Paradoksy niewinności - paradoks blefowania
Wznowienie po orzeczeniach:
• Trybunału Konstytucyjnego
• Organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międz...
(Podporządkowane) Podejrzany wie że jest niewinny. Przyznaje się żeby zakończyć stresującą sytuację przesłuchania.
W przypadku propter nova dla kogo fakty i dowody muszą być nowe?
• funkcjonuje od 1992 r.
• strategiczna litygacja w sprawach niesłusznych skazań
• reforma systemu wymiaru sprawie...
Szacunkowo, na podstawie danych z USA, ok. 3-5%
Niesłuszne skazanie faktyczne
Paradoksy niewinności - wiara w sprawiedliwość
Art. 533 kpk [Samooskarżenie lub przyczynienie się do niesłusznego orzeczenia]
Paradoksy niewinności
Co się składa na prawo do obrony?
• Sprzeczne wersje
• Brak informacji charakterystycznych tylko dla sprawcy
• Wycofanie i ponowne przyznanie się
• ...
• Zebrane dowody dowiodą ich niewinności.
• Łatwiej mu przyznać się tymczasowo, bo wierzy w rychłe oczyszczenie.
Od czego można wnieść kasację?
Ile razy można wnieść kasację i w jakim terminie?
Czynu nie popełniono w ogóle
• Sprawa przedszkola McMartin
Skazana inna osoba niż sprawca
• Sprawa Tomasza Komendy
Niesłuszne skazanie prawne
Program Niewinność działa w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka od 2000 roku i chociaż społeczne zainteresowanie prob...
Art. 552 kpk
Czym jest propter decreta?
• Sposób powoływania biegłych na listę biegłych (brak weryfikacji)
• Sposób powoływania biegłych do konkretnego post...
Paradoksy niewinności - złudzenie przezroczystości
Niesłuszne skazanie proceduralne
Fałszywe przyznanie się do winy
Nierzetelne postępowanie przygotowawcze
Nieprawidłowości techniczne / proceduralne
...
Jakie znaczenie ma treść pytań?
Jakie uprawnienia ma Criminal Cases Review Commission?
Post-event misinformation
Czy pewność zeznania jest tożsama z jego prawdziwością?
Zinternalizowane fałszywe przyznanie się do winy
Badania Loftus & Palmer z 1974 - użyte słowa wpływają na oszacowanie prędkości pojazdu (kontakt, uderzenie)
(wewnętrzne) Podejrzany zaczyna wierzyć że naprawdę popełnił przestępstwo, mimo że tego nie zrobił
1. Czy informacje są przyznane przez pomówionego?
2. Czy są potwierdzone innymi dowodami — choćby w części?
3. Czy ...
Jakie są oprócz prawa do obrony gwarancje rzetelności postępowania?
Czy nowym dowodem może być nowa opinia biegłych?
Pewność nieproporcjonalna do metody
Wypowiadanie się poza specjalizacją
Brak opisu metodologii
Biegły zastępuje są...
Dla sądu i dla strony. Muszą wskazywać na wysokie prawdopodobieństwo (graniczące z pewnością), że po wznowieniu zapad...
• Prawo do informacji
• Dostęp do akt postępowania
• Dostęp do pomocy obrońcy
• Udział obrońcy w czynnościach p...
Właściciela kantora w Busku-Zdroju, niesłusznie oskarżona była żona zmarła w areszcie, 2004
Oparcie na dowodach uzyskanych niezgodnie z prawem
Wykorzystanie dowodu niedopuszczalnego z innego powodu
Oparcie s...
Efekt zatrucia
Jaki jest wpływ stereotypów?
Kiedy możliwe jest wznowienie postępowania?
Zlekceważenie zawiadomienia (czas mija, a ślady nie są zabezpieczane)
Myślenie tunelowe (confirmation bias, sunken c...
Wadliwości okazania
Nie, chyba, że wykorzystuje nowe, nieznane wcześniej metody badawcze wynikające z postępu nauki
Na czym polega instytucja skargi na przewlekłość postępowania?
Dobrowolne
Wymuszone:
Ugodowe
Zinternalizowane
Rodzaje fałszywego przyznania się do winy
National Register of Exonerations w USA
Criminal Cases Review Commission w UK
Błędy organów ścigania
Co jest nowym dowodem?
-Interes własny
Świadek jest sam zamieszany w zdarzenie lub powiązany ze sprawcą.
-Presja organów ścigania
Świa...
Skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przewiduje ustawa z dnia 17 czerwc...
Okazanie jednoczesne - porównanie okazywanych i wybranie najbardziej zbliżonego
Brak podobieństwa w szeregu
Prowadz...
Wpływ przyznania się na inne źródła dowodowe:
świadkowie zmieniają decyzję po okazaniu i wskazują osobę, która rzeko...
Kiedy powstała Helsińska Fundacja Praw Człowieka?
Ograniczony zakres zarzutów:
• Numerus clausus bezwzględnych przyczyn odwoławczych
• Inne rażące uchybienia mające...
Siedem kryteriów oceny dowodu z pomówienia
Ułaskawienie
Warunkowe przedterminowe zwolnienie • problem ustosunkowania się do popełnionego czynu
Skarga nadzwyc...
Co to jest propter falsa?
Kasacja w kpk
Wiara w sprawiedliwość
Paradoks blefowania
Złudzenie przezroczystości
Błędy popełniane przy oględzinach
Dobrowolne fałszywe przyznanie się do winy
Każdy uprawniony w stosunku do tego samego oskarżonego tylko raz, w ciągu 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzas...
Sprawa podwójnego zabójstwa w Białymstoku z 2001 - zabito matkę i 2,5-letnią córkę, JP skazany na dożywocie
Rozpoznanie sprawy
• pod nieobecność oskarżonego
• oskarżonemu nie doręczono zawiadomienia o terminie
• doręczono...
Wniosek należy złożyć w ciągu roku od dnia uprawomocnienia się wyroku i udowodnić powstałą szkodę
Niesłuszne skazanie
Niesłuszne oskarżenie
Niesłuszne zastosowanie środka zapobiegawczego
Niesłuszne zastosowanie ś...
• SN w USA: sędzia jako gatekeeper — aktywnym strażnikiem jakości dowodu naukowego.
• Cztery kryteria oceny metody:
...
gdy podstawą ustalenia sprawstwa podejrzanego jest samooskarżenie w postępowaniu przygotowawczym, które nie zostało n...
Przyczyny niesłusznych skazań
Innocence project
Presja przesłuchania • długie, intensywne i stresujące przesłuchania mogą prowadzić do załamania psychicznego
Strach...
Dlaczego ludzie składają fałszywe depozycje?
Nowym dowodem jest nie tylko nieznane źródło (świadek), ale także nowy środek dowodowy
Wyłącznie na korzyść skazanego
Ujawnienie nowych faktów lub dowodów wskazujące na to, że: a) skazany nie popełnił ...
Klinika prawa Niewinność
• Klinika Prawa
• Od 1997 r.
• Amicus Curiae
• Zapewnienie obrońcy na etapie postępowania kasacyjnego, wznowien...
Dział XI. Nadzwyczajne środki zaskarżenia
Rozdział 55. Kasacja
Wyłącznie w przypadku orzeczeń rozstrzygających o przedmiocie postępowania
Sprawa Jana Ptaszyńskiego
Opinie biegłych - sygnały ostrzegawcze
Czy można wielokrotnie powoływać się na te same fakty lub dowody?
Wznowienie postępowania z powodu przestępstwa, którego dopuszczono się w związku z postępowaniem; wymaga ustalenia te...
Wady funkcjonowania biegłych sądowych
Sprawa zabójstwa Krzysztofa Mrugały
• Niewinni przeceniają stopień w jakim ich niewinność jest widoczna dla innych.
• Uważają, że przesłuchujący są świ...
Nie
badania z USA: 90% wszystkich wykonanych do 2000 roku analiz mikroskopowych włosów było błędnych
ale pozwala ustalić...
Wg SN, kiedy należy zachować szczególny, podwyższony standard oceny dowodu w postaci samooskarżenia?
Nie
Czego dotyczyła sprawa Ćwik przeciwko Polsce?
• Zakazy dowodowe
• Rejestrowanie przesłuchań
• Oddzielne protokołowanie pytań i odpowiedzi
Dlaczego ludzie fałszywie przyznają się do winy?
Czyn miał miejsce, ale został błędnie zakwalifikowany prawnie
Czyn nie wypełnia znamion
Brak zastosowania instytucj...
Jakie warunki trzeba spełnić, by otrzymać odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 552 kpk?
Rodzaje niesłusznych skazań
„nikt nie jest zobowiązany do oskarżania samego siebie”. Fundament współczesnego procesu karnego, gwarantując podejrz...
Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowania
Od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o u...
Jakie są inne drogi naprawcze?
93%, uniewinnienia to rzadkość
W 1989 roku, co było poprzedzone siedmioletnią działalnością pracującego w podziemiu od 1982 roku Komitetu Helsińskie...
Wartość diagnostyka analizy mikroskopowej włosa
Co wpływa na pamięć?
Sygnały fałszywego przyznania się do winy
nemo se ipsum accusare tenetur
Stres - gorzej zapamiętamy twarz osoby z bronią
Czas - najbardziej kluczowy jest pierwszy tydzień od zdarzenia
Źród...
Bez presji zewnętrznej. Podejrzany sam przyznaje się do przestępstwa którego nie popełnił - może chronić prawdziwego ...
Wyrok w sprawie Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals (1993)
§ 1. Roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie przysługuje temu, kto w zamiarze wprowadzenia w błąd sądu ...
Ile jest w Polsce skazań po wniesieniu aktu oskarżenia?
Art. 552. § 1. Oskarżonemu, który w wyniku wznowienia postępowania, kasacji lub skargi nadzwyczajnej został uniewi...
Skazania na podstawie dowodu z zeznań wymuszonych torturami, których dopuściły się osoby prywatne
Instytucje zajmujące się rewizją spraw w USA i UK
Od 1997 r.
Niezależny organ publiczny.
Uprawnienia:
• Dostęp do akt
• Prowadzenie postępowania
• Skierowani...
• Wierzą że prawda wyjdzie na jaw.
• Są bardziej otwarci i mniej strategiczni w kontakcie z policją.
• Częściej z...
Czym jest propter in absentia
HFPC / Klinika Niewinność
Na podstawie błędnych informacji uzyskanych po zdarzeniu zmieniają się "zapamiętane" szczegóły zdarzenia
Kasacja
Łatwiej za winnego huligaństwa uznać dresiarza niż biznesmena.
Za wczesne wejście lub brak zabezpieczenia miejsca
Nieprawidłowe zabezpieczenie śladów biologicznych/fizycznych
Bł...
Ilu niewinnych ludzi odbywa karę w polskich jednostkach penitencjarnych ?
Co to jest propter nova?
Ugodowe fałszywe przyznanie się do winy

