Wybieranie: geografia polityczna

Azja: Izrael vs. Palestyna, Kaszmir, Syria, arabska wiosna (2010)
Afryka: Kongo, Sudan Południowy, Czad, Rwanda

pozytywne: atrakcyjny dla inwestorów rynek; łatwe przekraczanie granic; wspólna waluta; wzrost znaczenia międzynarodowego krajów; wsparcie dla rolnictwa; poszerzenie praw obywatelskich
negatywne: znaczne koszty; zobowiązania bogatszych krajów; przejęcie przez UE kompetencji krajów

wyniszczone i osłabione imperia(po 2 wojnach); podważenie wyższości cywilizacyjnej Europejczyków, przyjęcie w 1960r deklaracji o niepodległości kolonii; wzrost świadomości o prawie do samoistnienia; rywalizacja USA i ZSRR

ląd i wody śródlądowe, obszar powietrzny, wyłączna strefa ekonomiczna, morskie strefy wewnętrzne, pokłady statków, placówki dyplomatyczne

Monarchia i republika

Irlandia Płn., hiszpański Kraj Basków, Jugosławia(konflikt bałkański), Ukraina

Organizacje: IRA, ETA, Hamas, ISIS, Al-Kaida
Najczęściej w:
Afganistan, Syria, Irak, Nigeria

terytorium(ograniczone granicami, lądowe, morskie, powietrzne podziemne), społeczeństwo(monolityczne, wielonarodowe, dominujące, itd.) oraz suwerenna władza

wydobycie zasobów w koloniach(kradzież); gospodarcze uzależnienie kolonii od imperiów

UK, Hiszpania, Belgia, Szwecja, Dania, Norwegia, Niderlandy, Lichtenstein, Monako, Andora, Watykan, Luksemburg

zróżnicowanie kulturowe, sztuczne działania geopolityczne, uksztaltowanie terenu, zasoby naturalne, czynniki(religijne, etniczne, ekonomiczne, polityczne, historyczne)

od XVIII wieku do 1960 r
XVIII - powstanie USA
XIX - Ameryka Łacińska(1822 Brazylia)
1946 - Filipiny
1947 - Indie, Pakistan
1949 - Kambodża
1960 - Afryka!

międzypaństwowe: NATO< ONZ< NAFTA<UE
pozarządowe: WWF<UNESCFO,UNICEF,WHO (z ONZ)<Amnesty International
gospodarcze: OPEC<OECD< WTO<IMF, Bank światowy (z ONZ)
militarne: NATO<nieistniejący już Układ Warszawski
polityczne: UE, ONZ

konieczność odbudowy gospodarki po 2 wojnach; utworzenie EWWS; potrzeba demokracji; powstanie OEDC

1870-1914

integracja, dezintegracja ,secesja, aneksja, procesy pokojowe, wojny

Etiopia, Liberia(była ale bardzo krótko)

1. Rosja
2.Kanada
3.USA
4.Chiny
...
69.Polska

Słowenia, Chorwacja, Macedonia, Bośnia, Serbia, Czarnogóra Kosowo

zmiana rządu, zmiana systemu politycznego, poszerzenie praw, uzyskanie autonomii terytorium

więcej państw; liczne konflikty w byłych koloniach; załamanie się gospodarki niektórych kolonii; migracje; zmiany w strukturach wyznaniowej i językowej

polityczne: zachwianie systemu władzy, wzrost korupcji, zmiana pozycji państwa na arenie międzynarodowej
społeczne: migracja, sieroctwo, rozpad rodzin, zniszczenie budynków, wyniszczenie społeczeństw
gospodarcze: zniszczenie infrastruktury, wyniszczenie gospodarki
geograficzne: zmiana granic

W Azji: Gruzja, Armenia, Kazachstan, Azerbejdżan, Uzbekistan, Tadżykistan, Turkmenistan, Kirgistan
W Europie: Rosja, Ukraina, Białoruś, Litwa, Łotwa, Estonia, Mołdawia

Watykan, San Marino, Lesotho

globalizacja - zacieśnienie współpracy międzynarodowej miedzy państwami
gospodarcza: obrót kapitału, towary, usługi
militarna: pomoc militarna, zapobieganie wojnom,
polityczna: wspólna polityka

rozwój niewolnictwa; zmiany w strukturach językowych, religijnych; zmiana wzorców życia

absolutyzm (Arabia Saudyjska), autorytaryzm(Chiny), demokracja(Indie)

państwa nieuznane jka np,: Tajwan, Krym

UK, Hiszpania, Francja, Portugalia

Alaska, Obwód Kaliningradzki

193 + 2 obserwatorów