Pisanie: lipidy
1 / 26
2 / 26
budują błonę komórkową
Odpowiedź
Litery
e
k
f
ł
l
p
i
(
i
-
i
o
j
o
d
i
)
l
k
n
l
i
p
y
ż
n
a
i
z
o
i
o
c
y
f
o
p
g
y
f
i
l
u
d
s
d
3 / 26
- stałe,
- NKT,
- pojedyncze wiązania między węglem.
Odpowiedź
Litery
n
s
e
s
a
z
z
e
u
o
c
c
n
y
t
ł
4 / 26
- NNKT,
- ciekłe,
- potrzebuje ich nasz organizm,
- podwójne wiązania (co najmniej 1),
- /\/\-_/\/\
Odpowiedź
Litery
a
ł
e
o
z
n
s
c
y
c
e
i
z
n
t
s
n
e
u
5 / 26
Jedna z trzech grup hydroksylowych glicerolu jest połączona z resztą kwasu azotowego (V), z którą wiąże się zwykle niewielka cząsteczka nietłuszczowa o polarnej budowie, np. cholina
Odpowiedź
Litery
a
s
o
w
o
i
o
e
o
c
b
l
y
f
h
p
w
g
o
f
u
w
r
d
c
i
l
ó
d
l
i
6 / 26
Głównie ochronne i budulcowe
Odpowiedź
Litery
u
ó
e
k
k
w
s
f
j
n
c
o
w
7 / 26
Jedna z trzech grup hydroksylowych glicerolu jest połączona z resztą kwasu azotowego (V), z którą wiąże się niewielka cząsteczka nietluszczowa cukru.
Odpowiedź
Litery
l
o
u
p
l
w
b
o
d
i
i
k
i
a
ó
d
w
g
8 / 26
Węgla, wodoru i tlenu (C,H,O). Niektóre mogą zawierać też azot i fosfor (N,P).
Odpowiedź
Litery
s
a
k
t
j
i
p
z
?
k
i
ę
ł
d
c
w
a
i
y
p
i
s
h
j
w
s
l
i
e
a
d
a
ą
i
k
r
ó
9 / 26
> Biorą udział w fotosyntezie jako barwniki pomocnicze towarzyszące chlorofilom.
> Chronią związku chemiczne wchodzące w skład chloroplastów przed szkodliwymi działaniem reaktywnych firm tlenu.
> Interakcje między roślinami a organizmami.
> Znajdują się w płatkach i owocach.
Odpowiedź
Litery
r
o
k
j
d
k
n
n
c
u
:
e
o
ó
a
e
t
w
i
f
10 / 26
1. ze względu na konsystencję:
a) stałe- zwierzęce,
b) ciekłe- roślinne
2. ze względu na budowę:
a) proste: woski, tłuszcze właściwe,
b) złożone: fosfolipidy, glikolipidy
c) izoprenowe: steroidowe, karotenoidy,
3. ze względu na pochodzenie:
a) roślinne,
b) zwierzęce.
Odpowiedź
Litery
z
d
p
:
z
ó
t
s
ł
i
o
c
u
a
w
ł
z
11 / 26
- usztywnia błonę komórkową,
- jest w osłonkach włókien nerwowych,
- jest również substancją wyjściową do syntezy wielu innych związków (m.in. soli żółciowych, hormonów steroidowych i witaminy D.
Odpowiedź
Litery
r
f
n
s
e
e
c
j
e
t
u
u
l
h
k
o
:
l
o
c
12 / 26
> stałe lub ciekłe (w pokoj. temp.),
> hydrofobowe,
> nośniki ADEK- witamin rozpuszczalnych w tłuszczach,
> nie rozpuszczają się w wodzie,
> gęstość mniejsza od wody,
Odpowiedź
Litery
:
ś
i
c
w
i
ś
c
a
w
ł
o
13 / 26
Żółte
Odpowiedź
Litery
s
e
e
?
j
a
b
f
l
n
y
k
m
i
a
j
ą
i
w
a
t
r
a
o
k
14 / 26
W rozpuszczalnikach niepolarnych.
Odpowiedź
Litery
i
o
ś
p
r
z
z
y
w
s
c
u
z
c
y
?
ą
ę
c
z
m
a
j
s
z
15 / 26
> ochronne,
> budulcowe,
> termoizolacyjne,
> zapasowe,
> chronią rośliny przed transpiracją,
> wabienie owadów,
> odstraszanie/eliminowanie szkodników,
> nadmiar cholesterolu może powodować udar, zawał, miażdżycę.
Odpowiedź
Litery
n
p
z
i
:
w
z
a
i
e
n
i
d
l
ó
e
c
16 / 26
Występują głównie w nasionach, gdzie są źródłem energii i związków budulcowych dla rozwijającego się zarodka i młodej rośliny.
Odpowiedź
Litery
t
e
i
n
j
o
i
ę
n
l
ł
?
w
z
ą
c
r
w
w
e
i
u
y
ó
h
s
a
ś
p
g
g
d
17 / 26
Jak sama nazwa sugeruje - triglicerydy- alkoholem jest glicerol, który ma 3 grupy hydroksylowe (OH).
Odpowiedź
Litery
c
o
c
t
i
ś
t
a
l
z
w
o
h
u
o
s
c
z
ł
a
?
h
c
s
h
m
a
j
c
y
w
w
k
e
ł
e
l
18 / 26
Estry kwasów tłuszczowych oraz alkoholi zawierających w cząsteczce jedną grupę hydroksylową.
Odpowiedź
Litery
w
o
u
w
o
s
ó
d
b
k
w
a
19 / 26
tłuszczowce
Odpowiedź
Litery
i
o
a
t
i
i
p
e
j
y
n
l
c
z
d
20 / 26
nadaje sztywności błonie komórkowej
Odpowiedź
Litery
l
h
o
r
c
o
r
t
i
e
c
l
s
b
o
e
o
21 / 26
> estry glicerolu i kwasów tłuszczowych,
> glicerol + kwas tłuszczowy --> tłuszcz + woda
> kwas tłuszczowy- wyższe kwasy karbonylowe, mają długi łańcuch węglowy,
Odpowiedź
Litery
:
o
u
b
h
c
y
w
a
z
ó
s
w
w
d
t
z
ł
w
i
u
c
c
ś
a
ł
22 / 26
Sudan III barwi tłuszcze na czerwono
Odpowiedź
Litery
u
t
a
t
e
n
y
r
c
a
i
a
s
d
a
i
c
i
w
a
l
h
n
o
z
y
r
z
e
t
y
w
w
t
d
a
d
w
ł
s
c
ó
p
ó
r
l
y
/
z
k
k
m
e
23 / 26
estrami
Odpowiedź
Litery
p
ł
d
o
k
a
z
i
d
i
s
r
w
e
p
l
t
n
y
)
e
c
i
o
n
o
s
n
l
i
a
r
e
i
s
t
e
d
w
ą
r
i
o
e
u
m
y
ą
a
i
e
o
o
i
t
e
s
z
(
z
24 / 26
> nie są estrami,
> zaliczamy do tłuszczów ze względu na właściwości hydrofobowe,
> steroidy,
> karotenoidy- ksantofile i karoteny, gromadzą się w wakuolach i nadają roślinom barwy (taki barwnik jak chlorofil),
Odpowiedź
Litery
c
i
d
i
y
p
c
:
n
r
h
e
w
o
e
z
l
e
y
p
i
o
25 / 26
Związki o złożonej pierścieniowej budowie i płaskich cząsteczkach.
Zabezpieczają rośliny przed zgryzaniem, gdyż nadają im gorzki smak lub są toksyczne.
Odpowiedź
Litery
a
b
ó
d
r
w
t
d
e
:
s
o
i
u
o
w
26 / 26
> głowa hydrofilowa- glicerol + reszta fosforowa (V)
> hydrofobowy ogonek- kw. tłuszczowe,
> półpłynne,
> ustawiają się głowami do wody a ogonami w przeciwną stronę.
Odpowiedź
Litery
b
h
:
c
d
f
y
i
y
s
o
w
c
y
d
e
o
o
l
f
u
p
i
–
poprawności
0Poprawne
0Błędy
0:00Czas
