Autorem psychoneuroimmunologii był
Robert Ader
Podwzgórze wydziela
kortykoliberynę i wazopresynę
Przedni płat przysadki produkuje
hormon adrenokortykotropowy
Kora nadnerczy wydziela
kortyzol (95%) oraz kortyzon i kortykosteron (5%)
Trzy fazy GAS to
reakcja alarmowa, stadium odporności, stadium wyczerpania
Immunosupresja to [...] i warunkował ją [...]
1. spowolnienie wytwarzania przeciwciał
2. Ader przy pomocy Cohena
Limfocyty T dojrzewają w
grasicy
anafilaksja (reakcja na pojawienie się w organizmie obcych białek) nie następuje przy uszkodzeniu
podwzgórza
Komórki T supresorowe powstrzymują
obronną aktywność układu komórek T
Główny rodzaj fagocytów to
makrofagi
Komórki T dzielą się na 3 podstawowe podklasy:
pomocnicze, zabójcy i supresorowe
Przeciwciała produkowane są przez
komórki B
Na działaniu przeciwciał opiera się
układ odporności humoralnej
"Nieprzyjemne doznanie zmysłowe i emocjonalne związane z aktualnie występującym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek albo opisywane w kategoriach takiego uszkodzenia" to definicja:
bólu
Pomyślne zmiany pod wpływem choroby to
wtórne zyski z choroby
sytuacja stresowa wyznacza 2 cele adaptacyjne:
1. samoregulację emocji
2. poprawę relacji zasobów do wymagań
Teoria adaptacji poznawczej jest autorstwa
Shelley Taylor
Wg teorii adaptacji poznawczej przystosowanie do zagrożenia następuje w 3 fazach:
1) poszukiwanie znaczenia zaistniałego wydarzenia
2) uzyskanie przynajmniej częściowej kontroli nad sytuacją
3) próba odzyskania poczucia własnej wartości
Radzenie sobie skoncentrowane na znaczeniu badali
Folkman i Moskowitz
W tym radzeniu sobie skoncentrowanym na znaczeniu:
nasycanie zwykłych zdarzeń pozytywnym znaczeniem
wzmacnianie pozytywnego afektu
znajdowanie korzyści w sytuacjach stresowych, bliskie pozytywnemu przewartościowywaniu
duchowe radzenie sobie
urealnienie priorytetów - adaptacyjne przewartościowanie celów → konsekwentne realizowanie celów realistycznych
W instrumentalnym radzeniu sobie z chorobą, choroba rozumiana jako
zadanie
Teoria organizacji zachowania to dzieło
Tadeusza Tomaszewskiego
Sposoby radzenia sobie z bólem (6):
- hipnoza
- psychoterapia zorientowana na wgląd
- relaksacja
- biofeedback
- terapia poznawczo - behawioralna
- samokontrola bólu
Występują wzajemne związki między
stresem, chorobą i radzeniem sobie
Zachowanie wobec własnej choroby jako źródła stresu obejmuje dwa nurty
samoregulację emocji i instrumentalne radzenie sobie z chorobą
3 różne znaczenia terminu stres:
bodziec, reakcja, proces pośredniczący między bodźcem a reakcją
Teoretyczny model zmagania się ze stresem to dzieło
Latacka i Havlovica
Teoretyczny model zmagania się ze stresem zakłada:
1) radzenie sobie nastawione na problem (np. poszukiwanie pomocy)
2) radzenie sobie nastawione na emocje (unikanie / techniki relaksacyjne)
Metody zmagania się ze stresem mogą być:
obserwowalne (jawne) i nieobserwowalne (niejawne)
Reakcje stresowe:
reakcje afektywne
reakcje poznawcze
reakcje fizyczne
reakcje behawioralne
reakcje motywacyjne
3 poziomy, na których mogę objawiać się reakcje stresowe:
indywidualny
interpersonalny
organizacyjny
struktura, opis stanowiska pracy to
właściwości organizacji
3 rodzaje stresorów związane z rolą zawodową:
konflikt ról
niejednoznaczność roli
przeciążenie roli
Model witaminowy jest dziełem
Warra
Model (Johnson i Hall) zawiera 3 właściwości:
wymagań - kontroli - wsparcia
Model wymagań pracy - kontroli, uzupełniony przez Johnsona i Halla, pierwotnie stworzyli
Karask i Theorell
Model braku równowagi między wysiłkiem a nagrodą to dzieło
Siegrista
W modelu braku równowagi między wysiłkiem a nagrodą Siegrista wysiłkiem zewnętrznym są [...] a wewnętrznym [...]
1) wymagania pracy
2) nadmierne zaangażowanie
4 ujęcia wsparcia społecznego w miejscu pracy:
1. Integracja społeczna
2. Satysfakcjonujące relacje
3. Spostrzegane dostępne wsparcie
4. Otrzymywane wsparcie
4 typy wsparcia społecznego:
1) wsparcie emocjonalne
2) wsparcie instrumentalne
3) wsparcie informacyjne
4) wsparcie oceniające
Indeks terapeutyczny pokazuje
jak ma się skuteczność leczenia do efektów ubocznych
Okno terapeutyczne to
luka między skutecznością w likwidowaniu nowotworu a toksycznością
Konsylium onkologiczne
decyduje o rozpoczęciu leczenia od konkretnej metody, planuje stosowanie następnych
Indukcja ma na celu
spowodować jakąś reakcję, odpowiedź, np. zmniejszenie guza
Frakcjonowanie oznacza, że
zaleconej dawki promieni nie można podać jednorazowo, zabieg trzeba powtarzać.
Badanie podmiotowe, polega na rozmowie, lekarz pyta chorego o dolegliwości itp. to
anamneza
3 składowe poczucia koherencji:
- poczucie zrozumiałości
- poczucie zaradności
- poczucie sensowności
Różnice między salutogenezą a patogenezą:
- stresor wg saluto może mieć paradoksalnie leczniczy efekt
- saluto skupia się na historii życia człowieka, pato na zarazkach
- w saluto skupiamy się na zasobach do radzenia sobie ze stresem, w pato na etiologii choroby
- saluto nieco bardziej pesymistyczna, bo skupia się na problemie przystosowania do środowiska pełnego stresorów nie do uniknięcia
Entropia charakteryzuje się
brakiem spójności, niedociążeniem/przeciążeniem, brakiem udziału w podejmowaniu decyzji
3 rodzaje stresorów:
- stresory przewlekłe - syt. życiowa, stan, cecha o podst. znaczeniu
- ważne wydarzenia życiowe - śm. żony, rozwód
- dokuczliwe kłopoty codzienne - obraźliwa uwaga szefa, niemiłe słowa kolegi, oblana wejściówka
Pojęcie odporności, "hardiness", wprowadziła
Susanne Kobasa
3 elementy koncepcji osobowościowo uwarunkowanej odporności (s. Kobasa):
1) Zaangażowanie
2) Kontrola
3) Wyzwanie
Pojęcie poczucia stałości wprowadził
Thomas Boyce
3 składniki u Boyca w poczuciu stałości
1) Powtarzalność zachowań
2) Cenione elementy doświadczenia życiowego
3) Świadomość, że jest się człowiekiem kompetentnym i rzetelnym
Moose wyodrębnił 10 wymiarów charakteryzujących szeroki zakres klimatów społecznych, należących do trzech różnych obszarów:
- 3 wymiary - obszar relacji międzyludzkich
- 3 wymiary - obszar rozwoju osobistego
- 4 wymiary - obszar utrzymania bądź zmiany systemu
3 podstawowe wymiary konstrukcji rzeczywistości to dzieło
Davida Reissa
Jakie są te 3 podstawowe wymiary konstrukcji rzeczywistości?
1) Konfiguracja (uporządkowanie tego co widzimy)
2) Zamykanie ("zamykanie" problemów w oparciu o doświadczenie)
3) Koordynacja (rodziny "normalne", skoordynowane, działające razem)
Hipoteza o 3 głównych zasobach społeczno - kulturowych to dzieło:
Leo Srole (JA CIE SROLE!)
3 główne zasoby społeczno - kulturowe:
1) hart ducha, etos dorosłości
2) silne więzy rodzinne
3) poczucie przynależności do wyjątkowej grupy
W kwestionariuszu orientacji życiowej - SOC 29 - Antonovsky zawarł:
11 pytań dla zrozumiałości
10 pytań dla zaradności
8 pytań dla poczucia sensowności
