Wybieranie: Kartkówka

uczeń Sokratesa, opisał jego śmierć i założenia; V/IV w. p.n.e. ; stworzył akademię;

styl dorycki, joński i koryncki

* powstanie maratonów,
* rozwinięcie technik bojowych,
* straty w ludziach,
* powołanie Związku Morskiego przez Ateny, który miał zapewniać obronę podczas walk z Persami,
* wojna peloponeska,
* triarie.

monarchia z digarchią

hoplita

cechowała lekka, niemal filigranowa forma. Efekt ten był wynikiem smukłych proporcji poszczególnych elementów i bogatego zdobienia.

główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.

9 wybieranych ateńskich urzędników kierujących areopagiem; odpowiedzialni za politykę zagraniczną, prawo i obchody religijne

port w Pireusie

władca macedoński rządzący w IVw. p.n.e.; wprowadził wiele ważnych reform; zwyciężał Persów;

- chłopcy do 7r. życia były pod opieką matek, następnie oddawano je na wychowanie państwowe, trwające do 20r. życia- agoga
- ukończenie krypteji- egzaminu przeżycia/końca agogi
- żołnierzem było się od 20r. życia do 60 r. życia.

w Attyce

wódz Aten, twórca ich potęgi morskiej; opracował plan odparcia perskiej inwazji poprzez wydanie wrogom bitwy morskiej;

pod nią w 333r. p.n.e. Aleksander Wielki zwyciężył Persów

szkoła Platona nauczająca filozofii;

wspólnota obywateli

zwarty szyk, w którym hoplici osłaniali się tarczami nawzajem

surowe wychowanie

konkurencyjna do Akademii szkoła Arystotelesa;

> rozwinął ekonomicznie i kulturowo Ateny,
> za jego kadencji Rada Pięciuset stała się głównym organem wykonawczym,
> wprowadził niewielkie wynagrodzenia za udział w sądach ludowych dla członków Rady Pięciuset i urzędników,
> ustanowił zasiłek teatralny.

28 gerów (starców po 60) + 2 królów

przywódca stronnictwa ludowego w Atenach; współcześnie jest używany wobec polityków, którzy składają wyborcom wiele nierealnych obietnic.

Spartiaci

1. Spartiaci od 20 do 60 lat służyli w armii.
2. Ich wychowanie miało na celu wykształcenie idealnego żołnierza.
3.Każdy Spartiata dostawał działkę w Messeni wraz z pracującymi na niej helotami.

ciężkie warunki

rada rządząca ateńską polis; w jej skład wchodzili przedstawiciele rodów arystokratycznych; do jej obowiązków należało sprawowanie sądów

koniec agogi; egzamin przeżycia

zrzeszenia integracyjne pełnoletnich obywateli

część religijnych obchodów ku czci Zeusa; pierwsze odbyły się 776r. p.n.e.

digarchia
Władzę pełniło 2 królów jednocześnie, wywodzących się z odrębnych dynastii; ich władza była dziedziczna; dbali o zachowanie równowagi między światem ludzkim a boskim; podczas wojny tylko jeden obejmował dowództwo

dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi; grupa pełnoprawnych obywateli Sparty

pierwszy historyk; żył w Vw. p.n.e.; autor Dziejów,

ateńskie zgromadzenie ludowe, które uchwala prawo

monarchia oligarchiademokracja

rządy nielicznych, najczęściej dobrze urodzonych, wykształconych i bogatych osób

grecki filozof; wyrzucono go z miasta za publiczną naukę, lecz nie dał się wypędzić (ostracyzm), więc skazano go na wypicie trucizny. V/IV w. p.n.e.

król, syn Filipa II; zdolny dowódca;

Spartiaci i Periojkowie

była Rada Czterystu; główny organ wykonawczy mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa

(Ateny) organ mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa, później stał się Radą Pięciuset

wypowiedź krótka, zwięzła, streszczająca cały tekst w kilku zrozumiałych zdaniach.

Na podbitych obszarach chciał być postrzegany jako bohater a nie okupant. Twierdził, że jeśli jego państwo ma przetrwać, to zamieszkujące je różne ludy muszą być równo traktowane, aby nie chciały się buntować. Szkolił i pozwalał sprawować urzędy dla podbitych ludności. Przyjmował ich obyczaje.

431-404 r. p.n.e.; wojna o Hegamonię między Atenami a Spartą. Zwyciężyli Spartianie, przez wsparcie Persów; konflikt spowodowany wzrostem znaczenia Aten

podbita ludność, której odebrano wszelkie prawa i którą zmuszano do pracy na roli

ateński sąd ludowy , którego członkowie byli corocznie losowani,

uczeń Platona; wychowawca Aleksandra Macedońskiego; założył Likejon; ojciec logiki i dedukcji; IVw. p.n.e. stworzył pierwszą klasyfikację roślin i zwierząt, badał procesy geologiczne; interesował się matematyką, logiką, medycyną psychologią, poetyką i retoryką.

philos-miłować, sophia-mądrość; umiłowanie mądrości;

5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).

 Teatr powstał ku czci Dionizosa,
 W teatrze często występowały nawiązania mityczne,
 Zawody olimpijskie były częścią religijnych
obchodów ku czci Zeusa,
 Zawody rozpoczynały się od złożenia ofiar
bóstwu, ku czci którego urządzano zawody.

połączenie kultury greckiej i kultur lokalnych; język grecki stanowił język oficjalny na dworach królewskich, w dyplomacji i nauce; królowie hellenistyczni dbali o rozwój kultury i nauki.

ateńskie klasy majątkowe, powiązano przynależność do nich z możliwością kandydowania na urzędy; najpierw były 4 fyle, a później 10

Półwyspu Bałkańskiego: krajobraz górzysty, wysoka temperatura, kamienna gleba, gdzieniegdzie dobra ziemia, hodowano owce i kozy, sadzono oliwki i winne latorośle na zboczach gór, wybrzeża z licznymi zatokami.

spartiański król, który kierował obroną wąwozu w Termpoilach; panował w latach ok. 490-480r. p.n.e.; poległ w walce pod Termopilami

5 urzędników spartiańskich; ich zadaniem było kierowanie polityką zagraniczną, administracją, sądownictwem i kontrola władców

w dolinie rzeki Euratos, na terenach podbitej Mesenii

charakteryzuje się on ciężkimi proporcjami, surowością i monumentalizmem.

panował w latach 522-486 p.n.e.; król perski; najechał Grecję, aby jej mieszkańcy przestali ingerować w jego sprawy- 490 r. p.n.e., zakończyła się klęską Persów.

następca Dariusza; król perski; 485-465 r. p.n.e.; król królów;

ateński budynek urzędu, który sprawował władzę polityczną

Wielka Retra Likurga

rodzaj utworu dramatycznego prezentujący dylematy moralne lub zmagania człowieka.

palonga

w 338r. p.n.e. pod nią Filip II zwyciężył połączone wojska Aten i Teb

wysoki przyrost naturalny w niektórych poleis,

Dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi. Pochodzenia spartańskiego

głowica w kształcie kalatosu z roślinnymi zdobieniami. Kapitel kolumny korynckiej był jeszcze bardziej ozdobny niż jońskiej. Dominowały na nim motywy roślinne, które całej konstrukcji przydawały lekkości. Kolumna była smuklejsza niż jońska.

przejęcie władzy siłą

naczelny dowódca

naczelny dowódca

Jego działania nie były trwałe, ponieważ jego armia nie chciała szerzyć ekspansji terytorialnej. Z resztą Ariowie niemieli zamiaru się poddawać.

1. Marsz wojska na wschód i dotarcie do północnych Indii.
2. W 326r. p.n.e. nad rzeką Hydaspes zwyciężyły oddziały Aleksandra.
3. Odmowa kontynuacja kampanii przez wojsko.
4. Zarządzenie odwrotu przez Aleksandra.

założyły Ateny, dzięki niemu miały duże wpływy do skarbca i mogły budować triery (łodzie chroniące Grecję)

rządy ludu

jeden z najważniejszych autorów tragedii.

> pierwszy kodeks prawny (bardzo, bardzo surowy),
> skodyfikował prawo.

- Spartiaci - pełnoprawni obywatele,
- Periojkowie - mieszkańcy zdobytych polis,
- Heloci - ludność zależna; najczęściej z podbitej Mesenii; brak praw; zajmowali się rolnictwem

jeden z najważniejszych autorów tragedii.

1. pełnoprawni obywatele
2. metojcy (greccy cudzoziemcy)
3. niewolnicy

> było coraz mniej Spartan,
> coraz słabsza armia,
> dostała się pod kontrolę państwa perskiego, a potem Aleksandra Wielkiego.

stworzył Wielką Retrę- zbiór praw Sparty; zył w VIII w.p.n.e.

sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat

spartiańskie wychowanie państwowe młodych chłopców trwające do ukończenia 20r. życia

pogląd filozoficzny zakładający zachowanie spokoju, umiaru w emocjach; Zenon z Kition