Wybieranie: Kartkówka
1 / 97
archonci
cechy religii greckiej (i bogowie)
Aleksander Wielki-
spartiańskie warunki
styl joński-
reformy w Macedonii za panowania Filipa II
spartiańskie wychowanie
podział społeczny Sparty:
poglądy Platona
Akademia-
Efor
Sokrates-
Geruzja
Lacedemończycy
Lakoniczna wypowiedź
gdzie znajdowały się Ateny?
gdzie znajdowała się Sparta?
ustrój polityczny w Sparcie i jego cechy
eklezja
związki między rozwojem demokracji i kultury w Atenach
poglądy Arystotelesa
poglądy Sokratesa
filozofia-
związki między wychowaniem spartańskim a funkcjonowaniem polis
ustrój Sparty:
Wojna peloponeska-
cechy polis (wspólnota obywateli) Hellady
warunki naturalne Hellady
przyczyny wojen w świecie greckim:
Leonidas-
Filip II-
Cheronea-
spartiański żołnierz
co zrobił Klejstenes?
eforzy
styl koryncki-
związki sportu i teatru z religią starożytnych Greków:
oligarchia
tragedia-
Strateg
Kserkses-
polis
krypteja
Temistokles-
polityka Aleksandra Wielkiego na podbitych terenach:
Herodot-
podział społeczeństwa w Atenach:
System szkolenia do armii w Sparcie
Demagog
ateński port
zbiór praw Sparty
fratrie
co zrobił Drakon?
skutki wojen w świecie greckim
strateg
przemiany ustrojowe w Atenach
igrzyska olimpijskie-
Issos-
Liceum (Likejon)-
przebieg wyprawy na Wschód Aleksandra Wielkiego
styl dorycki-
trwałość działań podejmowanych przez Aleksandra na Wschodzie
geruzja (Sparta) składa się z
agoga
cechy formy ustroju Hellady:
stoicyzm-
Związek Morski-
przyczyny wielkiej kolonizacji greckiej
ostracyzm
kim byli obywatele Sparty
Heloci
Ajschylos-
co zrobił Solon?
Sofokles-
Falanga
Rada Pięciuset
tyrania
co zrobił Perykles?
Areopak
Spartiaci
szyk bitewny Spartian
Platon-
przebieg wyprawy na Persję
heliaja
fyle
system władzy w Atenach
kultura hellenistyczna-
Arystoteles-
demokracja
mieszkańcy Sparty
Dariusz I Wielki-
państwo Sparta upadło, ponieważ:
style architektoniczne
najważniejsze bitwy z wojen grecko-perskich i ich zwycięzcy
Rada Czterystu
Likurg
areopag (Ateny)
9 wybieranych ateńskich urzędników kierujących areopagiem; odpowiedzialni za politykę zagraniczną, prawo i obchody religijne
- politeistyczna- wiara w wielu bogów,
- mity- historie o pochodzeniu bogów i historiach z ich życia,
- składanie ofiar,
- wyrocznie i świątynie,
- antropomorfizm,
- hierarchia bóstw,
- bogowie byli nieśmiertelni i wiecznie młodzi,
- nie ma kapłanów, ich funkcję spełniają urzędnicy państwowi,
- brak zasad, by zyskać przychylność bogów,
- obywatelska (każdy musiał wierzyć w bóstwa),
- przenikanie się światów ludzkiego i boskiego,
- główne bóstwa: Zeus, Hera, Artemida, Apollo, Dionizos, Ares, Atena; Persefona, Hermes,
- herosi: Odyseusz, Achilles, Herkules, Tezeusz.
król, syn Filipa II; zdolny dowódca;
ciężkie warunki
cechowała lekka, niemal filigranowa forma. Efekt ten był wynikiem smukłych proporcji poszczególnych elementów i bogatego zdobienia.
I. reformy finansów publicznych i armii,
II. rozszerzył on swoje panowanie na tereny położone na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego i niemal całą Grecję,
III. przeprowadził część armii do Persji,
IV. podstawę armii stanowiła ciężkozbrojna piechota,
V. żołnierzy chroniły tylko brązowe hełmy, małe tarcze oraz nagolenniki,
VI. wprowadził falangę macedońską- szyk na jeża,
VII. skuteczna konnica.
surowe wychowanie
- Spartiaci - pełnoprawni obywatele,
- Periojkowie - mieszkańcy zdobytych polis,
- Heloci - ludność zależna; najczęściej z podbitej Mesenii; brak praw; zajmowali się rolnictwem
* człowiek składa się z ciała i duszy,
* szczęście oprócz wiedzy daje męstwo,
* istnieją swa światy- idei i realny , który jest odbiciem idei,
* poznawanie, to przypominanie co dusza widziała w świecie idei,
* filozofowie są najmądrzejsi,
* człowiek powinien używać rozumu,
* człowiek postępuje źle z powodu niewiedzy,
* rzeczywistość to złudzenie,
* rozum kieruje myśli i uczucia ku absolutnemu dobru i pięknu,
* triada platońska- piękno, dobro i prawda.
szkoła Platona nauczająca filozofii;
5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
grecki filozof; wyrzucono go z miasta za publiczną naukę, lecz nie dał się wypędzić (ostracyzm), więc skazano go na wypicie trucizny. V/IV w. p.n.e.
główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
Spartiaci i Periojkowie
wypowiedź krótka, zwięzła, streszczająca cały tekst w kilku zrozumiałych zdaniach.
w Attyce
w dolinie rzeki Euratos, na terenach podbitej Mesenii
digarchia
Władzę pełniło 2 królów jednocześnie, wywodzących się z odrębnych dynastii; ich władza była dziedziczna; dbali o zachowanie równowagi między światem ludzkim a boskim; podczas wojny tylko jeden obejmował dowództwo
ateńskie zgromadzenie ludowe, które uchwala prawo
W czasach Peryklesa:
- nastało ożywienie kulturalne Aten,
- wspierał działalność :
* Fidiasza- rzeźbiarza,
* Sofoklesa- autora sztuk teatralnych,
- rozwinęło się budownictwo,
- wzniesiono Partenon,
- rozbudowano port w Pireusie.
* ludzie powinni kierować się zasadą złotego środka,
* unikanie wszelkich skrajności, dążenie do równowagi,
* człowiek może poznawać prawa i zasady rządzące światem wysuwając wnioski z doświadczeń,
* należy obserwować rzeczywistość i na jej podstawie wyciągać wnioski.
* uważał, że istnieje absolutne dobro, do którego poznawania należy dążyć,
* „Wiem, że nic nie wiem”,
* chęć by wiedzieć to droga do szczęścia,
* wiedzę zdobywa się, poprzez zadawanie pytań ludzkości,
* prawdziwą mądrość człowiek może znaleźć tylko w samym sobie,
* to co powszechnie uchodzi za wiedzę jest pozbawione wartości,
* człowiek mądry zawsze wybiera to co dobre i sprawiedliwe,
* utożsamiał cnotę z mądrością,
philos-miłować, sophia-mądrość; umiłowanie mądrości;
1. Spartiaci od 20 do 60 lat służyli w armii.
2. Ich wychowanie miało na celu wykształcenie idealnego żołnierza.
3.Każdy Spartiata dostawał działkę w Messeni wraz z pracującymi na niej helotami.
1. 2 królów- digarchia
2. Eforowie- 5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
3. Apella- spartańskie zgromadzenie ludowe uchwalające prawo.
4. Geruzja- główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
431-404 r. p.n.e.; wojna o Hegamonię między Atenami a Spartą. Zwyciężyli Spartianie, przez wsparcie Persów; konflikt spowodowany wzrostem znaczenia Aten
* nigdy nie zjednoczyli się w ramach jednego państwa,
* granice wyznaczało ukształtowanie terenu,
* centrum stanowił akropol- czyli położony na wzgórzu zespół budowli publicznych, w razie potrzeby służący celom obronnym,
* agora- plac, na którym sprzedawano towary i prowadzono debaty polityczne i głosowania,
* pełnoprawni obywatele- tylko dorośli mężczyźni; ich obowiązkiem był udział w życiu politycznym i publicznych uroczystościach religijnych, płacenie podatków służba wojskowa,
Półwyspu Bałkańskiego: krajobraz górzysty, wysoka temperatura, kamienna gleba, gdzieniegdzie dobra ziemia, hodowano owce i kozy, sadzono oliwki i winne latorośle na zboczach gór, wybrzeża z licznymi zatokami.
- król perski był despotą, a na obszarach podbitych tworzył satrapie- okręgi wojskowe,
- powstanie w Milecie przeciwko Persom, poparli je Ateny,
- Hellenowie rozpoczęli powstanie,
- wyprawa Margoniusza do Tracji/Macedonii,
- wyprawa Dalisa,
- wyprawa Kserksesa.
spartiański król, który kierował obroną wąwozu w Termpoilach; panował w latach ok. 490-480r. p.n.e.; poległ w walce pod Termopilami
władca macedoński rządzący w IVw. p.n.e.; wprowadził wiele ważnych reform; zwyciężał Persów;
w 338r. p.n.e. pod nią Filip II zwyciężył połączone wojska Aten i Teb
hoplita
> nadał ogółowi obywateli większy wpływ na politykę,
> zapoczątkował demokrację ateńską,
> zwiększył liczbę fyl do 10,
> zastąpił Radę Czterystu Radą Pięciuset,
> corocznie wybierano 10 strategów- naczelnych dowódców,
> wprowadził ostracyzm-sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
5 urzędników spartiańskich; ich zadaniem było kierowanie polityką zagraniczną, administracją, sądownictwem i kontrola władców
głowica w kształcie kalatosu z roślinnymi zdobieniami. Kapitel kolumny korynckiej był jeszcze bardziej ozdobny niż jońskiej. Dominowały na nim motywy roślinne, które całej konstrukcji przydawały lekkości. Kolumna była smuklejsza niż jońska.
Teatr powstał ku czci Dionizosa,
W teatrze często występowały nawiązania mityczne,
Zawody olimpijskie były częścią religijnych
obchodów ku czci Zeusa,
Zawody rozpoczynały się od złożenia ofiar
bóstwu, ku czci którego urządzano zawody.
rządy nielicznych, najczęściej dobrze urodzonych, wykształconych i bogatych osób
rodzaj utworu dramatycznego prezentujący dylematy moralne lub zmagania człowieka.
naczelny dowódca
następca Dariusza; król perski; 485-465 r. p.n.e.; król królów;
wspólnota obywateli
koniec agogi; egzamin przeżycia
wódz Aten, twórca ich potęgi morskiej; opracował plan odparcia perskiej inwazji poprzez wydanie wrogom bitwy morskiej;
Na podbitych obszarach chciał być postrzegany jako bohater a nie okupant. Twierdził, że jeśli jego państwo ma przetrwać, to zamieszkujące je różne ludy muszą być równo traktowane, aby nie chciały się buntować. Szkolił i pozwalał sprawować urzędy dla podbitych ludności. Przyjmował ich obyczaje.
pierwszy historyk; żył w Vw. p.n.e.; autor Dziejów,
1. pełnoprawni obywatele
2. metojcy (greccy cudzoziemcy)
3. niewolnicy
- chłopcy do 7r. życia były pod opieką matek, następnie oddawano je na wychowanie państwowe, trwające do 20r. życia- agoga
- ukończenie krypteji- egzaminu przeżycia/końca agogi
- żołnierzem było się od 20r. życia do 60 r. życia.
przywódca stronnictwa ludowego w Atenach; współcześnie jest używany wobec polityków, którzy składają wyborcom wiele nierealnych obietnic.
port w Pireusie
Wielka Retra Likurga
zrzeszenia integracyjne pełnoletnich obywateli
> pierwszy kodeks prawny (bardzo, bardzo surowy),
> skodyfikował prawo.
* powstanie maratonów,
* rozwinięcie technik bojowych,
* straty w ludziach,
* powołanie Związku Morskiego przez Ateny, który miał zapewniać obronę podczas walk z Persami,
* wojna peloponeska,
* triarie.
naczelny dowódca
monarchia oligarchiademokracja
część religijnych obchodów ku czci Zeusa; pierwsze odbyły się 776r. p.n.e.
pod nią w 333r. p.n.e. Aleksander Wielki zwyciężył Persów
konkurencyjna do Akademii szkoła Arystotelesa;
1. Marsz wojska na wschód i dotarcie do północnych Indii.
2. W 326r. p.n.e. nad rzeką Hydaspes zwyciężyły oddziały Aleksandra.
3. Odmowa kontynuacja kampanii przez wojsko.
4. Zarządzenie odwrotu przez Aleksandra.
charakteryzuje się on ciężkimi proporcjami, surowością i monumentalizmem.
Jego działania nie były trwałe, ponieważ jego armia nie chciała szerzyć ekspansji terytorialnej. Z resztą Ariowie niemieli zamiaru się poddawać.
28 gerów (starców po 60) + 2 królów
spartiańskie wychowanie państwowe młodych chłopców trwające do ukończenia 20r. życia
- monarchiczny, oligarchiczny albo demokratyczny,
- zgromadzenie ludowe- zgromadzenie pełnoprawnych obywateli,
- tyran- król, który zdobył władzę siłą,
- ponad 700 polis,
- główne zadanie Greków- polityka,
- kobiety nie mają praw,
pogląd filozoficzny zakładający zachowanie spokoju, umiaru w emocjach; Zenon z Kition
założyły Ateny, dzięki niemu miały duże wpływy do skarbca i mogły budować triery (łodzie chroniące Grecję)
wysoki przyrost naturalny w niektórych poleis,
sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
Dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi. Pochodzenia spartańskiego
podbita ludność, której odebrano wszelkie prawa i którą zmuszano do pracy na roli
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
> zastąpił kodeks Drakona mniej surowymi regulacjami/ opracował nowy zbiór praw,
> rozwiązał rosnący problem zadłużenia wielu obywateli,
> zniósł niewolę za długi,
> ogłosił amnestię,
> nakazał wykupić obywateli sprzedanych za granicę,
> ustawił sąd ludowy (heliaję), którego członkowie byli corocznie losowani,
> podzielił ludzi na 4 klasy majątkowe (fyle) i powiązał przynależność do nic z możliwością kandytowania na urzędy,
> utworzył Radę Czterystu, która otrzymała prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa.
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
zwarty szyk, w którym hoplici osłaniali się tarczami nawzajem
była Rada Czterystu; główny organ wykonawczy mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa
przejęcie władzy siłą
> rozwinął ekonomicznie i kulturowo Ateny,
> za jego kadencji Rada Pięciuset stała się głównym organem wykonawczym,
> wprowadził niewielkie wynagrodzenia za udział w sądach ludowych dla członków Rady Pięciuset i urzędników,
> ustanowił zasiłek teatralny.
ateński budynek urzędu, który sprawował władzę polityczną
dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi; grupa pełnoprawnych obywateli Sparty
palonga
uczeń Sokratesa, opisał jego śmierć i założenia; V/IV w. p.n.e. ; stworzył akademię;
1 W 334r. p.n.e. Aleksander Wielki zgromadził oddziały składające się z Macedończyków i innych Greków, po czym ruszył na podbój Persji. Pokonał
2 Pokonał siły Persów w bitwą nad rzeką Granik (334r. p.n.e.), pod Issos (333r. p.n.e.) i Gaugamelą (331r. p.n.e.).
3 Zajął całe terytorium państwa perskiego, w tym pozostający pod rządami Dariusza III Egipt.
4 W 330r. p.n.e. Dariusz III został zamordowany przez własnych współpracowników.
5 Następnie Aleksander zajął perską stolicę, Persepolis i pogrzebał ciało Dariusza.
6 Koronacja na króla Persji.
ateński sąd ludowy , którego członkowie byli corocznie losowani,
ateńskie klasy majątkowe, powiązano przynależność do nich z możliwością kandydowania na urzędy; najpierw były 4 fyle, a później 10
monarchia z digarchią
połączenie kultury greckiej i kultur lokalnych; język grecki stanowił język oficjalny na dworach królewskich, w dyplomacji i nauce; królowie hellenistyczni dbali o rozwój kultury i nauki.
uczeń Platona; wychowawca Aleksandra Macedońskiego; założył Likejon; ojciec logiki i dedukcji; IVw. p.n.e. stworzył pierwszą klasyfikację roślin i zwierząt, badał procesy geologiczne; interesował się matematyką, logiką, medycyną psychologią, poetyką i retoryką.
rządy ludu
Spartiaci
panował w latach 522-486 p.n.e.; król perski; najechał Grecję, aby jej mieszkańcy przestali ingerować w jego sprawy- 490 r. p.n.e., zakończyła się klęską Persów.
> było coraz mniej Spartan,
> coraz słabsza armia,
> dostała się pod kontrolę państwa perskiego, a potem Aleksandra Wielkiego.
styl dorycki, joński i koryncki
a. Bitwa pod Maratonem- 490r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Miltiadesa; klęskę ponieśli Persowie pod dowództwem Dariusza I Wielkiego
b. Obrona w wąwozie Termpoile- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Persowie pod dowództwem Kserksesa ; klęskę ponieśli Grecy pod dowództwem Leonidasa
c. Bitwa morska pod Salaminą- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
d. Bitwa morska pod Platejami- 479r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
(Ateny) organ mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa, później stał się Radą Pięciuset
stworzył Wielką Retrę- zbiór praw Sparty; zył w VIII w.p.n.e.
rada rządząca ateńską polis; w jej skład wchodzili przedstawiciele rodów arystokratycznych; do jej obowiązków należało sprawowanie sądów
ateński sąd ludowy , którego członkowie byli corocznie losowani,
* nigdy nie zjednoczyli się w ramach jednego państwa,
* granice wyznaczało ukształtowanie terenu,
* centrum stanowił akropol- czyli położony na wzgórzu zespół budowli publicznych, w razie potrzeby służący celom obronnym,
* agora- plac, na którym sprzedawano towary i prowadzono debaty polityczne i głosowania,
* pełnoprawni obywatele- tylko dorośli mężczyźni; ich obowiązkiem był udział w życiu politycznym i publicznych uroczystościach religijnych, płacenie podatków służba wojskowa,
przywódca stronnictwa ludowego w Atenach; współcześnie jest używany wobec polityków, którzy składają wyborcom wiele n...
styl dorycki, joński i koryncki
Dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi. Pochodzenia spartańskiego
Na podbitych obszarach chciał być postrzegany jako bohater a nie okupant. Twierdził, że jeśli jego państwo ma przetrw...
hoplita
podbita ludność, której odebrano wszelkie prawa i którą zmuszano do pracy na roli
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
głowica w kształcie kalatosu z roślinnymi zdobieniami. Kapitel kolumny korynckiej był jeszcze bardziej ozdobny niż jo...
5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
grecki filozof; wyrzucono go z miasta za publiczną naukę, lecz nie dał się wypędzić (ostracyzm), więc skazano go na w...
naczelny dowódca
Wielka Retra Likurga
Spartiaci i Periojkowie
przejęcie władzy siłą
ciężkie warunki
(Ateny) organ mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa, później stał się Radą Pi...
następca Dariusza; król perski; 485-465 r. p.n.e.; król królów;
1. 2 królów- digarchia
2. Eforowie- 5 urzędników, którzy kierowali administracją, polityką zagraniczną, sądownictwem i kontrolą władców (wybierani co rok).
3. Apella- spartańskie zgromadzenie ludowe uchwalające prawo.
4. Geruzja- główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
* powstanie maratonów,
* rozwinięcie technik bojowych,
* straty w ludziach,
* powołanie Związku Morskiego...
założyły Ateny, dzięki niemu miały duże wpływy do skarbca i mogły budować triery (łodzie chroniące Grecję)
ateńskie zgromadzenie ludowe, które uchwala prawo
uczeń Sokratesa, opisał jego śmierć i założenia; V/IV w. p.n.e. ; stworzył akademię;
> było coraz mniej Spartan,
> coraz słabsza armia,
> dostała się pod kontrolę państwa perskiego, a potem Aleksandra...
port w Pireusie
w dolinie rzeki Euratos, na terenach podbitej Mesenii
rodzaj utworu dramatycznego prezentujący dylematy moralne lub zmagania człowieka.
28 gerów (starców po 60) + 2 królów
surowe wychowanie
spartiańskie wychowanie państwowe młodych chłopców trwające do ukończenia 20r. życia
* ludzie powinni kierować się zasadą złotego środka,
* unikanie wszelkich skrajności, dążenie do równowagi,
* człowiek może poznawać prawa i zasady rządzące światem wysuwając wnioski z doświadczeń,
* należy obserwować rzeczywistość i na jej podstawie wyciągać wnioski.
pogląd filozoficzny zakładający zachowanie spokoju, umiaru w emocjach; Zenon z Kition
w 338r. p.n.e. pod nią Filip II zwyciężył połączone wojska Aten i Teb
Teatr powstał ku czci Dionizosa,
W teatrze często występowały nawiązania mityczne,
Zawody olimpijskie były cz...
cechowała lekka, niemal filigranowa forma. Efekt ten był wynikiem smukłych proporcji poszczególnych elementów i bogat...
panował w latach 522-486 p.n.e.; król perski; najechał Grecję, aby jej mieszkańcy przestali ingerować w jego sprawy- ...
wódz Aten, twórca ich potęgi morskiej; opracował plan odparcia perskiej inwazji poprzez wydanie wrogom bitwy morskiej;
dorośli mężczyźni po ukończeniu agogi; grupa pełnoprawnych obywateli Sparty
431-404 r. p.n.e.; wojna o Hegamonię między Atenami a Spartą. Zwyciężyli Spartianie, przez wsparcie Persów; konflikt ...
> zastąpił kodeks Drakona mniej surowymi regulacjami/ opracował nowy zbiór praw,
> rozwiązał rosnący problem zadłużenia wielu obywateli,
> zniósł niewolę za długi,
> ogłosił amnestię,
> nakazał wykupić obywateli sprzedanych za granicę,
> ustawił sąd ludowy (heliaję), którego członkowie byli corocznie losowani,
> podzielił ludzi na 4 klasy majątkowe (fyle) i powiązał przynależność do nic z możliwością kandytowania na urzędy,
> utworzył Radę Czterystu, która otrzymała prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki państwa.
* uważał, że istnieje absolutne dobro, do którego poznawania należy dążyć,
* „Wiem, że nic nie wiem”,
* chęć by wiedzieć to droga do szczęścia,
* wiedzę zdobywa się, poprzez zadawanie pytań ludzkości,
* prawdziwą mądrość człowiek może znaleźć tylko w samym sobie,
* to co powszechnie uchodzi za wiedzę jest pozbawione wartości,
* człowiek mądry zawsze wybiera to co dobre i sprawiedliwe,
* utożsamiał cnotę z mądrością,
pod nią w 333r. p.n.e. Aleksander Wielki zwyciężył Persów
a. Bitwa pod Maratonem- 490r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Miltiadesa; klęskę ponieśli Persowie pod dowództwem Dariusza I Wielkiego
b. Obrona w wąwozie Termpoile- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Persowie pod dowództwem Kserksesa ; klęskę ponieśli Grecy pod dowództwem Leonidasa
c. Bitwa morska pod Salaminą- 480r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
d. Bitwa morska pod Platejami- 479r. p.n.e.; zwyciężyli Grecy pod dowództwem Temistoklesa; przegrali Persowie pod dowództwem Kserksesa
9 wybieranych ateńskich urzędników kierujących areopagiem; odpowiedzialni za politykę zagraniczną, prawo i obchody re...
ateński budynek urzędu, który sprawował władzę polityczną
- chłopcy do 7r. życia były pod opieką matek, następnie oddawano je na wychowanie państwowe, trwające do 20r. życia- ...
zrzeszenia integracyjne pełnoletnich obywateli
digarchia
Władzę pełniło 2 królów jednocześnie, wywodzących się z odrębnych dynastii; ich władza była dziedziczna; d...
wspólnota obywateli
konkurencyjna do Akademii szkoła Arystotelesa;
połączenie kultury greckiej i kultur lokalnych; język grecki stanowił język oficjalny na dworach królewskich, w dyplo...
5 urzędników spartiańskich; ich zadaniem było kierowanie polityką zagraniczną, administracją, sądownictwem i kontrola...
część religijnych obchodów ku czci Zeusa; pierwsze odbyły się 776r. p.n.e.
wysoki przyrost naturalny w niektórych poleis,
1 W 334r. p.n.e. Aleksander Wielki zgromadził oddziały składające się z Macedończyków i innych Greków, po czym ruszył na podbój Persji. Pokonał
2 Pokonał siły Persów w bitwą nad rzeką Granik (334r. p.n.e.), pod Issos (333r. p.n.e.) i Gaugamelą (331r. p.n.e.).
3 Zajął całe terytorium państwa perskiego, w tym pozostający pod rządami Dariusza III Egipt.
4 W 330r. p.n.e. Dariusz III został zamordowany przez własnych współpracowników.
5 Następnie Aleksander zajął perską stolicę, Persepolis i pogrzebał ciało Dariusza.
6 Koronacja na króla Persji.
stworzył Wielką Retrę- zbiór praw Sparty; zył w VIII w.p.n.e.
Spartiaci
1. Marsz wojska na wschód i dotarcie do północnych Indii.
2. W 326r. p.n.e. nad rzeką Hydaspes zwyciężyły oddziały A...
- król perski był despotą, a na obszarach podbitych tworzył satrapie- okręgi wojskowe,
- powstanie w Milecie przeciwko Persom, poparli je Ateny,
- Hellenowie rozpoczęli powstanie,
- wyprawa Margoniusza do Tracji/Macedonii,
- wyprawa Dalisa,
- wyprawa Kserksesa.
monarchia z digarchią
I. reformy finansów publicznych i armii,
II. rozszerzył on swoje panowanie na tereny położone na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego i niemal całą Grecję,
III. przeprowadził część armii do Persji,
IV. podstawę armii stanowiła ciężkozbrojna piechota,
V. żołnierzy chroniły tylko brązowe hełmy, małe tarcze oraz nagolenniki,
VI. wprowadził falangę macedońską- szyk na jeża,
VII. skuteczna konnica.
charakteryzuje się on ciężkimi proporcjami, surowością i monumentalizmem.
uczeń Platona; wychowawca Aleksandra Macedońskiego; założył Likejon; ojciec logiki i dedukcji; IVw. p.n.e. stworzył p...
> rozwinął ekonomicznie i kulturowo Ateny,
> za jego kadencji Rada Pięciuset stała się głównym organem wykonawczym,
...
sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
1. Spartiaci od 20 do 60 lat służyli w armii.
2. Ich wychowanie miało na celu wykształcenie idealnego żołnierza.
3....
* człowiek składa się z ciała i duszy,
* szczęście oprócz wiedzy daje męstwo,
* istnieją swa światy- idei i realny , który jest odbiciem idei,
* poznawanie, to przypominanie co dusza widziała w świecie idei,
* filozofowie są najmądrzejsi,
* człowiek powinien używać rozumu,
* człowiek postępuje źle z powodu niewiedzy,
* rzeczywistość to złudzenie,
* rozum kieruje myśli i uczucia ku absolutnemu dobru i pięknu,
* triada platońska- piękno, dobro i prawda.
1. pełnoprawni obywatele
2. metojcy (greccy cudzoziemcy)
3. niewolnicy
koniec agogi; egzamin przeżycia
rządy nielicznych, najczęściej dobrze urodzonych, wykształconych i bogatych osób
rada rządząca ateńską polis; w jej skład wchodzili przedstawiciele rodów arystokratycznych; do jej obowiązków należał...
Jego działania nie były trwałe, ponieważ jego armia nie chciała szerzyć ekspansji terytorialnej. Z resztą Ariowie nie...
główny organ, władzy w digarchii spartiańskej. W jej skład wchodziło dwóch królów i 28 starców po 60- gerów.
spartiański król, który kierował obroną wąwozu w Termpoilach; panował w latach ok. 490-480r. p.n.e.; poległ w walce p...
szkoła Platona nauczająca filozofii;
Półwyspu Bałkańskiego: krajobraz górzysty, wysoka temperatura, kamienna gleba, gdzieniegdzie dobra ziemia, hodowa...
pierwszy historyk; żył w Vw. p.n.e.; autor Dziejów,
jeden z najważniejszych autorów tragedii.
była Rada Czterystu; główny organ wykonawczy mający prawo inicjatywy uchwałodawczej i prowadzenia ogólnej polityki pa...
król, syn Filipa II; zdolny dowódca;
ateńskie klasy majątkowe, powiązano przynależność do nich z możliwością kandydowania na urzędy; najpierw były 4 fyle,...
monarchia oligarchiademokracja
w Attyce
wypowiedź krótka, zwięzła, streszczająca cały tekst w kilku zrozumiałych zdaniach.
philos-miłować, sophia-mądrość; umiłowanie mądrości;
władca macedoński rządzący w IVw. p.n.e.; wprowadził wiele ważnych reform; zwyciężał Persów;
> pierwszy kodeks prawny (bardzo, bardzo surowy),
> skodyfikował prawo.
- Spartiaci - pełnoprawni obywatele,
- Periojkowie - mieszkańcy zdobytych polis,
- Heloci - ludność zależna; najcz...
> nadał ogółowi obywateli większy wpływ na politykę,
> zapoczątkował demokrację ateńską,
> zwiększył liczbę fyl do 10,
> zastąpił Radę Czterystu Radą Pięciuset,
> corocznie wybierano 10 strategów- naczelnych dowódców,
> wprowadził ostracyzm-sąd skorupkowy; raz do roku obywatele mogli wygnać kogoś kto ich zdaniem zagraża demokracji na 10 lat
W czasach Peryklesa:
- nastało ożywienie kulturalne Aten,
- wspierał działalność :
* Fidiasza- rzeźbiarza,
* Sofoklesa- autora sztuk teatralnych,
- rozwinęło się budownictwo,
- wzniesiono Partenon,
- rozbudowano port w Pireusie.
palonga
naczelny dowódca
- monarchiczny, oligarchiczny albo demokratyczny,
- zgromadzenie ludowe- zgromadzenie pełnoprawnych obywateli,
- tyran- król, który zdobył władzę siłą,
- ponad 700 polis,
- główne zadanie Greków- polityka,
- kobiety nie mają praw,
rządy ludu
zwarty szyk, w którym hoplici osłaniali się tarczami nawzajem
- politeistyczna- wiara w wielu bogów,
- mity- historie o pochodzeniu bogów i historiach z ich życia,
- składanie ofiar,
- wyrocznie i świątynie,
- antropomorfizm,
- hierarchia bóstw,
- bogowie byli nieśmiertelni i wiecznie młodzi,
- nie ma kapłanów, ich funkcję spełniają urzędnicy państwowi,
- brak zasad, by zyskać przychylność bogów,
- obywatelska (każdy musiał wierzyć w bóstwa),
- przenikanie się światów ludzkiego i boskiego,
- główne bóstwa: Zeus, Hera, Artemida, Apollo, Dionizos, Ares, Atena; Persefona, Hermes,
- herosi: Odyseusz, Achilles, Herkules, Tezeusz.
heliaja
cechy polis (wspólnota obywateli) Hellady
Demagog
style architektoniczne
kim byli obywatele Sparty
polityka Aleksandra Wielkiego na podbitych terenach:
spartiański żołnierz
Heloci
Ajschylos-
styl koryncki-
Efor
Sokrates-
Strateg
zbiór praw Sparty
Lacedemończycy
tyrania
spartiańskie warunki
Rada Czterystu
Kserkses-
ustrój Sparty:
skutki wojen w świecie greckim
Związek Morski-
eklezja
Platon-
państwo Sparta upadło, ponieważ:
ateński port
gdzie znajdowała się Sparta?
tragedia-
geruzja (Sparta) składa się z
spartiańskie wychowanie
agoga
poglądy Arystotelesa
stoicyzm-
Cheronea-
związki sportu i teatru z religią starożytnych Greków:
styl joński-
Dariusz I Wielki-
Temistokles-
Spartiaci
Wojna peloponeska-
co zrobił Solon?
poglądy Sokratesa
Issos-
najważniejsze bitwy z wojen grecko-perskich i ich zwycięzcy
archonci
Areopak
System szkolenia do armii w Sparcie
fratrie
ustrój polityczny w Sparcie i jego cechy
polis
Liceum (Likejon)-
kultura hellenistyczna-
eforzy
igrzyska olimpijskie-
przyczyny wielkiej kolonizacji greckiej
przebieg wyprawy na Persję
Likurg
mieszkańcy Sparty
przebieg wyprawy na Wschód Aleksandra Wielkiego
przyczyny wojen w świecie greckim:
system władzy w Atenach
reformy w Macedonii za panowania Filipa II
styl dorycki-
Arystoteles-
co zrobił Perykles?
ostracyzm
związki między wychowaniem spartańskim a funkcjonowaniem polis
poglądy Platona
podział społeczeństwa w Atenach:
krypteja
oligarchia
areopag (Ateny)
trwałość działań podejmowanych przez Aleksandra na Wschodzie
Geruzja
Leonidas-
Akademia-
warunki naturalne Hellady
Herodot-
Sofokles-
Rada Pięciuset
Aleksander Wielki-
fyle
przemiany ustrojowe w Atenach
gdzie znajdowały się Ateny?
Lakoniczna wypowiedź
filozofia-
Filip II-
co zrobił Drakon?
podział społeczny Sparty:
co zrobił Klejstenes?
związki między rozwojem demokracji i kultury w Atenach
szyk bitewny Spartian
strateg
cechy formy ustroju Hellady:
demokracja
Falanga
cechy religii greckiej (i bogowie)










