e
n
e
c
c
r
p
a
ś
u
t
m
y
n
e
i
.
m
m
s
p
ś
e
:
ó
u
ż
c
i
a
j
e
w
i
r
m
e
z
n
n
e
r
i
a
s
a
e
e
y
o
y
z
t
h
e
c
h
:
t
i
c
p
c
k
c
a
n
l
p
w
c
p
t
t
i
r
z
n
e
w
r
,
p
p
c
a
o
l
z
o
ć
p
d
c
n
e
n
w
.
t
r
y
p
y
e
e
z
y
o
k
a
e
i
k
n
r
s
.
o
k
e
z
r
i
u
s
z
e
i
d
o
i
a
ó
e
n
e
w
i
i
a
c
e
r
a
u
n
y
y
e
s
o
u
.
e
c
z
a
p
s
z
r
r
c
e
a
r
t
i
z
n
n
p
c
t
r
y
w
a
e
s
(
w
i
y
w
s
n
i
ó
a
ł
i
o
n
l
l
k
,
n
r
a
o
e
l
b
s
,
i
n
c
u
g
e
k
o
e
ą
p
u
l
ó
k
e
ę
t
n
i
c
d
y
a
i
z
i
w
y
s
w
e
e
c
i
w
l
i
r
z
g
p
e
z
ó
i
a
s
k
r
j
a
z
w
n
n
i
o
e
ę
i
ó
u
i
o
c
n
a
e
i
w
p
o
e
r
c
:
s
c
i
c
z
y
z
t
z
p
i
p
r
i
n
n
i
s
e
n
r
e
p
s
a
c
o
s
z
a
j
i
t
i
e
o
e
w
a
l
w
r
t
e
r
,
a
j
c
m
i
k
ą
o
s
a
ż
d
i
e
ę
m
w
e
z
z
h
i
,
e
e
a
n
a
o
a
r
m
k
e
z
h
a
e
ó
u
m
d
,
w
ń
a
o
o
o
e
p
d
z
h
g
r
e
a
j
i
f
o
z
e
z
t
n
a
o
ł
w
k
i
m
ó
i
w
n
,
i
r
i
y
i
w
m
z
u
o
n
t
a
p
z
i
o
y
k
n
u
ż
o
ę
n
)
a
i
k
w
e
p
i
e
d
n
6 / 65
Jak tlen dociera do tkanki, aby uwolnić energię z pokarmu?
Odpowiedź
Litery
a
n
t
>
c
a
t
n
w
s
>
e
i
e
r
-
n
k
z
r
u
ł
y
t
p
-
c
e
-
o
a
n
o
a
e
w
a
ę
t
e
l
i
z
c
n
h
e
-
s
o
o
y
w
p
y
a
r
z
-
e
n
-
w
o
p
a
s
>
>
o
c
ł
y
>
a
z
i
e
c
t
e
n
z
c
>
n
>
r
.
i
t
w
-
t
y
r
t
i
i
k
t
ł
ę
e
k
c
y
7 / 65
Zanim powietrze dotrze do płuc musi zostać:
Odpowiedź
Litery
n
y
c
o
w
n
s
,
c
z
e
g
n
o
z
o
n
z
a
,
a
ż
r
z
o
l
e
e
i
8 / 65
W Polsce sczepienia przeciw gruźlicy:
Odpowiedź
Litery
s
u
o
e
z
s
i
e
z
i
e
b
w
d
y
e
a
i
w
y
ż
i
n
r
j
c
p
n
w
z
s
k
o
c
a
i
o
s
j
ę
i
,
h
ą
w
k
w
t
o
p
y
l
h
c
u
a
ą
9 / 65
Podczas oddychania komórkowego organizm zużywa przede wszystkim
Odpowiedź
Litery
a
k
u
b
u
n
e
s
a
t
u
e
r
r
r
o
ę
.
e
e
z
r
c
i
u
k
i
w
a
y
a
l
g
u
a
a
i
u
g
w
ę
w
i
a
o
ł
t
t
n
j
u
z
e
ż
a
e
n
m
e
g
d
p
i
l
e
k
o
n
w
n
s
i
a
n
ś
p
.
g
n
k
s
a
o
a
g
ą
d
z
i
o
i
n
i
w
r
z
k
ę
n
w
j
z
w
n
z
j
w
o
u
a
e
d
ś
ę
a
o
l
z
w
r
a
s
k
t
d
e
j
r
l
i
ó
r
a
o
l
e
w
ł
i
i
u
o
t
,
i
e
z
w
o
s
e
z
,
e
w
t
m
a
n
z
y
t
c
b
a
c
e
ś
c
r
e
o
e
n
b
a
l
e
y
b
n
c
k
c
z
e
l
e
ł
-
a
.
10 / 65
Arsen
Odpowiedź
Litery i cyfry
z
i
i
z
o
,
k
p
a
)
0
e
d
p
p
e
a
k
(
b
ą
,
g
2
r
s
o
w
w
s
r
ę
u
-
ł
ę
i
c
ó
s
r
a
u
6
t
1
u
,
a
11 / 65
Szkodliwość palenia tytoniu
Odpowiedź
Litery
n
o
y
i
u
ó
a
.
w
g
e
r
o
n
t
e
i
n
e
ą
y
i
a
k
z
w
e
r
n
o
ó
g
w
w
n
z
d
o
t
z
e
s
k
d
i
c
ł
m
o
ł
p
e
ż
z
y
y
w
z
c
d
t
k
l
n
w
a
o
e
o
o
u
w
a
k
l
w
g
y
i
o
y
r
ł
z
ł
ż
o
l
i
e
e
ż
l
o
a
ó
e
i
a
o
e
l
n
z
i
ę
j
g
h
t
c
i
ż
.
z
l
a
k
h
c
z
e
i
e
r
o
e
e
c
,
s
ó
r
,
ą
p
k
h
y
g
e
d
c
,
n
i
r
k
c
o
c
ł
i
n
o
i
w
o
z
ó
p
i
z
p
ó
z
s
j
s
z
u
r
a
l
o
.
a
e
ś
k
r
k
r
c
e
l
n
e
u
j
z
r
b
d
z
r
w
i
o
ą
e
g
m
o
ł
ó
w
d
n
y
m
o
t
t
a
z
r
g
r
ą
j
u
o
o
ł
z
j
o
k
t
a
z
o
t
d
.
d
s
ł
h
a
i
d
j
r
k
r
n
o
ż
u
e
t
p
u
k
c
e
r
e
s
e
i
e
i
j
u
u
i
n
n
d
i
i
k
j
a
i
p
u
w
a
p
d
a
i
b
o
r
y
j
u
z
p
o
e
i
e
p
a
z
r
s
n
i
z
d
w
z
z
i
s
i
e
a
ó
p
ł
i
k
e
e
j
e
y
n
z
ą
u
r
a
n
a
c
,
o
b
z
,
y
z
r
l
e
a
n
k
e
t
a
o
c
e
.
o
i
,
t
p
z
a
12 / 65
Płuca pokrywa cienka błona, jaka?
Odpowiedź
Litery
n
n
p
e
o
r
c
c
a
c
k
k
,
n
o
t
ó
n
i
u
f
e
r
ł
u
e
n
h
p
u
j
a
ł
13 / 65
Utlenianie substancji pokarmowych nazywamy:
Odpowiedź
Litery
m
e
y
o
a
r
n
ó
h
m
o
w
k
d
y
c
i
k
o
d
m
14 / 65
Parzyste narządy, które znajdują się klatce piersiowej
Odpowiedź
Litery
ł
a
c
u
p
15 / 65
przyczyną większości chorób układu oddechowego są:
np?
Odpowiedź
Litery
r
h
e
p
z
e
n
r
o
t
ó
n
n
i
d
e
ó
w
r
,
i
a
r
j
o
o
t
j
a
i
r
ą
e
e
e
w
e
ż
n
a
a
c
ę
o
d
a
,
z
a
m
u
.
n
i
y
t
z
y
w
ó
o
.
o
s
e
ł
z
k
z
a
n
l
z
t
o
s
ą
i
y
e
e
e
a
ł
ó
s
r
y
r
h
o
o
i
c
c
,
i
a
d
p
m
w
m
t
h
s
c
n
l
ę
ć
e
n
z
e
-
w
r
g
n
k
y
y
n
a
m
i
e
t
n
a
a
a
ł
r
m
t
i
z
ó
b
r
c
r
u
m
i
t
s
o
a
t
a
p
i
ł
e
z
r
m
z
k
t
g
u
e
i
g
p
d
o
l
a
p
o
b
a
y
ż
ą
c
o
ó
-
b
w
o
o
s
i
w
i
b
.
s
r
g
a
o
o
,
.
ż
i
i
i
z
a
d
ł
g
b
n
y
ę
z
o
n
a
l
o
u
u
ł
g
s
o
s
k
z
i
e
y
m
g
w
n
d
ł
a
p
e
k
o
t
o
s
r
s
a
l
ę
e
a
e
16 / 65
Niektóre choroby układu oddechowego rozwijają się na skutek:
Odpowiedź
Litery
e
z
t
y
z
w
n
a
ń
c
r
i
a
z
c
o
e
i
e
p
s
z
z
17 / 65
Wymianę tlenu i dwutlenku węgla umożliwia nam
Odpowiedź
Litery
a
o
d
y
a
i
a
i
k
d
z
u
r
m
w
y
y
h
o
w
o
o
g
p
i
ą
o
c
ś
y
t
w
c
,
w
w
ó
a
n
o
w
h
j
c
ł
e
a
o
d
z
e
t
y
k
i
z
p
t
i
z
n
i
a
d
ą
m
,
d
r
ł
.
,
g
w
c
g
y
o
i
u
o
n
g
r
d
w
r
d
m
w
n
z
z
ł
e
l
o
e
a
a
c
a
z
k
o
o
r
r
e
i
d
e
u
e
r
18 / 65
Pyły
Odpowiedź
Litery
i
e
y
o
o
c
ą
p
u
n
a
a
w
c
e
g
r
w
w
r
o
o
.
d
ą
a
i
s
z
e
a
y
ć
e
o
n
o
a
i
p
ę
t
o
y
u
j
ą
a
p
o
e
ł
ł
c
i
p
c
ż
o
j
m
a
z
b
o
o
c
i
d
d
h
d
i
s
o
n
e
u
s
h
y
o
t
y
i
y
a
ł
ć
o
n
n
o
z
u
d
i
ę
m
ó
d
r
d
e
d
j
w
h
l
z
o
c
m
y
.
s
p
ą
k
m
p
i
c
o
y
p
d
a
a
j
c
r
y
d
r
w
l
o
p
z
h
w
z
ę
g
o
o
c
t
k
o
u
p
y
d
n
p
c
i
z
o
i
r
ł
y
y
o
ł
w
u
19 / 65
Tlenek węgla
Odpowiedź
Litery i cyfry
7
w
i
d
n
n
o
z
s
)
0
1
o
-
a
i
p
r
a
a
e
o
g
d
o
(
p
i
i
e
p
d
m
e
n
i
t
w
i
e
r
l
e
20 / 65
Gdzie przedostaje się tlen w krwioobiegu dużym, aby wziąć udział w procesie utleniania?
Odpowiedź
Litery
k
t
k
y
w
n
e
ó
c
t
t
r
e
d
o
y
r
o
a
21 / 65
Dyfuzja
Odpowiedź
Litery
d
z
s
i
z
i
d
ś
t
z
b
i
e
h
k
g
u
y
t
o
a
s
c
a
e
-
e
w
r
f
n
z
a
s
r
i
d
o
s
e
w
a
t
c
i
n
i
a
a
z
y
z
k
z
s
g
t
u
h
m
w
n
a
p
e
z
i
p
n
j
e
z
s
o
o
o
r
c
n
o
o
r
s
o
ę
ą
ó
ż
d
i
i
a
c
z
n
k
ż
z
e
w
d
22 / 65
Dzięki czemu tlen z pęcherzyków płucnych przenika swobodnie do krwi, a dwutlenek węgla - z krwi do pęcherzyków?
Odpowiedź
Litery
r
k
e
ó
e
t
r
ą
k
n
t
g
c
n
h
n
s
c
d
p
k
e
k
c
i
z
e
y
p
p
a
i
a
t
a
o
m
c
y
s
ę
z
r
ę
y
z
,
a
t
h
o
j
a
b
o
i
z
k
j
ś
r
ś
c
n
n
y
i
e
a
i
ń
e
a
i
a
a
o
ę
y
i
,
ć
k
c
h
k
l
r
23 / 65
Wentylacja płuc polega na?
Odpowiedź
Litery
g
u
t
c
e
p
o
o
w
u
z
u
u
i
b
r
l
e
a
z
i
e
o
n
i
s
u
t
o
o
a
e
a
p
c
a
c
p
t
i
ż
n
o
r
ł
r
a
ć
o
ą
n
z
d
i
z
u
i
z
l
i
w
i
l
e
ą
g
r
t
a
g
n
o
a
o
n
j
ś
a
t
i
e
p
n
b
i
z
u
u
w
e
e
e
24 / 65
płuca człowieka mogą pomieścić:
Odpowiedź
Litery
o
ę
p
ż
a
i
t
r
e
i
ę
r
z
e
o
e
i
a
c
e
o
c
t
i
o
o
i
n
ż
y
z
a
p
i
w
k
y
t
z
k
z
a
o
e
d
i
ó
o
ę
d
t
a
n
c
j
l
n
o
r
t
y
p
a
r
h
h
n
r
p
u
z
ó
s
e
l
e
d
z
e
ł
j
a
r
k
o
p
n
y
ó
ą
o
s
i
o
z
y
a
w
d
m
c
w
a
e
i
r
ć
h
i
u
e
c
w
a
d
ć
p
i
e
t
h
y
u
w
o
w
n
d
ż
y
o
c
w
w
e
i
r
e
ę
d
w
a
e
k
a
i
e
y
o
i
o
e
k
ś
p
e
a
i
z
p
d
m
e
t
w
i
.
u
y
p
l
c
i
a
e
m
i
n
k
c
p
h
p
i
m
u
w
c
t
.
d
a
e
ł
d
z
y
r
n
c
l
a
d
h
a
a
k
ł
m
l
e
i
n
e
p
w
m
k
e
ł
j
z
ł
h
d
c
b
ś
n
z
w
i
.
b
n
,
a
y
w
r
n
t
a
o
e
ż
e
,
c
c
ę
t
k
i
k
c
n
k
g
z
k
d
p
h
e
s
25 / 65
Wpływ zanieczyszczeń powietrza na układ oddechowy
Odpowiedź
Litery
o
r
j
z
a
u
i
y
j
g
s
o
z
n
ł
t
ą
k
a
o
o
y
r
o
z
o
d
c
b
c
e
c
a
a
j
m
z
a
o
d
y
,
t
l
a
a
y
g
.
c
ć
z
d
i
b
n
a
r
b
t
ó
z
o
o
m
g
h
h
ę
a
m
i
w
i
a
c
i
s
a
ł
r
s
e
o
e
e
n
a
d
p
a
j
b
e
a
n
u
t
h
i
a
o
d
i
,
r
n
z
w
o
m
o
e
d
o
u
d
r
p
z
h
y
o
s
w
r
b
t
r
i
p
o
d
s
p
a
c
w
z
d
z
y
o
t
o
s
p
ó
c
s
e
k
k
c
z
c
o
o
z
z
e
z
s
e
y
y
e
w
a
o
o
c
h
b
a
ą
t
o
o
p
c
n
i
k
e
k
c
r
w
e
t
ł
ó
i
h
n
r
r
l
e
26 / 65
Najważniejsze mięśnie oddechowe to:
Odpowiedź
Litery
n
k
e
p
d
e
ł
t
n
ą
e
o
o
r
s
a
a
t
k
i
z
b
ń
z
ę
w
o
i
p
y
k
y
s
r
e
l
ł
ż
d
w
,
n
,
e
i
n
-
ą
s
e
a
a
d
h
k
h
z
u
o
t
k
n
y
e
m
ę
a
a
c
i
r
ó
z
o
r
ą
,
i
r
j
s
y
o
ż
o
p
e
o
o
p
e
r
y
w
z
i
ż
ó
t
e
ż
z
ó
w
ą
k
g
a
e
d
b
ó
d
m
a
p
d
i
y
ż
r
ę
j
i
d
z
y
m
c
b
r
i
i
ś
e
y
l
c
i
j
e
z
e
ż
a
m
j
m
o
l
n
d
d
n
k
c
m
i
i
ą
o
ę
i
t
z
27 / 65
Tlen, który wyniku wymiany gazowej dostaje się do wnętrza komórek, jest wykorzystywany podczas utleniania, czyli:
Odpowiedź
Litery
o
n
i
c
e
t
h
a
a
z
n
y
e
a
l
.
g
n
z
ą
u
n
z
z
h
j
c
i
m
i
t
w
o
ą
m
a
e
k
o
e
ć
e
ś
l
t
a
z
s
c
y
e
j
s
c
i
n
d
n
i
r
c
d
z
z
e
n
w
w
u
o
i
e
p
o
l
.
n
r
e
i
n
c
ł
o
e
.
m
c
i
h
w
i
u
k
n
i
n
c
h
h
i
t
w
g
a
a
r
c
w
z
ó
a
z
28 / 65
Głośnie tworzą:
Odpowiedź
Litery
h
n
c
g
y
w
e
y
z
f
d
d
ł
n
w
a
i
n
o
a
a
a
y
ś
s
f
a
ł
t
o
-
c
b
n
a
r
d
k
c
o
h
ł
a
i
c
29 / 65
Gazy: tlenek węgla (czad)
Odpowiedź
Litery
u
i
z
n
e
s
n
ą
a
o
c
y
u
e
ż
z
z
e
i
.
a
ł
r
m
d
r
z
o
z
ą
o
h
o
o
m
i
a
d
w
k
a
n
c
s
i
o
,
c
n
r
k
a
i
t
w
e
o
o
e
e
e
i
l
ę
o
i
m
t
o
w
o
z
i
r
n
t
c
c
i
c
e
i
d
c
ć
l
n
g
u
o
j
o
p
ż
e
d
m
b
i
n
u
p
n
a
h
i
o
u
n
d
n
z
i
z
u
d
l
o
o
z
e
a
h
n
g
m
e
y
c
z
w
i
z
n
w
w
l
e
d
e
r
p
g
e
e
r
30 / 65
Drogi oddechowe składają się z 5 odcinków:
Odpowiedź
Litery
o
t
a
c
a
i
a
p
y
c
e
i
c
z
w
r
a
i
k
a
e
d
d
n
k
t
a
w
ł
o
d
a
t
r
l
o
y
z
s
a
t
d
d
o
o
z
j
t
h
z
c
o
e
ł
ń
z
e
c
t
o
i
n
l
e
ś
o
u
o
i
p
i
i
y
c
d
ę
a
i
.
o
.
p
r
c
w
i
o
s
a
ł
.
r
ł
s
o
r
o
c
z
e
a
k
d
a
y
ą
d
i
t
s
j
z
i
a
ą
o
p
m
t
z
z
w
i
e
o
o
n
e
k
p
k
a
a
h
r
s
ł
e
c
ó
i
i
s
-
z
d
b
o
w
a
i
o
;
y
i
ą
m
h
ą
c
z
e
o
i
h
m
ł
c
s
a
t
a
a
o
o
h
w
o
m
d
d
g
s
o
m
-
m
a
y
u
o
o
y
n
d
e
e
z
o
r
ś
z
m
j
,
c
d
o
d
z
l
w
u
m
l
z
a
p
c
z
d
o
r
n
a
w
z
n
ł
e
w
z
ę
w
ó
k
i
c
o
c
e
n
w
g
,
.
l
o
w
a
r
z
y
)
a
k
d
r
e
p
ł
a
t
k
r
i
p
g
a
z
ę
w
c
ą
ę
k
d
w
u
h
i
o
j
o
r
e
s
n
t
i
n
z
y
a
a
k
ś
a
p
e
w
a
o
z
a
u
e
n
ą
i
a
p
d
a
k
n
m
t
z
e
ó
p
c
h
a
y
a
a
k
z
h
s
n
r
k
c
r
n
d
e
t
n
a
o
a
p
d
w
y
z
s
u
o
s
ń
i
c
c
r
o
s
o
z
ą
k
r
o
e
a
e
ż
h
t
k
i
n
w
z
;
-
o
w
n
b
;
,
i
y
c
r
n
ó
c
i
e
ł
j
r
h
k
a
j
a
e
(
n
c
p
r
r
g
c
s
k
w
a
l
e
i
r
z
.
z
w
o
w
a
a
ą
y
i
d
n
w
d
-
ł
k
ą
-
ł
b
w
w
o
w
ą
y
a
t
n
z
p
s
l
e
z
z
a
i
y
i
c
o
i
a
r
d
w
z
a
p
w
z
n
e
d
y
m
k
i
n
r
p
u
s
c
n
z
e
k
o
a
o
a
e
g
z
o
s
h
w
c
s
t
y
p
t
i
a
p
u
o
ą
i
e
r
j
r
c
o
p
k
g
o
e
d
y
ł
b
t
31 / 65
Wymiana gazowa zachodzi dzięki współpracy:
Odpowiedź
Litery
d
m
k
m
a
o
e
n
d
c
g
z
ś
w
d
k
k
h
a
e
u
u
o
i
o
ł
r
ł
u
d
n
y
o
o
w
e
32 / 65
Angina
Odpowiedź
Litery
y
ó
g
w
c
c
ó
z
s
i
l
c
z
ł
z
n
:
d
z
u
o
z
w
p
ć
,
c
a
l
o
a
k
e
a
r
e
p
a
c
s
r
o
d
o
ż
e
p
ż
c
o
r
a
o
o
a
e
i
n
e
s
r
,
o
i
w
e
n
z
o
r
ł
b
r
.
t
ę
i
z
n
m
ę
ż
a
c
l
z
i
i
ł
t
r
,
c
l
i
o
z
i
s
ś
e
e
a
l
k
y
e
c
z
z
n
y
r
w
r
i
a
k
i
w
i
p
c
l
i
c
h
k
c
b
n
o
u
g
p
r
o
n
y
m
z
u
w
ó
t
o
h
c
z
j
z
y
r
ó
c
h
o
r
i
a
u
h
y
ś
:
y
o
n
o
y
i
e
z
u
e
b
i
e
e
r
y
e
c
w
y
k
n
u
e
t
s
o
e
ą
a
j
e
s
h
w
j
b
o
o
b
l
n
o
u
,
d
r
m
a
e
a
e
c
t
s
k
p
k
a
k
z
e
w
u
n
c
c
a
n
j
l
z
e
b
o
b
e
i
j
h
n
z
n
k
r
z
i
ż
p
s
o
d
i
w
ł
i
y
r
,
e
l
k
u
o
b
u
a
c
a
r
m
b
ę
y
m
i
c
n
n
d
i
a
e
i
b
o
e
i
ą
a
u
ł
e
a
r
o
z
p
p
ę
d
y
ę
i
a
a
r
h
,
e
g
z
,
t
a
a
m
y
y
r
i
i
i
a
y
i
z
ż
j
ł
i
l
k
y
p
e
e
e
ł
i
o
a
ó
c
ą
m
e
r
w
e
h
e
z
z
y
z
h
a
ś
i
o
i
b
i
e
s
i
n
p
o
n
w
y
s
.
i
e
m
o
n
m
h
z
z
r
a
:
ę
n
ę
ę
r
c
g
r
k
l
m
i
w
y
d
l
z
ł
i
k
y
y
z
t
i
d
i
c
m
z
a
y
r
e
a
l
e
i
g
o
c
b
l
a
k
a
k
ł
s
i
e
ł
g
i
n
t
ą
s
n
r
ą
,
ó
e
t
r
n
n
p
z
j
b
z
z
j
o
r
a
i
f
ą
k
,
u
a
j
b
a
g
e
z
c
o
n
z
l
e
k
i
n
w
c
e
e
s
a
i
k
d
i
n
m
o
d
d
ę
:
b
.
z
y
ć
a
t
w
s
c
a
o
n
e
i
y
z
e
t
z
a
33 / 65
Powietrze wdychane do płuc i z nich wydychane różni się składem
Odpowiedź
Litery i cyfry
r
y
g
n
o
t
e
e
w
e
z
-
r
ś
t
7
4
c
r
;
e
4
w
;
a
t
o
e
n
!
3
i
l
t
a
a
-
y
c
o
o
0
a
z
u
r
w
ś
a
%
w
u
z
%
p
a
(
t
z
n
a
7
ę
i
g
m
m
o
w
o
%
o
z
ę
a
n
y
o
z
l
o
e
d
6
r
d
r
l
p
5
1
w
-
e
p
;
t
u
,
-
z
0
-
i
h
t
t
o
a
:
i
z
u
z
m
n
d
w
k
t
r
a
ę
c
t
l
%
w
o
a
y
y
z
1
)
a
5
)
c
c
r
i
-
n
e
;
d
p
u
2
h
u
l
w
%
t
u
n
c
n
w
t
l
w
a
7
i
e
8
w
,
i
d
-
-
d
a
a
;
9
5
t
e
:
w
n
(
a
ś
0
k
a
:
a
%
a
t
e
ś
a
u
%
a
i
e
i
w
n
a
c
a
z
0
a
w
w
a
%
1
t
ś
7
%
t
w
0
n
w
ś
0
n
r
t
o
a
8
i
,
a
j
,
i
r
,
%
c
,
;
p
34 / 65
główna funkcja dróg oddechowych
Odpowiedź
Litery
ł
i
e
e
z
o
r
w
p
i
z
u
a
d
w
t
o
o
d
r
e
p
a
n
c
p
35 / 65
Wymiana gazowa w płucach
Odpowiedź
Litery
i
s
o
i
y
h
a
y
h
n
a
r
p
y
m
p
r
ł
o
t
o
ł
i
c
y
i
ó
i
ą
m
p
s
s
j
w
n
y
w
z
k
r
w
e
z
n
y
z
ą
m
z
z
o
k
i
n
ę
u
h
w
d
d
r
r
a
k
c
t
z
w
w
h
z
g
e
e
w
n
l
y
c
c
w
e
b
z
y
k
k
w
a
r
,
e
c
n
n
e
p
ę
e
u
u
j
h
n
y
t
l
w
i
y
p
z
d
p
e
e
ó
c
k
k
l
e
e
c
z
h
z
n
z
ę
r
r
l
i
p
a
d
n
o
ę
t
e
i
u
c
e
d
w
.
c
w
e
p
a
g
w
k
e
r
a
z
u
h
h
t
r
n
,
w
d
z
g
r
k
n
c
s
o
k
a
36 / 65
Funkcję pośrednika w wymianie gazowej pełni:
Odpowiedź
Litery
o
e
s
i
w
y
r
k
ó
e
k
a
d
o
j
w
s
p
y
t
l
l
d
n
z
e
u
m
ł
,
z
-
w
p
r
n
y
a
o
c
k
i
c
r
u
y
c
r
a
w
h
t
j
m
k
p
t
r
a
ó
ó
g
a
c
e
k
e
i
c
z
a
k
u
l
e
e
u
t
o
p
d
y
k
r
c
k
r
n
a
o
k
w
ę
r
n
w
e
p
t
r
m
y
z
u
z
,
n
ó
s
i
c
s
i
t
o
h
k
n
ą
h
m
w
k
z
i
w
r
ę
e
c
ł
ó
w
u
ę
p
n
ł
t
e
c
h
y
p
a
y
h
t
37 / 65
Nikotyna
Odpowiedź
Litery i cyfry
n
i
a
r
e
l
p
u
,
i
e
0
p
s
p
6
i
-
z
ż
1
e
w
j
)
n
m
e
o
o
e
i
d
(
o
w
g
u
a
e
38 / 65
Jak dwutlenek węgla, który powstaje w procesie uwalniania energii wydostaje się z organizmu?
Odpowiedź
Litery i cyfry
a
c
y
o
-
e
t
ł
z
y
-
.
ę
-
c
>
h
s
o
c
c
p
i
o
e
w
e
y
-
z
a
d
u
>
i
c
2
h
a
n
z
ł
n
>
e
>
k
w
c
s
e
p
n
w
o
o
r
39 / 65
Termin oddychanie odnosi się do trzech różnych zjawisk:
Odpowiedź
Litery
c
m
o
n
n
d
z
ę
d
m
o
g
n
w
n
p
w
u
k
u
o
c
g
h
g
e
i
k
d
o
-
h
n
w
y
c
i
b
z
h
o
a
o
s
e
y
z
a
o
p
c
a
d
o
a
j
c
k
i
k
k
d
a
k
c
o
-
k
e
c
a
a
a
o
i
y
n
ó
j
ó
m
w
c
e
a
e
h
r
y
o
u
u
d
r
a
w
a
o
w
n
w
e
r
h
e
a
e
w
ą
y
n
j
a
i
ą
e
p
m
a
c
e
j
s
n
c
i
h
r
w
y
o
i
a
c
z
ę
c
r
l
ł
o
h
o
a
w
n
g
i
e
z
d
a
a
y
g
y
-
c
n
g
y
ł
i
y
p
h
t
j
d
40 / 65
Głos powstaje w części krtani nazywanej:
Odpowiedź
Litery
n
o
ł
ą
ś
i
g
41 / 65
Szczególnie szkodliwym gazem jest:
Odpowiedź
Litery
h
o
a
p
ś
o
e
z
j
l
m
n
i
a
l
c
n
o
a
w
y
c
t
e
r
e
h
l
e
a
n
u
a
i
s
.
n
y
h
d
,
w
n
d
c
e
z
e
y
e
k
z
z
e
d
a
z
j
ć
z
s
r
o
g
o
ę
j
s
t
a
p
r
w
s
n
y
a
.
p
s
j
o
d
e
d
d
u
w
y
n
o
i
r
m
a
w
s
a
s
t
o
o
g
i
e
a
n
a
n
i
o
e
h
n
i
w
l
t
a
l
g
e
e
s
o
e
i
ę
n
k
i
a
e
i
s
a
ó
z
a
y
p
y
z
k
o
c
e
o
u
a
n
o
o
c
n
p
m
u
a
w
e
s
z
u
p
e
y
l
t
a
a
o
r
r
r
y
l
g
s
b
ó
o
i
l
z
a
c
o
z
k
e
z
n
ł
m
e
d
e
d
ż
w
b
n
e
d
d
d
h
r
o
r
s
n
c
l
u
w
ó
c
z
y
i
c
g
p
m
c
t
z
g
r
c
o
,
w
a
l
a
l
ą
d
w
i
b
u
a
t
u
m
a
a
w
o
ł
,
o
e
r
c
j
e
e
y
y
s
s
p
u
e
a
.
w
p
m
e
a
ę
w
r
a
g
ł
m
m
c
t
i
e
i
c
ą
w
m
e
l
p
c
d
o
l
s
g
r
i
z
p
o
o
.
c
o
p
k
y
a
ó
o
c
e
o
n
z
t
t
y
n
a
ż
p
z
ł
t
i
g
j
i
y
.
o
y
c
t
ż
,
ć
a
z
t
ę
d
d
m
e
i
z
t
s
a
u
a
n
j
z
p
t
m
z
r
s
w
c
t
m
c
z
42 / 65
Między pęcherzykami płucnymi a płatającymi je naczyniami krwionośnymi, zachodzi co?
Odpowiedź
Litery
w
a
a
o
a
i
g
n
y
w
m
a
z
43 / 65
Ogrzewanie powietrza:
Odpowiedź
Litery
o
t
p
s
k
a
z
k
n
y
n
k
.
c
ę
o
c
s
t
-
e
t
z
i
z
c
c
ó
r
a
h
a
e
h
c
e
i
y
ś
j
i
z
u
w
e
r
z
a
i
w
r
p
k
e
t
i
s
44 / 65
Powietrze jest oczyszczane dzięki:
Odpowiedź
Litery
o
h
n
,
c
r
z
p
i
i
o
w
s
t
e
r
l
k
o
h
e
m
ę
z
a
ę
o
z
g
r
o
d
n
a
ł
w
y
c
r
p
o
k
ó
r
h
i
i
w
b
ś
k
n
d
c
k
ó
w
y
o
w
d
y
u
a
45 / 65
do szkodliwych gazów unoszących się w powietrzu należą m. in.:
Odpowiedź
Litery
o
a
t
ł
e
o
i
c
l
s
z
s
i
e
d
s
p
u
o
p
z
i
t
p
w
k
y
k
a
s
ó
o
j
j
i
e
,
k
.
r
i
i
ą
c
k
m
t
n
h
j
a
l
a
e
t
a
k
o
n
r
w
s
e
r
t
c
e
n
p
a
i
r
p
a
i
l
u
r
46 / 65
skurcz mięśni powoduje:
Odpowiedź
Litery
w
j
a
i
c
b
o
e
s
ę
u
t
ą
r
ć
i
a
r
z
t
i
s
p
i
s
r
z
a
y
k
a
s
c
a
w
w
ę
j
s
ą
o
ż
p
e
i
n
i
l
w
o
t
z
a
ę
j
w
z
o
p
i
k
e
o
p
j
k
e
ł
o
e
ś
47 / 65
Człowiek w stanie spoczynku pobiera, ile litrów na minutę?
Odpowiedź
Litery i cyfry
t
t
ł
i
a
r
a
k
p
e
o
o
u
7
i
m
w
z
i
ę
r
l
n
n
o
w
o
t
ó
48 / 65
Dlaczego należy oddychać przez nos a nie przez usta
Odpowiedź
Litery
a
a
n
r
y
o
i
e
z
z
o
i
z
n
i
j
e
r
y
d
r
p
n
z
s
e
i
p
h
z
e
d
m
s
i
ę
c
z
z
y
k
a
e
o
b
n
49 / 65
Wysokość głosu zależy od:
Odpowiedź
Litery
c
o
u
g
i
n
r
ę
d
b
w
d
i
c
i
ł
g
ó
y
ł
f
,
u
ś
ś
o
p
a
a
o
c
c
h
s
a
ł
i
g
i
o
w
50 / 65
wymiana gazowa w tkankach
Odpowiedź
Litery
w
n
l
i
y
w
n
k
a
e
a
i
w
s
e
o
u
o
d
i
z
i
z
o
l
j
o
t
r
i
ś
e
i
j
w
u
,
t
ó
m
k
r
e
g
s
k
s
d
o
r
t
u
a
c
r
n
o
o
t
ę
k
e
p
y
t
r
n
ę
k
d
z
o
c
,
k
w
a
n
m
c
k
u
i
a
ó
m
e
p
s
l
e
e
e
l
a
e
s
n
ą
51 / 65
Na końcach odgałęzieni oskrzelików znajdują się, co?
Odpowiedź
Litery
u
h
o
z
h
z
g
t
,
c
ę
i
m
.
n
y
p
ę
ł
c
c
o
w
z
ż
e
l
b
r
u
w
a
u
j
d
a
ą
y
w
m
i
y
ó
p
a
a
p
e
c
e
e
m
d
k
c
p
ł
w
ł
o
k
o
i
e
ą
k
ę
e
r
52 / 65
Nawilża powietrze:
Odpowiedź
Litery
u
l
a
a
t
u
a
c
p
k
,
d
n
o
e
r
t
l
e
e
ś
k
w
n
z
r
o
n
z
w
i
i
u
i
ł
i
53 / 65
Znajdująca się między fałdami głosowymi szczelina nazywana:
Odpowiedź
Litery
s
a
o
r
z
ś
ł
n
p
ą
i
g
54 / 65
Ołów
Odpowiedź
Litery i cyfry
a
a
e
w
-
i
ł
z
a
1
n
ó
p
r
o
n
m
ó
5
a
s
e
i
ł
p
c
0
e
i
g
(
k
a
i
w
y
e
z
1
z
d
u
55 / 65
co się stało gdyby pęcherzyki były całkowicie pozbawione powietrza?
Odpowiedź
Litery
i
i
z
a
,
i
o
p
y
w
u
a
c
j
z
o
p
y
s
p
f
e
y
c
h
e
i
e
e
o
i
g
t
w
j
ł
u
a
i
m
n
n
y
b
j
l
o
p
ć
c
ł
ś
b
k
s
c
ł
i
n
y
d
s
e
y
c
j
r
n
ł
g
n
e
i
ł
a
o
a
p
z
k
ę
l
56 / 65
Radioterapia, co to?
Odpowiedź
Litery
e
p
i
w
o
e
o
i
u
i
o
j
i
r
g
a
n
s
a
ą
r
t
m
j
w
z
o
l
i
i
e
e
r
p
z
o
o
s
z
p
o
e
w
c
e
o
e
w
o
e
c
w
n
a
r
a
d
c
n
w
w
z
.
p
t
i
e
e
m
n
n
t
z
)
o
r
c
ó
ó
i
u
a
i
a
p
e
(
i
z
b
z
o
a
r
o
j
o
t
e
m
m
n
n
m
n
a
n
c
t
ą
t
e
n
o
m
w
o
57 / 65
Proces ten zachodzi (poprzednia fiszka 24) dzięki:
Odpowiedź
Litery
m
o
s
t
h
e
d
s
o
n
n
h
ą
o
c
o
o
b
a
w
i
m
c
d
u
c
p
h
i
j
z
c
e
i
d
n
i
i
c
h
w
t
c
e
y
w
w
y
e
u
e
.
e
e
y
e
p
z
e
o
ś
m
s
t
i
ę
c
m
s
c
d
ę
ą
p
o
r
58 / 65
Gazy: tlenek azotu i siarki
Odpowiedź
Litery
w
i
b
ż
i
d
ł
y
c
e
k
ą
b
w
z
b
d
c
n
ą
p
ó
c
ą
r
j
o
o
z
o
i
g
z
t
p
h
y
u
p
ą
z
n
r
ć
w
d
a
l
o
c
s
i
o
o
a
j
e
o
h
k
c
ł
t
o
d
y
a
n
r
ó
n
a
e
r
a
a
y
u
u
e
.
a
l
z
i
c
n
.
d
t
r
r
ą
z
ś
w
i
w
z
ą
d
e
r
o
o
o
c
a
n
y
o
i
d
h
g
o
ł
w
u
s
m
e
59 / 65
Energia wykorzystywana przez organizm
Odpowiedź
Litery
ó
s
n
e
e
l
i
s
d
i
a
e
m
o
k
i
t
z
s
a
z
o
p
,
ą
c
m
t
w
a
c
l
z
u
k
s
w
r
z
z
i
n
a
ł
n
h
n
z
i
,
c
e
w
l
h
ł
-
ó
g
w
t
l
i
k
k
n
e
g
k
b
i
a
a
c
t
i
n
ę
o
c
a
m
o
h
z
n
u
o
y
z
e
r
e
y
w
u
m
w
o
w
-
e
t
i
w
r
i
c
r
a
p
n
r
e
l
w
u
n
h
r
r
c
r
s
ó
w
c
ó
m
ę
a
a
e
w
y
n
c
n
-
i
e
60 / 65
Gruźlica
Odpowiedź
Litery
k
a
e
d
s
ę
e
z
t
n
e
n
a
p
.
c
,
i
b
a
r
b
b
p
r
r
a
e
a
i
z
ę
k
e
c
a
c
i
n
a
l
k
y
s
a
n
o
y
z
a
e
t
i
z
s
,
i
o
p
u
ś
c
i
k
z
i
r
h
m
,
m
w
a
z
a
e
o
:
w
n
a
e
a
d
k
r
d
h
t
e
a
i
w
w
p
s
s
g
r
n
ó
a
y
m
o
l
i
n
y
ę
e
p
s
e
r
i
c
k
z
z
z
s
u
k
h
i
e
n
ę
ż
ł
l
b
a
i
r
c
z
t
c
g
k
r
t
h
n
e
c
y
ą
e
t
i
e
z
a
.
ó
a
i
z
e
ó
n
k
e
j
r
n
m
p
e
e
c
e
k
r
a
ź
i
k
y
i
i
a
o
ć
d
n
j
r
e
e
z
s
,
e
r
w
c
o
ę
c
c
ż
n
p
n
i
t
(
n
r
i
m
h
o
a
n
a
e
z
ó
z
i
t
l
u
z
i
b
z
y
c
k
a
y
i
o
p
l
o
s
g
ż
n
m
k
ł
n
o
ł
o
a
e
o
o
k
b
w
c
f
a
d
b
u
e
ó
ó
t
r
p
k
t
o
n
e
ż
a
t
d
ą
z
a
w
i
p
a
ę
m
,
i
c
o
z
o
s
e
w
k
m
o
w
l
k
u
z
r
m
n
c
i
n
s
l
n
o
e
ó
a
a
i
p
o
:
t
k
a
o
c
r
i
u
u
w
r
o
)
e
t
i
r
m
e
m
e
j
c
.
z
o
a
m
e
o
t
i
z
r
i
u
e
o
h
o
b
o
k
o
a
n
d
s
a
i
k
t
d
l
d
d
a
d
m
a
k
,
i
i
ó
y
e
h
t
a
e
o
n
p
ć
c
y
e
o
u
l
t
z
c
o
s
:
s
,
z
e
c
e
k
b
n
k
a
j
a
o
c
g
o
e
k
o
n
h
a
r
ę
a
z
a
z
c
t
h
y
:
i
s
e
z
i
i
p
(
t
i
t
e
p
m
a
p
u
n
n
r
e
c
r
z
e
p
a
d
w
t
i
m
,
e
m
m
a
r
i
z
ą
s
h
e
m
m
k
ż
w
o
i
ł
z
u
n
c
y
e
i
a
t
s
c
a
z
o
o
r
l
o
a
b
,
d
u
y
y
,
.
i
h
y
h
n
)
h
i
i
a
r
ł
e
e
e
a
l
l
y
s
a
r
m
i
m
k
m
i
s
o
c
o
t
e
o
e
h
l
h
r
y
,
a
r
n
n
y
u
i
l
p
c
t
k
i
u
i
z
r
p
i
z
s
e
d
ą
p
t
c
d
i
i
d
e
w
h
61 / 65
Substancje smoliste
Odpowiedź
Litery i cyfry
w
o
-
z
n
7
a
i
s
)
k
e
z
a
z
ś
ą
p
a
n
e
s
n
n
g
(
e
d
j
r
k
w
i
o
p
c
i
o
a
r
u
1
a
y
0
m
i
62 / 65
jaki sposób powstaje głos?
Odpowiedź
Litery
s
r
p
r
ś
e
z
k
a
o
g
ł
r
g
t
a
,
ł
z
i
a
i
n
p
ł
r
w
ó
ł
p
o
s
e
ę
ł
w
e
g
y
h
z
y
s
o
,
f
i
n
o
ó
e
o
w
p
u
p
r
a
j
ł
r
d
a
c
o
j
w
g
z
y
p
d
w
w
i
t
a
e
w
e
t
o
e
63 / 65
Jak uniknąć wiele chorób układu oddechowego
Odpowiedź
Litery
o
y
n
o
u
e
t
r
c
n
e
ó
d
n
p
j
p
e
u
r
p
i
n
o
p
z
d
r
n
z
i
e
i
d
a
ł
p
d
a
h
r
r
u
t
z
w
e
m
w
y
y
i
-
t
ż
o
m
r
a
y
b
n
t
t
i
a
n
y
r
z
e
e
o
o
n
t
d
w
o
g
o
o
u
u
j
o
r
z
e
s
ż
o
z
p
r
a
o
e
d
n
o
m
c
z
z
t
ó
e
u
z
e
i
a
n
y
u
e
a
k
j
i
n
t
s
ó
o
r
n
g
y
p
z
j
d
i
h
d
b
b
o
b
n
h
z
r
a
n
ę
-
p
o
o
a
e
ł
y
u
e
o
o
y
y
e
i
h
c
,
w
e
k
o
e
z
i
i
u
r
ó
w
o
j
y
m
b
i
w
o
z
d
r
i
e
k
o
e
d
m
a
w
p
s
i
o
s
w
o
e
t
i
,
z
w
d
n
i
i
z
e
i
s
a
h
r
a
e
w
ś
-
k
w
i
p
o
y
h
e
w
i
u
n
-
w
a
w
u
o
a
a
d
r
o
e
i
s
p
g
e
u
i
z
z
r
r
y
e
o
b
s
o
z
ę
c
ę
y
a
z
k
p
i
ć
z
d
k
d
s
s
w
m
a
a
o
d
m
b
y
i
d
w
y
o
n
i
r
n
z
s
c
n
o
t
i
o
e
s
e
i
m
n
i
h
a
c
z
e
a
o
n
a
u
c
a
o
c
u
t
s
w
c
o
ą
t
r
n
z
g
o
u
o
m
z
u
t
o
d
u
p
z
ł
e
r
ł
e
u
n
g
d
i
b
o
o
a
m
z
n
ę
o
z
y
b
l
n
i
d
c
i
i
b
n
r
m
o
w
c
u
k
d
c
e
o
g
u
n
o
s
k
r
l
d
p
t
ę
r
u
h
g
o
64 / 65
Kadm
Odpowiedź
Litery i cyfry
e
e
o
t
-
n
e
w
y
a
w
o
o
j
w
ł
s
2
w
u
w
r
o
p
y
p
i
i
(
g
o
r
u
)
3
65 / 65
Rozkurcz mięśni oddechowych powoduje:
Odpowiedź
Litery
t
w
a
i
c
j
p
a
z
e
e
k
i
,
r
n
a
l
i
u
e
i
o
j
p
z
p
e
e
e
t
j
r
t
e
e
,
ś
p
p
o
e
o
i
y
e
u
j
s
l
c
ż
ć
m
k
b
w
w
w
r
s
ł
s
h
o
e
t
a
a
–
poprawności
0Poprawne
0Błędy
0:00Czas
