diagnoza pedagogiczna
proces gromadzenia danych, ich teoretycznej i funkcjonalnej analizy wnioskowania oraz formułowanie zaleceń postdiagnostycznych. Składa się z pracy pedagoga z dzieckiem/rodziną/ innymi specjalistami
funkcje diagnozy
analizuje mocne i słabe strony, potencjały i trudności w pracy pedagoga, aby na tej podstawie projektować oddziaływanie pedagogiczne. Diagnoza najczęściej dotyczy funkcjonowania dziecka w grupie, jakości relacji rówieśniczych, zasobów edukacyjnych.
Plan działania w diagnozie
1. zdiagnozuj problem
2. zrozum problem
3. hipoteza psychopedagogiczna
4. zaprojektuj plan rozwiązania
kompetencje pedagoga
1. funkcjonalne (jak dopasować cele i przebieg diagnozy do specyfiki zadań diag.)
2. metodyczne (jakich metod używam)
3. teoretyczne (jaką mam wiedzę)
4. Konceptualizacyjne (jakie rozwiązania zaprezentuję, aby pokonać trudności lub rozwinąć potencjały)
5. etyczne (jak prowadzę diagnoze)
Diagnostyka pedagogiczna
to wiedza i pragmatyka wykorzystywania metod i technik gromadzenia materiału diagnostycznego; zadania i kompetencje pedagoga konieczne do metodycznego zbierania danych. Diagnostyka jest jednym z etapów diagnozy.
Podejścia diagnostyczne to:
1. obserwacja (dzienniki obserwacyjne)
2. wywiad
3. kwestionariusze (ankiety, testy)
4. analiza wytworów (zeszyty etc)
5. rozmowa wychowawcza
Diagnostyka w praktyce łączy różne metody i techniki, które dzielą się na dwa rodzaje:
1. podejście zewnętrzne, czyli stosowanie metod i narzędzi jak: kwestionariusze psych., skale podstaw, schematy interpretacyjne wyników, dokumentacja (np. medyczna).
2. podejście wewnętrzne, czyli stosowanie obserwacji, analizy wytworów, rozmów pogłębionych, wywiadów.
diagnostyczne podejście wewnętrzne to inaczej...
diagnostyczne podejście kliniczne.
Diagnostyka dla swej optymalizacji danych wymaga:
- powtarzania czynności
- realizowania czynności w różnych kontekstach sytuacyjnych
- operowania szerszą kategorią czasu realizacji procesu gromadzenia danych
technika pedagogiczna to:
metodyczne czynności podejmowane przez pedagoga wobec podmiotów diagnozowanych. Technika ped. jest sumą działań wokół zbierania danych źródłowych, z zachowaniem zasad gwarantujących możliwość powtórzenia zastosowanej techniki.
etapy przygotowawcze w diagnostyce (?) to:
1.cel diagnostyczny (czemu chcemy coś sprawdzić, jakie są wstępne hipotezy co do funkcjonowania dziecka?)
2.problem do rozstrzygnięcia (co konkretnie sprawdzamy?)
3.wskaźniki monitorowane z teorii zachowań (jakie reakcje/zdolności/zachowania chcemy monitorować?
4.narzędzia do obserwacji wskaźniko
Przedmiot obserwacji:
zachowania, reakcje, sytuacje podmiotu diagnostycznego. Nie odnosi się do interpretacji, a jedynie do tego, co jest widoczne. (kto był obserwowany, jak długo to trwało, w jakich warunkach to trwało, typ narzędzia, cel, wskaźniki monitorowane)
Cechy obserwacji:
1. Naturalność
2. Kontekstualność
3. Planowość i otwartość
4. Celowość
5. Selektywność
6. Wierność
7. Wnikliwość
Narzędzia obserwacyjne to:
1. Dziennik dla próbek zdarzeń
2. Dziennik dla próbek czasu
3. Dziennik obserwacji fotograficznej
4. Dziennik obserwacji osiągnięć
zasady dzienników obserwacji to:
1. selektywnie notować tylko te zdarzenia, które są zawarte w twoim przedmiocie
2. nie trzeba zapisywać nieustannie
3. selekcja danych o zdarzeniach- nie trzeba zapisywać wszystkiego
budowa dziennika próbek czasu:
próba obserwacyjna - przerwa - próba obserwacyjna - przerwa - próba obserwacyjna
sekwencja pytań w wywiadzie:
jest to struktura układu pytań, przemyślana i zaprojekowana przed przeprowadzeniem wywiadu. Sekwencja ma przebieg lejka, odwróconego lejka lub przebieg progresywny. Rozwiązania te są stosowane w zależności od specyfiki respondenta, specyfiki tematu, prognozowanej reakcji respondenta.
Pytania otwarte neutralne w wywiadzie:
mają na celu umożliwienie osobie mówienia tego, co będzie chciała. Pytania otwarte neutralne są szerokie i ogólne, wymagają sprawności komunikacyjnej. (np. Co myśli Pani o tradycji świąt?)
Pytania otwarte w wywiadzie:
dają szanse na udzielenie szerokiej odpowiedzi. Pytanie otwarte nie musi być neutralne; pytamy o konkretną dziedzinę dot. tej konkretnej osoby, zawężamy temat. (np. Jakie postanowienia dietetyczne miała Pani w ostatnim roku?)
Pytania zamknięte w wywiadzie:
to takie, które mają jedną alternatywę odpowiedzi, najczęściej pytanie zaczyna się od "Czy". (np. Czy spędzasz święta z rodziną?)
Pytania sugerujące w wywiadzie:
nie są zbyt otwarte, wskazują na obszar, który nas interesuje. (np. Jako osoba wierząca, jak powinnaś spędzać czas świąteczny?)
Pytania wprost w wywiadzie:
ze skoncentryzowanym podmiotem (pytania do ciebie i o tobie), (np. Czy Ty spędzasz święta z rodziną? Od kogo dostajesz prezenty?)
Pytania alternatywne w wywiadzie:
w pytaniu zawarte alternatywne zapytania, zawężenie problemowe. (np. Czujesz ekscytację czy smutek wchodząc w nowy rok?)
Pytania projekcyjne w wywiadzie:
są przeciwieństwem pytań wprost; zmienianie podmiotu, czyli ⮕Czy Pani zdaniem, młodym osobom jest łatwiej wytrwać w postanowieniach noworocznych?
Trudności niespecyficzne (w uczeniu się):
wynikają z wad wrodzonych, upośledzenia umysłowego, niskiego poziomu inteligencji, zaniedbań środowiska.
Trudności specyficzne (w uczeniu się) to:
jest to dysleksja rozwojowa, która może być zespołem kilku trudności, wynika z przyczyn biologicznych, zmian w CUN.
Dysleksja rozwojowa to:
zespół specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania. Są to trudności nasilone już od początku nauki szkolnej, inaczej niż w przypadku trudności nabytych wtórnie. Trudności te mogą występować w postaci izolowanej, lub jako zespół kilku form zaburzeń (dysgrafia, dysleksja, dysortografia).
Trudności słuchowo-językowe polegają na:
na nierozróżnianiu brzmienia głosek, mylenie ich podczas zapisu ze słuchu, słaba analiza sylabowa i głoskowa, nierozróżnianie rymów, pomijanie wyrazów na dyktandach.
zaburzenia funkcji wzrokowych polegają na:
trudności w zapamiętywaniu liter i odróżnianiu ich wg kształtu (l-ł), trudności w czytaniu, trudności ortograficzne, słaba automatyzacja procesów i rozpoznawanie wzrokowe schematów.
zaburzenia orientacji i lateryzacji objawiają się:
dwuocznością (brak dominującego oka), trudnością w interpretacji kierunków i rozróżniania stron prawa-lewa, myleniem liter o podobnych kształtach, problemami z przestrzenią i perspektywą w rysowaniu, problemami z układami gimnastycznymi i bieganiem.
socjometria to:
dział socjologii obejmujący teorię, metody i techniki ilościowych pomiarów zastosowanych do rozpoznawania grup. W pedagogice techniki socjometryczne zostały zaadaptowane do rozpoznawania dynamiki i struktury grup rówieśniczych (np klas).
przedmiotem zainteresowania badań socjometrycznych jest:
ocena sympatii lub antypatii pomiędzy uczestnikami grup.
cele diagnostyczne badań socjometrycznych to:
identyfikacja uczniów atrakcyjnych oraz izolowanych w grupie, poznanie obrazu relacji w grupie, identyfikacja podgrup w ramach klasy, określenie natężenia związków pomiędzy uczniami.
procedura badania socjometrycznego grupy:
1. przygotowanie testu
2. realizacja testu w grupie
3. stworzenie matrycy wyników z testu
4. graficzny obraz wyników (socjogram częściowy)
warunki zastosowania badania socjometrycznego w grupie:
1. grupy stosunkowo małe liczbowo (max kilkadziesiąt osób)
2. grupy badane, gdy jej członkowie dobrze się znają
3. wybory na teście odnoszą się tylko do członków tej grupy (wszyscy powinni być obecni)
4. diagnosta nie narzuca liczby wyborów
5. jasno określone kryterium wyboru
6. wyniki niejawne
wyniki socjometrii:
-analiza macierzy- tabela socjometryczna
-analiza socjogramu (konieczne definicje operacyjne dla pozycji socjometrycznej) (?)
czym jest dojrzałość szkolna?
to całokształt rozwoju fizycznego, społecznego i poznawczego dziecka; harmonijny rozwój wpływa na predyspozycje dziecka do uczestnictwa w procesach wychowawczych i nauczaniu. Diagnozowanie dojrzałości szkolnej ocenia poziom przystosowania dziecka do wymagań szkoły i realizację jej zadań.
