Wybieranie: Kartkówka
1 / 97
Herodot-
agoga
polis
Ajschylos-
eforzy
igrzyska olimpijskie-
fratrie
Temistokles-
cechy polis (wspólnota obywateli) Hellady
trwałość działań podejmowanych przez Aleksandra na Wschodzie
Platon-
Falanga
gdzie znajdowała się Sparta?
warunki naturalne Hellady
przyczyny wojen w świecie greckim:
przebieg wyprawy na Wschód Aleksandra Wielkiego
skutki wojen w świecie greckim
styl koryncki-
Efor
przebieg wyprawy na Persję
ustrój Sparty:
Kserkses-
styl joński-
poglądy Arystotelesa
eklezja
podział społeczeństwa w Atenach:
państwo Sparta upadło, ponieważ:
Liceum (Likejon)-
ustrój polityczny w Sparcie i jego cechy
poglądy Platona
Sokrates-
krypteja
ateński port
gdzie znajdowały się Ateny?
Sofokles-
heliaja
polityka Aleksandra Wielkiego na podbitych terenach:
reformy w Macedonii za panowania Filipa II
spartiańskie warunki
Aleksander Wielki-
zbiór praw Sparty
Areopak
Leonidas-
oligarchia
demokracja
System szkolenia do armii w Sparcie
przemiany ustrojowe w Atenach
co zrobił Solon?
związki między wychowaniem spartańskim a funkcjonowaniem polis
przyczyny wielkiej kolonizacji greckiej
tragedia-
Arystoteles-
kultura hellenistyczna-
Lakoniczna wypowiedź
cechy religii greckiej (i bogowie)
filozofia-
Issos-
spartiański żołnierz
Dariusz I Wielki-
style architektoniczne
fyle
archonci
Spartiaci
geruzja (Sparta) składa się z
areopag (Ateny)
cechy formy ustroju Hellady:
szyk bitewny Spartian
Filip II-
spartiańskie wychowanie
tyrania
strateg
system władzy w Atenach
Geruzja
Rada Pięciuset
co zrobił Drakon?
stoicyzm-
podział społeczny Sparty:
Strateg
ostracyzm
Heloci
Likurg
najważniejsze bitwy z wojen grecko-perskich i ich zwycięzcy
Akademia-
co zrobił Perykles?
co zrobił Klejstenes?
poglądy Sokratesa
mieszkańcy Sparty
Związek Morski-
styl dorycki-
Demagog
Lacedemończycy
Wojna peloponeska-
kim byli obywatele Sparty
związki między rozwojem demokracji i kultury w Atenach
związki sportu i teatru z religią starożytnych Greków:
Rada Czterystu
Cheronea-
pierwszy historyk; żył w Vw. p.n.e.; autor Dziejów,
spartiańskie wychowanie państwowe młodych chłopców trwające do ukończenia 20r. życia
wspólnota obywateli
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
5 urzędników spartiańskich; ich zadaniem było kierowanie polityką zagraniczną, administracją, sądownictwem i kontrola władców
część religijnych obchodów ku czci Zeusa; pierwsze odbyły się 776r. p.n.e.
zrzeszenia integracyjne pełnoletnich obywateli
wódz Aten, twórca ich potęgi morskiej; opracował plan odparcia perskiej inwazji poprzez wydanie wrogom bitwy morskiej;
* nigdy nie zjednoczyli się w ramach jednego państwa,
* granice wyznaczało ukształtowanie terenu,
* centrum stanowił akropol- czyli położony na wzgórzu zespół budowli publicznych, w razie potrzeby służący celom obronnym,
* agora- plac, na którym sprzedawano towary i prowadzono debaty polityczne i głosowania,
* pełnoprawni obywatele- tylko dorośli mężczyźni; ich obowiązkiem był udział w życiu politycznym i publicznych uroczystościach religijnych, płacenie podatków służba wojskowa,
Jego działania nie były trwałe, ponieważ jego armia nie chciała szerzyć ekspansji terytorialnej. Z resztą Ariowie niemieli zamiaru się poddawać.
uczeń Sokratesa, opisał jego śmierć i założenia; V/IV w. p.n.e. ; stworzył akademię;
zwarty szyk, w którym hoplici osłaniali się tarczami nawzajem
w dolinie rzeki Euratos, na terenach podbitej Mesenii
Półwyspu Bałkańskiego: krajobraz górzysty, wysoka temperatura, kamienna gleba, gdzieniegdzie dobra ziemia, hodowano owce i kozy, sadzono oliwki i winne latorośle na zboczach gór, wybrzeża z licznymi zatokami.
- król perski był despotą, a na obszarach podbitych tworzył satrapie- okręgi wojskowe,
- powstanie w Milecie przeciwko Persom, poparli je Ateny,
- Hellenowie rozpoczęli powstanie,
- wyprawa Margoniusza do Tracji/Macedonii,
- wyprawa Dalisa,
- wyprawa Kserksesa.
1. Marsz wojska na wschód i dotarcie do północnych Indii.
2. W 326r. p.n.e. nad rzeką Hydaspes zwyciężyły oddziały Aleksandra.
3. Odmowa kontynuacja kampanii przez wojsko.
4. Zarządzenie odwrotu przez Aleksandra.
* powstanie maratonów,
* rozwinięcie technik bojowych,
* straty w ludziach,
* powołanie Związku Morskiego przez Ateny, który miał zapewniać obronę podczas walk z Persami,
* wojna peloponeska,
* triarie.
głowica w kształcie kalatosu z roślinnymi zdobieniami. Kapitel kolumny korynckiej był jeszcze bardziej ozdobny niż jońskiej. Dominowały na nim motywy roślinne, które całej konstrukcji przydawały lekkości. Kolumna była smuklejsza niż jońska.
5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
1 W 334r. p.n.e. Aleksander Wielki zgromadził oddziały składające się z Macedończyków i innych Greków, po czym ruszył na podbój Persji. Pokonał
2 Pokonał siły Persów w bitwą nad rzeką Granik (334r. p.n.e.), pod Issos (333r. p.n.e.) i Gaugamelą (331r. p.n.e.).
3 Zajął całe terytorium państwa perskiego, w tym pozostający pod rządami Dariusza III Egipt.
4 W 330r. p.n.e. Dariusz III został zamordowany przez własnych współpracowników.
5 Następnie Aleksander zajął perską stolicę, Persepolis i pogrzebał ciało Dariusza.
6 Koronacja na króla Persji.
1. 2 królów- digarchia
2. Eforowie- 5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
3. Apella- spartańskie zgromadzenie ludowe uchwalające prawo.
4. Geruzja- główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
następca Dariusza; król perski; 485-465 r. p.n.e.; król królów;
cechowała lekka, niemal filigranowa forma. Efekt ten był wynikiem smukłych proporcji poszczególnych elementów i bogatego zdobienia.
* ludzie powinni kierować się zasadą złotego środka,
* unikanie wszelkich skrajności, dążenie do równowagi,
* człowiek może poznawać prawa i zasady rządzące światem wysuwając wnioski z doświadczeń,
* należy obserwować rzeczywistość i na jej podstawie wyciągać wnioski.
ateńskie zgromadzenie ludowe, które uchwala prawo
1. pełnoprawni obywatele
2. metojcy (greccy cudzoziemcy)
3. niewolnicy
> było coraz mniej Spartan,
> coraz słabsza armia,
> dostała się pod kontrolę państwa perskiego, a potem Aleksandra Wielkiego.
konkurencyjna do Akademii szkoła Arystotelesa;
digarchia
Władzę pełniło 2 królów jednocześnie, wywodzących się z odrębnych dynastii; ich władza była dziedziczna; dbali o zachowanie równowagi między światem ludzkim a boskim; podczas wojny tylko jeden obejmował dowództwo
* człowiek składa się z ciała i duszy,
* szczęście oprócz wiedzy daje męstwo,
* istnieją swa światy- idei i realny , który jest odbiciem idei,
* poznawanie, to przypominanie co dusza widziała w świecie idei,
* filozofowie są najmądrzejsi,
* człowiek powinien używać rozumu,
* człowiek postępuje źle z powodu niewiedzy,
* rzeczywistość to złudzenie,
* rozum kieruje myśli i uczucia ku absolutnemu dobru i pięknu,
* triada platońska- piękno, dobro i prawda.
grecki filozof; wyrzucono go z miasta za publiczną naukę, lecz nie dał się wypędzić (ostracyzm), więc skazano go na wypicie trucizny. V/IV w. p.n.e.
koniec agogi; egzamin przeżycia
port w Pireusie
w Attyce
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
ateński sąd ludowy , którego członkowie byli corocznie losowani,
Na podbitych obszarach chciał być postrzegany jako bohater a nie okupant. Twierdził, że jeśli jego państwo ma przetrwać, to zamieszkujące je różne ludy muszą być równo traktowane, aby nie chciały się buntować. Szkolił i pozwalał sprawować urzędy dla podbitych ludności. Przyjmował ich obyczaje.
I. reformy finansów publicznych i armii,
II. rozszerzył on swoje panowanie na tereny położone na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego i niemal całą Grecję,
III. przeprowadził część armii do Persji,
IV. podstawę armii stanowiła ciężkozbrojna piechota,
V. żołnierzy chroniły tylko brązowe hełmy, małe tarcze oraz nagolenniki,
VI. wprowadził falangę macedońską- szyk na jeża,
VII. skuteczna konnica.
ciężkie warunki
król, syn Filipa II; zdolny dowódca;
Wielka Retra Likurga
ateński budynek urzędu, który sprawował władzę polityczną
spartiański król, który kierował obroną wąwozu w Termpoilach; panował w latach ok. 490-480r. p.n.e.; poległ w walce pod Termopilami
rządy nielicznych, najczęściej dobrze urodzonych, wykształconych i bogatych osób
rządy ludu
- chłopcy do 7r. życia były pod opieką matek, następnie oddawano je na wychowanie państwowe, trwające do 20r. życia- agoga
- ukończenie krypteji- egzaminu przeżycia/końca agogi
- żołnierzem było się od 20r. życia do 60 r. życia.
monarchia oligarchiademokracja
> zastąpił kodeks Drakona mniej surowymi regulacjami/ opracował nowy zbiór praw,
> rozwiązał rosnący problem zadłużenia wielu obywateli,
> zniósł niewolę za długi,
> ogłosił amnestię,
> nakazał wykupić obywateli sprzedanych za granicę,
> ustawił sąd ludowy (heliaję), którego członkowie byli corocznie losowani,
> podzielił ludzi na 4 klasy majątkowe (fyle) i powiązał przynależność do nic z możliwością kandytowania na urzędy,
> utworzył Radę Czterystu, która otrzymała prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa.
1. Spartiaci od 20 do 60 lat służyli w armii.
2. Ich wychowanie miało na celu wykształcenie idealnego żołnierza.
3.Każdy Spartiata dostawał działkę w Messeni wraz z pracującymi na niej helotami.
wysoki przyrost naturalny w niektórych poleis,
rodzaj utworu dramatycznego prezentujący dylematy moralne lub zmagania człowieka.
uczeń Platona; wychowawca Aleksandra Macedońskiego; założył Likejon; ojciec logiki i dedukcji; IVw. p.n.e. stworzył pierwszą klasyfikację roślin i zwierząt, badał procesy geologiczne; interesował się matematyką, logiką, medycyną psychologią, poetyką i retoryką.
połączenie kultury greckiej i kultur lokalnych; język grecki stanowił język oficjalny na dworach królewskich, w dyplomacji i nauce; królowie hellenistyczni dbali o rozwój kultury i nauki.
wypowiedź krótka, zwięzła, streszczająca cały tekst w kilku zrozumiałych zdaniach.
- politeistyczna- wiara w wielu bogów,
- mity- historie o pochodzeniu bogów i historiach z ich życia,
- składanie ofiar,
- wyrocznie i świątynie,
- antropomorfizm,
- hierarchia bóstw,
- bogowie byli nieśmiertelni i wiecznie młodzi,
- nie ma kapłanów, ich funkcję spełniają urzędnicy państwowi,
- brak zasad, by zyskać przychylność bogów,
- obywatelska (każdy musiał wierzyć w bóstwa),
- przenikanie się światów ludzkiego i boskiego,
- główne bóstwa: Zeus, Hera, Artemida, Apollo, Dionizos, Ares, Atena; Persefona, Hermes,
- herosi: Odyseusz, Achilles, Herkules, Tezeusz.
philos-miłować, sophia-mądrość; umiłowanie mądrości;
pod nią w 333r. p.n.e. Aleksander Wielki zwyciężył Persów
hoplita
panował w latach 522-486 p.n.e.; król perski; najechał Grecję, aby jej mieszkańcy przestali ingerować w jego sprawy- 490 r. p.n.e., zakończyła się klęską Persów.
styl dorycki, joński i koryncki
ateńskie klasy majątkowe, powiązano przynależność do nich z możliwością kandydowania na urzędy; najpierw były 4 fyle, a później 10
9 wybieranych ateńskich urzędników kierujących areopagiem; odpowiedzialni za politykę zagraniczną, prawo i obchody religijne
dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi; grupa pełnoprawnych obywateli Sparty
28 gerów (starców po 60) + 2 królów
rada rządząca ateńską polis; w jej skład wchodzili przedstawiciele rodów arystokratycznych; do jej obowiązków należało sprawowanie sądów
- monarchiczny, oligarchiczny albo demokratyczny,
- zgromadzenie ludowe- zgromadzenie pełnoprawnych obywateli,
- tyran- król, który zdobył władzę siłą,
- ponad 700 polis,
- główne zadanie Greków- polityka,
- kobiety nie mają praw,
palonga
władca macedoński rządzący w IVw. p.n.e.; wprowadził wiele ważnych reform; zwyciężał Persów;
surowe wychowanie
przejęcie władzy siłą
naczelny dowódca
monarchia z digarchią
główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
była Rada Czterystu; główny organ wykonawczy mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa
> pierwszy kodeks prawny (bardzo, bardzo surowy),
> skodyfikował prawo.
pogląd filozoficzny zakładający zachowanie spokoju, umiaru w emocjach; Zenon z Kition
- Spartiaci - pełnoprawni obywatele,
- Periojkowie - mieszkańcy zdobytych polis,
- Heloci - ludność zależna; najczęściej z podbitej Mesenii; brak praw; zajmowali się rolnictwem
naczelny dowódca
sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
podbita ludność, której odebrano wszelkie prawa i którą zmuszano do pracy na roli
stworzył Wielką Retrę- zbiór praw Sparty; zył w VIII w.p.n.e.
a. Bitwa pod Maratonem- 490r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Miltiadesa; klęskę ponieśli Persowie pod dowództwem Dariusza I Wielkiego
b. Obrona w wąwozie Termpoile- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Persowie pod dowództwem Kserksesa ; klęskę ponieśli Grecy pod dowództwem Leonidasa
c. Bitwa morska pod Salaminą- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
d. Bitwa morska pod Platejami- 479r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
szkoła Platona nauczająca filozofii;
> rozwinął ekonomicznie i kulturowo Ateny,
> za jego kadencji Rada Pięciuset stała się głównym organem wykonawczym,
> wprowadził niewielkie wynagrodzenia za udział w sądach ludowych dla członków Rady Pięciuset i urzędników,
> ustanowił zasiłek teatralny.
> nadał ogółowi obywateli większy wpływ na politykę,
> zapoczątkował demokrację ateńską,
> zwiększył liczbę fyl do 10,
> zastąpił Radę Czterystu Radą Pięciuset,
> corocznie wybierano 10 strategów- naczelnych dowódców,
> wprowadził ostracyzm-sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
* uważał, że istnieje absolutne dobro, do którego poznawania należy dążyć,
* „Wiem, że nic nie wiem”,
* chęć by wiedzieć to droga do szczęścia,
* wiedzę zdobywa się, poprzez zadawanie pytań ludzkości,
* prawdziwą mądrość człowiek może znaleźć tylko w samym sobie,
* to co powszechnie uchodzi za wiedzę jest pozbawione wartości,
* człowiek mądry zawsze wybiera to co dobre i sprawiedliwe,
* utożsamiał cnotę z mądrością,
Spartiaci
założyły Ateny, dzięki niemu miały duże wpływy do skarbca i mogły budować triery (łodzie chroniące Grecję)
charakteryzuje się on ciężkimi proporcjami, surowością i monumentalizmem.
przywódca stronnictwa ludowego w Atenach; współcześnie jest używany wobec polityków, którzy składają wyborcom wiele nierealnych obietnic.
Spartiaci i Periojkowie
431-404 r. p.n.e.; wojna o Hegamonię między Atenami a Spartą. Zwyciężyli Spartianie, przez wsparcie Persów; konflikt spowodowany wzrostem znaczenia Aten
Dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi. Pochodzenia spartańskiego
W czasach Peryklesa:
- nastało ożywienie kulturalne Aten,
- wspierał działalność :
* Fidiasza- rzeźbiarza,
* Sofoklesa- autora sztuk teatralnych,
- rozwinęło się budownictwo,
- wzniesiono Partenon,
- rozbudowano port w Pireusie.
Teatr powstał ku czci Dionizosa,
W teatrze często występowały nawiązania mityczne,
Zawody olimpijskie były częścią religijnych
obchodów ku czci Zeusa,
Zawody rozpoczynały się od złożenia ofiar
bóstwu, ku czci którego urządzano zawody.
(Ateny) organ mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa, później stał się Radą Pięciuset
w 338r. p.n.e. pod nią Filip II zwyciężył połączone wojska Aten i Teb
głowica w kształcie kalatosu z roślinnymi zdobieniami. Kapitel kolumny korynckiej był jeszcze bardziej ozdobny niż jo...
Wielka Retra Likurga
(Ateny) organ mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa, później stał się Radą Pi...
1. pełnoprawni obywatele
2. metojcy (greccy cudzoziemcy)
3. niewolnicy
- chłopcy do 7r. życia były pod opieką matek, następnie oddawano je na wychowanie państwowe, trwające do 20r. życia- ...
Na podbitych obszarach chciał być postrzegany jako bohater a nie okupant. Twierdził, że jeśli jego państwo ma przetrw...
spartiańskie wychowanie państwowe młodych chłopców trwające do ukończenia 20r. życia
ateński budynek urzędu, który sprawował władzę polityczną
* uważał, że istnieje absolutne dobro, do którego poznawania należy dążyć,
* „Wiem, że nic nie wiem”,
* chęć by wiedzieć to droga do szczęścia,
* wiedzę zdobywa się, poprzez zadawanie pytań ludzkości,
* prawdziwą mądrość człowiek może znaleźć tylko w samym sobie,
* to co powszechnie uchodzi za wiedzę jest pozbawione wartości,
* człowiek mądry zawsze wybiera to co dobre i sprawiedliwe,
* utożsamiał cnotę z mądrością,
5 urzędników spartiańskich; ich zadaniem było kierowanie polityką zagraniczną, administracją, sądownictwem i kontrola...
następca Dariusza; król perski; 485-465 r. p.n.e.; król królów;
w Attyce
Dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi. Pochodzenia spartańskiego
grecki filozof; wyrzucono go z miasta za publiczną naukę, lecz nie dał się wypędzić (ostracyzm), więc skazano go na w...
szkoła Platona nauczająca filozofii;
uczeń Platona; wychowawca Aleksandra Macedońskiego; założył Likejon; ojciec logiki i dedukcji; IVw. p.n.e. stworzył p...
digarchia
Władzę pełniło 2 królów jednocześnie, wywodzących się z odrębnych dynastii; ich władza była dziedziczna; d...
Półwyspu Bałkańskiego: krajobraz górzysty, wysoka temperatura, kamienna gleba, gdzieniegdzie dobra ziemia, hodowa...
a. Bitwa pod Maratonem- 490r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Miltiadesa; klęskę ponieśli Persowie pod dowództwem Dariusza I Wielkiego
b. Obrona w wąwozie Termpoile- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Persowie pod dowództwem Kserksesa ; klęskę ponieśli Grecy pod dowództwem Leonidasa
c. Bitwa morska pod Salaminą- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
d. Bitwa morska pod Platejami- 479r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
> było coraz mniej Spartan,
> coraz słabsza armia,
> dostała się pod kontrolę państwa perskiego, a potem Aleksandra...
1. Marsz wojska na wschód i dotarcie do północnych Indii.
2. W 326r. p.n.e. nad rzeką Hydaspes zwyciężyły oddziały A...
hoplita
* człowiek składa się z ciała i duszy,
* szczęście oprócz wiedzy daje męstwo,
* istnieją swa światy- idei i realny , który jest odbiciem idei,
* poznawanie, to przypominanie co dusza widziała w świecie idei,
* filozofowie są najmądrzejsi,
* człowiek powinien używać rozumu,
* człowiek postępuje źle z powodu niewiedzy,
* rzeczywistość to złudzenie,
* rozum kieruje myśli i uczucia ku absolutnemu dobru i pięknu,
* triada platońska- piękno, dobro i prawda.
pierwszy historyk; żył w Vw. p.n.e.; autor Dziejów,
- monarchiczny, oligarchiczny albo demokratyczny,
- zgromadzenie ludowe- zgromadzenie pełnoprawnych obywateli,
- tyran- król, który zdobył władzę siłą,
- ponad 700 polis,
- główne zadanie Greków- polityka,
- kobiety nie mają praw,
Spartiaci i Periojkowie
Jego działania nie były trwałe, ponieważ jego armia nie chciała szerzyć ekspansji terytorialnej. Z resztą Ariowie nie...
> rozwinął ekonomicznie i kulturowo Ateny,
> za jego kadencji Rada Pięciuset stała się głównym organem wykonawczym,
...
zrzeszenia integracyjne pełnoletnich obywateli
I. reformy finansów publicznych i armii,
II. rozszerzył on swoje panowanie na tereny położone na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego i niemal całą Grecję,
III. przeprowadził część armii do Persji,
IV. podstawę armii stanowiła ciężkozbrojna piechota,
V. żołnierzy chroniły tylko brązowe hełmy, małe tarcze oraz nagolenniki,
VI. wprowadził falangę macedońską- szyk na jeża,
VII. skuteczna konnica.
Spartiaci
cechowała lekka, niemal filigranowa forma. Efekt ten był wynikiem smukłych proporcji poszczególnych elementów i bogat...
monarchia z digarchią
przywódca stronnictwa ludowego w Atenach; współcześnie jest używany wobec polityków, którzy składają wyborcom wiele n...
w 338r. p.n.e. pod nią Filip II zwyciężył połączone wojska Aten i Teb
konkurencyjna do Akademii szkoła Arystotelesa;
styl dorycki, joński i koryncki
* nigdy nie zjednoczyli się w ramach jednego państwa,
* granice wyznaczało ukształtowanie terenu,
* centrum stanowił akropol- czyli położony na wzgórzu zespół budowli publicznych, w razie potrzeby służący celom obronnym,
* agora- plac, na którym sprzedawano towary i prowadzono debaty polityczne i głosowania,
* pełnoprawni obywatele- tylko dorośli mężczyźni; ich obowiązkiem był udział w życiu politycznym i publicznych uroczystościach religijnych, płacenie podatków służba wojskowa,
była Rada Czterystu; główny organ wykonawczy mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki pa...
część religijnych obchodów ku czci Zeusa; pierwsze odbyły się 776r. p.n.e.
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
charakteryzuje się on ciężkimi proporcjami, surowością i monumentalizmem.
5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
W czasach Peryklesa:
- nastało ożywienie kulturalne Aten,
- wspierał działalność :
* Fidiasza- rzeźbiarza,
* Sofoklesa- autora sztuk teatralnych,
- rozwinęło się budownictwo,
- wzniesiono Partenon,
- rozbudowano port w Pireusie.
wódz Aten, twórca ich potęgi morskiej; opracował plan odparcia perskiej inwazji poprzez wydanie wrogom bitwy morskiej;
naczelny dowódca
król, syn Filipa II; zdolny dowódca;
koniec agogi; egzamin przeżycia
dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi; grupa pełnoprawnych obywateli Sparty
* powstanie maratonów,
* rozwinięcie technik bojowych,
* straty w ludziach,
* powołanie Związku Morskiego...
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
28 gerów (starców po 60) + 2 królów
ateński sąd ludowy , którego członkowie byli corocznie losowani,
1 W 334r. p.n.e. Aleksander Wielki zgromadził oddziały składające się z Macedończyków i innych Greków, po czym ruszył na podbój Persji. Pokonał
2 Pokonał siły Persów w bitwą nad rzeką Granik (334r. p.n.e.), pod Issos (333r. p.n.e.) i Gaugamelą (331r. p.n.e.).
3 Zajął całe terytorium państwa perskiego, w tym pozostający pod rządami Dariusza III Egipt.
4 W 330r. p.n.e. Dariusz III został zamordowany przez własnych współpracowników.
5 Następnie Aleksander zajął perską stolicę, Persepolis i pogrzebał ciało Dariusza.
6 Koronacja na króla Persji.
władca macedoński rządzący w IVw. p.n.e.; wprowadził wiele ważnych reform; zwyciężał Persów;
rada rządząca ateńską polis; w jej skład wchodzili przedstawiciele rodów arystokratycznych; do jej obowiązków należał...
431-404 r. p.n.e.; wojna o Hegamonię między Atenami a Spartą. Zwyciężyli Spartianie, przez wsparcie Persów; konflikt ...
1. 2 królów- digarchia
2. Eforowie- 5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
3. Apella- spartańskie zgromadzenie ludowe uchwalające prawo.
4. Geruzja- główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
rodzaj utworu dramatycznego prezentujący dylematy moralne lub zmagania człowieka.
> zastąpił kodeks Drakona mniej surowymi regulacjami/ opracował nowy zbiór praw,
> rozwiązał rosnący problem zadłużenia wielu obywateli,
> zniósł niewolę za długi,
> ogłosił amnestię,
> nakazał wykupić obywateli sprzedanych za granicę,
> ustawił sąd ludowy (heliaję), którego członkowie byli corocznie losowani,
> podzielił ludzi na 4 klasy majątkowe (fyle) i powiązał przynależność do nic z możliwością kandytowania na urzędy,
> utworzył Radę Czterystu, która otrzymała prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa.
wypowiedź krótka, zwięzła, streszczająca cały tekst w kilku zrozumiałych zdaniach.
palonga
wspólnota obywateli
zwarty szyk, w którym hoplici osłaniali się tarczami nawzajem
wysoki przyrost naturalny w niektórych poleis,
ciężkie warunki
założyły Ateny, dzięki niemu miały duże wpływy do skarbca i mogły budować triery (łodzie chroniące Grecję)
pogląd filozoficzny zakładający zachowanie spokoju, umiaru w emocjach; Zenon z Kition
ateńskie zgromadzenie ludowe, które uchwala prawo
rządy ludu
rządy nielicznych, najczęściej dobrze urodzonych, wykształconych i bogatych osób
port w Pireusie
stworzył Wielką Retrę- zbiór praw Sparty; zył w VIII w.p.n.e.
> pierwszy kodeks prawny (bardzo, bardzo surowy),
> skodyfikował prawo.
połączenie kultury greckiej i kultur lokalnych; język grecki stanowił język oficjalny na dworach królewskich, w dyplo...
przejęcie władzy siłą
surowe wychowanie
naczelny dowódca
1. Spartiaci od 20 do 60 lat służyli w armii.
2. Ich wychowanie miało na celu wykształcenie idealnego żołnierza.
3....
* ludzie powinni kierować się zasadą złotego środka,
* unikanie wszelkich skrajności, dążenie do równowagi,
* człowiek może poznawać prawa i zasady rządzące światem wysuwając wnioski z doświadczeń,
* należy obserwować rzeczywistość i na jej podstawie wyciągać wnioski.
w dolinie rzeki Euratos, na terenach podbitej Mesenii
podbita ludność, której odebrano wszelkie prawa i którą zmuszano do pracy na roli
philos-miłować, sophia-mądrość; umiłowanie mądrości;
9 wybieranych ateńskich urzędników kierujących areopagiem; odpowiedzialni za politykę zagraniczną, prawo i obchody re...
uczeń Sokratesa, opisał jego śmierć i założenia; V/IV w. p.n.e. ; stworzył akademię;
pod nią w 333r. p.n.e. Aleksander Wielki zwyciężył Persów
Teatr powstał ku czci Dionizosa,
W teatrze często występowały nawiązania mityczne,
Zawody olimpijskie były cz...
spartiański król, który kierował obroną wąwozu w Termpoilach; panował w latach ok. 490-480r. p.n.e.; poległ w walce p...
ateńskie klasy majątkowe, powiązano przynależność do nich z możliwością kandydowania na urzędy; najpierw były 4 fyle,...
monarchia oligarchiademokracja
- politeistyczna- wiara w wielu bogów,
- mity- historie o pochodzeniu bogów i historiach z ich życia,
- składanie ofiar,
- wyrocznie i świątynie,
- antropomorfizm,
- hierarchia bóstw,
- bogowie byli nieśmiertelni i wiecznie młodzi,
- nie ma kapłanów, ich funkcję spełniają urzędnicy państwowi,
- brak zasad, by zyskać przychylność bogów,
- obywatelska (każdy musiał wierzyć w bóstwa),
- przenikanie się światów ludzkiego i boskiego,
- główne bóstwa: Zeus, Hera, Artemida, Apollo, Dionizos, Ares, Atena; Persefona, Hermes,
- herosi: Odyseusz, Achilles, Herkules, Tezeusz.
panował w latach 522-486 p.n.e.; król perski; najechał Grecję, aby jej mieszkańcy przestali ingerować w jego sprawy- ...
główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
- król perski był despotą, a na obszarach podbitych tworzył satrapie- okręgi wojskowe,
- powstanie w Milecie przeciwko Persom, poparli je Ateny,
- Hellenowie rozpoczęli powstanie,
- wyprawa Margoniusza do Tracji/Macedonii,
- wyprawa Dalisa,
- wyprawa Kserksesa.
- Spartiaci - pełnoprawni obywatele,
- Periojkowie - mieszkańcy zdobytych polis,
- Heloci - ludność zależna; najcz...
> nadał ogółowi obywateli większy wpływ na politykę,
> zapoczątkował demokrację ateńską,
> zwiększył liczbę fyl do 10,
> zastąpił Radę Czterystu Radą Pięciuset,
> corocznie wybierano 10 strategów- naczelnych dowódców,
> wprowadził ostracyzm-sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
styl koryncki-
zbiór praw Sparty
Rada Czterystu
podział społeczeństwa w Atenach:
System szkolenia do armii w Sparcie
polityka Aleksandra Wielkiego na podbitych terenach:
agoga
Areopak
poglądy Sokratesa
eforzy
Kserkses-
gdzie znajdowały się Ateny?
kim byli obywatele Sparty
Sokrates-
Akademia-
Arystoteles-
ustrój polityczny w Sparcie i jego cechy
warunki naturalne Hellady
najważniejsze bitwy z wojen grecko-perskich i ich zwycięzcy
państwo Sparta upadło, ponieważ:
przebieg wyprawy na Wschód Aleksandra Wielkiego
spartiański żołnierz
poglądy Platona
Herodot-
cechy formy ustroju Hellady:
Lacedemończycy
trwałość działań podejmowanych przez Aleksandra na Wschodzie
co zrobił Perykles?
fratrie
reformy w Macedonii za panowania Filipa II
mieszkańcy Sparty
styl joński-
system władzy w Atenach
Demagog
Cheronea-
Liceum (Likejon)-
style architektoniczne
cechy polis (wspólnota obywateli) Hellady
Rada Pięciuset
igrzyska olimpijskie-
Ajschylos-
styl dorycki-
Efor
związki między rozwojem demokracji i kultury w Atenach
Temistokles-
Strateg
Aleksander Wielki-
krypteja
Spartiaci
skutki wojen w świecie greckim
Sofokles-
geruzja (Sparta) składa się z
heliaja
przebieg wyprawy na Persję
Filip II-
areopag (Ateny)
Wojna peloponeska-
ustrój Sparty:
tragedia-
co zrobił Solon?
Lakoniczna wypowiedź
szyk bitewny Spartian
polis
Falanga
przyczyny wielkiej kolonizacji greckiej
spartiańskie warunki
Związek Morski-
stoicyzm-
eklezja
demokracja
oligarchia
ateński port
Likurg
co zrobił Drakon?
kultura hellenistyczna-
tyrania
spartiańskie wychowanie
strateg
związki między wychowaniem spartańskim a funkcjonowaniem polis
poglądy Arystotelesa
gdzie znajdowała się Sparta?
Heloci
filozofia-
archonci
Platon-
Issos-
związki sportu i teatru z religią starożytnych Greków:
Leonidas-
fyle
przemiany ustrojowe w Atenach
cechy religii greckiej (i bogowie)
Dariusz I Wielki-
Geruzja
przyczyny wojen w świecie greckim:
podział społeczny Sparty:
co zrobił Klejstenes?
ostracyzm










