Wysokiej dochodowości towarzyszy zwykle wysokie ryzyko – i odwrotnie.
Pisanie: FGD 5
1 / 22
2 / 22
- szczególnie niebezpieczne
- mało informacji
- nakłanianie do szybkich decyzji
Odpowiedź
Litery
w
n
r
p
f
i
a
e
d
m
o
i
a
i
y
s
n
3 / 22
Oba produkty są oprocentowane – odsetki są zyskiem posiadacza.
Dochodowość niska, ale i ryzyko bardzo niskie
Lokaty są zwykle lepiej oprocentowane, ale wymagają zamrożenia kapitału.
Kapitalizacja odsetek to dopisywanie odsetek do kapitału; powoduje, że za następny
okres odsetki liczone są od większej kwoty (czyli zysk przyrasta szybciej, niż bez kapitalizacji).
Odpowiedź
Litery
e
e
z
e
s
a
,
o
w
c
c
i
i
n
a
t
s
l
i
n
o
ś
z
o
k
o
k
ę
k
j
p
o
l
a
b
t
e
d
t
w
i
k
y
t
a
o
n
a
d
o
a
z
c
k
a
4 / 22
- surowce (złoto, srebro, platyna, miedź, ropa, pszenica, bawełna)
- nieruchomości (zysk z wynajmu i/lub przyrostu wartości)
- numizmaty
- dzieła sztuki
- alkohole (whisky, wina)
Szczególna forma inwestycji w nieruchomości – tzw. aparthotele i condohotele. (wybudowanie jednego pokoju hotelowego z prawem własności)
UOKiK i KNF ostrzega przed takimi inwestycjami.
Odpowiedź
Litery
a
a
r
ł
i
o
z
i
e
t
:
s
l
c
a
l
s
n
y
t
d
w
c
ę
e
a
i
i
c
w
c
z
a
n
h
z
y
t
a
n
s
j
w
z
z
y
5 / 22
Idea emerytur – regularne odkładanie dla zabezpieczenia przyszłości.
Polski system emerytalny oparty jest głównie o model reparacyjny
Konstrukcja polskiego systemu emerytalnego:
- I filar – ZUS (FUS) – obowiązkowy; repartycyjny
- II filar – OFE – obecnie nieobowiązkowy; kapitałowy
- III filar – nieobowiązkowy; kapitałowy
- PPK (najnowszy)
- PPE
- IKE
- IKZE
- hipoteka odwrócona
- inne?
Odpowiedź
Litery
i
l
a
e
m
y
i
y
t
t
,
,
s
y
n
t
y
u
d
l
o
e
a
e
y
r
s
t
k
e
m
p
s
m
r
e
e
6 / 22
Instrument pochodny (derywat) to umowa dotycząca przyszłej ceny lub kursu pewnego
instrumentu bazowego (np. towaru, waluty, akcji, indeksu giełdowego, stopy procentowej).
Odpowiedź
Litery
c
u
d
n
t
o
m
h
n
y
o
i
r
s
e
n
e
p
t
7 / 22
Obligacje mogą być: skarbowe, komunalne, korporacyjne
Obligacja to papier wartościowy, którego emitent (wystawca) zobowiązuje się w określonym
terminie wykupić go od nabywcy, spłacając kapitał oraz odsetki (analogicznie jak przy lokacie
bankowej).
Kupienie obligacji to udzielenie pożyczki emitentowi tej obligacji.
Najpopularniejsze są obligacje skarbowe; są one praktycznie pozbawione ryzyka
(gwarantowane przez państwo).
Stosunkowo trudne kalkulowanie rentowności (dochodowości).
Odpowiedź
Litery
o
j
g
a
o
a
b
c
d
n
,
e
l
z
e
e
r
i
i
i
j
d
c
j
f
a
8 / 22
Konta oszczędnościowe
Lokaty bankowe
Obligacje
Akcje
Waluty
Inwestycje alternatywne
Fundusze inwestycyjne
Instrumenty pochodne
Produkty strukturyzowane
Odpowiedź
Litery
z
y
c
n
c
o
e
e
n
t
e
ś
y
i
n
y
w
n
i
s
e
r
u
b
o
s
j
y
e
ę
/
z
n
s
a
c
d
w
n
t
w
r
m
i
t
o
9 / 22
Potocznie: „podatek Belki”
Opodatkowany dochód:
- odsetki (lokat i obligacji)
- dywidendy
- przyrost wartości zainwestowanego kapitału
- inne dochody z kapitału
Stawka podatku: 19%.
Odpowiedź
Litery
h
d
ó
p
o
a
c
d
k
t
o
h
y
o
i
a
t
w
ł
d
p
c
w
k
o
a
o
e
d
10 / 22
Pracownicze Plany Kapitałowe
(wprowadzone w 2018/2019 r.)
bazują na dość podobnej koncepcji, co OFE:
− udział nieobowiązkowy,
− prywatne środki inwestowane przez specjalne fundusze inwestycyjne,
− środki są wypłacane lub dziedziczone,
ale składki na PPK pochodzą z trzech źródeł:
• od pracownika (potrącane z wynagrodzenia),
• od pracodawcy,
• z budżetu państwa.
Dopłaty od pracodawcy i z budżetu to dodatkowa korzyść oszczędzającego
Odpowiedź
Litery
-
a
e
d
p
k
p
i
11 / 22
− fundusze rynku pieniężnego
− fundusze obligacji
− fundusze akcji
− fundusze mieszane (zrównoważone)
Dochodowość i ryzyko zależne od inwestorów bazowych
Fundusze pobierają opłaty, które obniżają zyski osiągane przez inwestorów.
Odpowiedź
Litery
o
d
s
z
a
u
t
y
n
j
c
c
f
y
e
w
i
e
e
d
y
n
z
e
y
z
r
i
u
w
:
j
n
a
n
h
ż
s
j
s
12 / 22
Ideą ubezpieczeń jest zabezpieczenie przyszłych potrzeb majątkowych podmiotów ubezpieczonych w zamian za przyjmowane od nich składki.
Ogólny podział: osobowe i majątkowe
Najczęściej spotykane ubezpieczenia to:
- emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe (ZUS)
- zdrowotne (NFZ)
- komunikacyjne odpowiedzialności cywilnej (OC)
- mieszkania, pojazdu (AC)
- na życie
Ekwiwalentość bieżących składek i przyszłych świadczeń może być większa (np. emerytalne) lub mniejsza (np. komunikacyjne).
Ubezpieczenia opierają się na statystykach zdarzeń i ocenie prawdopodobieństw, które wyznaczają ryzyka podlegające ubezpieczeniu.
Odpowiedź
Litery
i
e
i
b
e
e
a
d
c
n
a
u
e
z
i
-
p
z
13 / 22
1. Uwzględnienie i ocena decyzji dla budżetu domowego w długim okresie;
2. Stosunek do ryzyka – całego gospodarstwa domowego!
Odpowiedź
Litery
e
y
r
a
k
o
l
o
o
r
ś
i
n
i
w
t
w
z
ó
a
c
i
r
e
o
u
k
d
u
s
o
y
j
t
n
a
k
d
w
i
w
e
i
n
/
14 / 22
Można rozróżnić dwa rodzaje:
- polisy oszczędnościowe (tzw. polisolokaty)
(były wykorzystywane do unikania podatku Belki, ale obecne regulacje już na to nie
pozwalają)
- ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym
(często nie gwarantują ochrony kapitału, mają niejasną konstrukcję i wyjątkowo niekorzystną dla klienta opłatę likwidacyjną)
Odpowiedź
Litery
a
e
j
k
e
e
z
ą
n
a
l
f
u
w
n
y
p
n
ą
j
o
c
s
c
n
t
c
k
y
i
c
i
y
b
z
ą
e
/
z
u
n
j
i
15 / 22
− posiadanie rezerwy na nieprzewidziane sytuacje
− gromadzenie na przyszły duży wydatek (np. mieszkanie)
− gromadzenie na emeryturę
− pomnażanie oszczędności (zysk z kapitału)
Odpowiedź
Litery
w
i
n
w
o
a
i
e
g
a
i
ł
ę
t
i
c
s
n
e
z
c
w
n
z
l
o
s
ó
/
d
l
k
a
(
z
a
a
e
n
o
e
)
a
o
w
n
16 / 22
Produkt strukturyzowany składa się z co najmniej dwóch prostszych.
Zapewnia znaczną (zwykle 100%) ochronę kapitału oraz daje szanse na dodatkowy zysk
Uwaga: jeśli występuje inflacja, to zwrot kapitału realnie jest stratą!
Odpowiedź
Litery
o
k
u
e
z
r
t
r
d
t
y
a
o
k
s
t
p
u
y
r
u
w
n
17 / 22
- kontrakty terminowe (futures, forward)
− opcje
− swapy
− warranty
Występuje tu zwykle silne zjawisko dźwigni finansowej, przez które są one wysoce dochodowe, ale i wysoce ryzykowne.
Odpowiedź
Litery
e
e
t
h
t
u
a
j
n
s
a
n
:
e
z
w
o
n
j
p
s
z
w
r
d
c
r
ó
i
o
d
ż
i
o
m
y
c
n
e
h
18 / 22
Akcja to papier wartościowy potwierdzający prawo do współwłasności spółki akcyjnej,
udziału w jej zyskach i decydowaniu o jej losach.
Handel akcjami organizuje giełda papierów wartościowych.
Kursy akcji naprzemiennie rosną i spadają; możliwy jest duży dochód, jak i poniesienie straty.
Dodatkowym dochodem bywa dywidenda (wypłata z zysku spółki), która jednak nie
zawsze jest wypłacana.
Potencjalna dochodowość akcji jest wysoka, ale duże jest też ryzyko
Odpowiedź
Litery
e
k
j
c
a
19 / 22
Otwarte Fundusze Emerytalne
(wprowadzone w 1997 r.) to
fundusze inwestycyjne gromadzące wpłaty odciągane z wynagrodzeń i inwestujące w papiery wartościowe (obecnie głównie akcje). Konkretnej osobie są przypisane konkretne środki i jej są wypłacane (lub dziedziczone).
W 2021 r. miała nastąpić ostateczna likwidacja OFE – środki z kont uczestników miały trafić na konta IKE (po odprowadzeniu 15% opłaty) lub na konta w ZUS. Zmiany te zostały wstrzymane.
Odpowiedź
Litery
i
e
d
a
f
e
o
-
20 / 22
- bezpośrednie
- pośrednie (fundusze inwestycyjne, instrumenty pochodne)
Pośrednie mogą być niepewne (np. Amber Gold).
Odpowiedź
Litery
h
j
n
:
t
w
f
c
m
y
l
r
n
t
y
a
o
n
s
i
y
a
i
e
w
t
y
e
c
r
21 / 22
dywersyfikacja ryzyka
Dywersyfikacja (rozproszenie, rozłożenie) ryzyka polega na zróżnicowaniu działalności
tak, by zyski z jednych obszarów kompensowały straty w innych.
Odpowiedź
Litery
o
y
n
z
w
j
s
f
w
j
n
j
y
y
a
h
e
d
n
h
s
t
i
c
c
i
n
u
n
e
a
a
c
u
ż
t
y
e
c
s
z
a
:
22 / 22
Możliwe formy lokowania pieniędzy w waluty:
- bezpośrednio (np. w kantorze, przez konto walutowe)
- pośrednio (np. przez platformy transakcyjne, fundusze inwestycyjne)
Kursy walut są zmienne, dlatego (podobnie jak przy akcjach) dają one duży potencjał
dochodu, ale przy dużym ryzyku strat
Odpowiedź
Litery
u
a
y
l
w
t
–
poprawności
0Poprawne
0Błędy
0:00Czas
