heurystyka ≠ algorytm
I element każdej heurystyki określa sposób, w jaki przeszukujemy otoczenie w poszukiwaniu i...
Metody obserwacyjne: opisywanie zachowania społecznego
Typowy plan eksperymentalny – omówienie schematu
POZNANIE SPOŁECZNE
heurystyka dostępności
Przykłady badań
Reakcje mózgowe na widok twarzy
Badanie uprzedzeń
Aktywność różnych części mózgu w sytuacji dylema...
Psychologia Społeczna obszary zastosowań
heurystyka dostępności
Heurystyka symulacji - przykłady
. Kategoryzacja przez eliminację
Czym manipulujemy?
niemniej czasem udaje nam się poznawać kogoś uważniej -wyjść poza schemat/ kategorię/stereotyp
ZACHOWANIA SPOŁECZNE SĄ:
heurystyka reprezentatywności
jak rzeczywista, bądź wyobrażona obecność innych ludzi (sytuacja społeczna) wywiera wpływ na ludzkie myślenie, odczuw...
Zmiany jednej zmiennej nie mają związku ze zmianami drugiej.
Kolor oczu a inteligencja.
Poziom uprzedzeń jawnych – nie wpływał na aktywację ciała migdałowatego
wniosek - przewaga stosowania w badania...
Zasadzie hierarchiczności
Zasadzie prototypowości
sposób poznawania siebie i świata społecznego, prowadzący ku formułowaniu sądów na temat rzeczywistości społecznej i ...
plan wieloczynnikowy w eksperymencie
Polepszenie wielkości uzyskanego efektu np. przez zwiększenie natężenia manipulacji eksperymentalnej lub przez „wycz...
Manipulacja środowiskiem np.hałas, rekwizyty, zachowanie pomocników eksperymentatora, ilość osób obserwujących itp.
Obszary badawcze w psychologii poznania społecznego
ocena obiektu wyprowadzona z globalnej oceny całej kategorii, do której obiekt należy (ze schematu)
Badanie naukowe
Socjobiologiczna (ewolucyjna)
perspektywa społeczno – kulturowa,
teorie uczenia się,
fenomenologiczna
s...
Wzrost jednej zmiennej wiąże się ze spadkiem drugiej.
Im więcej stresu, tym niższa jakość snu.
Reakcje tłumu podczas zgromadzeń masowych- Dirk Helbing
Modele rozprzestrzeniania się informacji
Tworzenie siec...
Doświadczenia społeczne jednostki i jej wiedza na temat danej klasy obiektów (osoby, zdarzenia) organizowane są w
st...
Przykłady zachowań mających podłoże ewolucyjne
Podejście społeczno -kulturowe Prekursor- Edward Allsworth – Ross
Ograniczenia neuroobrazowania
Na czym polega?
Metoda korelacyjna służy do badania związku (współzmienności) między dwiema lub więcej zmiennymi.
zakładaj pozytywne intencje (w sytuacjach codziennych)
Odrzucaj pierwszą ofertę, nie zgadzaj się na pierwszą propo...
Umysłowe reprezentacje zdarzeń, działań lub ich ciągów
Struktura poznawcza i wykonawcza( gotowy program działań)
-...
4 etapy procedury badawczej
Opieranie się na łatwo dostępnych świadomości danych (informacje konkretne, wyraziste, niedawne)
nieformalna reguła umysłowa, na mocy, której ludzie wydają sąd, kierując się tym, jak łatwo mogą coś przywołać do świ...
Podejście społeczno –poznawcze
zachowania społeczne jednostek zależą od sposobu,
w jaki spostrzegają kodują, a na...
Wydawanie sądu w oparciu o umysłową symulację ( co by było, gdyby) przebiegu zdarzeń, te, które łatwiej sobie wyobraz...
Ograniczenia badan korelacyjnych
Psychologia społeczna
*bada procesy psychologiczne pojawiające się, gdy ludzie przebywają ze sobą,
*Zajmuje się...
Dystans międzyosobniczy
Prywatność
Wyrażanie emocji
Zachowania seksualne
Role płciowe (niektóre aspekty)
Rola ja...
Inne heurystyki adaptacyjne
Mediator:
• Zmienna, która wyjaśnia, dlaczego zmienna niezależna (X) wpływa na zmienną zależną (Y).
• Odpowiada n...
ocena globalna drugiej osoby bądź grupy jest pochodną cząstkowych ocen poszczególnych własności obiektu (niejako oso...
Psychologia Społeczna (Cialdini, Kenrick, Neuberg 2003).
Badania nad rzeczywistym korzystaniem z telewizji (home video monitoring)
Typy schematów społecznych
Wiedza społeczna
Społeczny – przedmiot (ludzie, relacje z nimi, grupy, świat społeczny)
Podmiot - także społeczny...
Manifestacja gniewu ( ekspresja mimiczna analogiczna u zwierząt i ludzi
1. Wyrażenie świadomej zgody
2. Debriefing, czyli wyjaśnianie celu i przebiegu badania.
3. Wprowadzanie w błąd (ma...
Symulacje komputerowe – zastosowania
Metody w psychologii społecznej KORELACYJNE
Zorientowane na cel (uświadamiany lub nie)
wynikają z interakcji między osobą a sytuacją, w jakiej się znajduje
Ludzie wchodzą ze sobą w interakcje, aby osiągnąć pewne cele lub zaspokoić określone wewnętrzne motywacje
Kategorie zachowań:
Każda opisana w kategoriach konkretnych – np. zachowania typu: kopanie, gryzienie, plucie, sied...
Efekt fałszywej powszechności
Ukryte uprzedzenia a mózg Elizabeth Phelps wykazała - posługując się funkcjonalnym rezonansem magnetycznym - większą ...
Podejście fenomenologiczne Prekursor - Kurt Lewin
Zachowania społeczne wynikają z subiektywnej interpretacji zdarzeń...
np.farmakologia, elektrostymulacja, ale też zwiększanie dostępności np. reprezentacji zjawiska, pojęcia, śladów pamię...
Uproszczona metoda wnioskowania, która polega na posłużeniu się jakąś liczbą czy wartością jako punktem wyjściowym i ...
Heurystyka reprezentatywności w marketingu
Kategoryzujące
Potrzeba adekwatności
Potrzeba utrzymywania dobrego o sobie mniemania
Zrozumienie siebie i innych
Potrzeba kontro...
odtwarzanie procesów psychicznych lub społecznych przy pomocy symulacji komputerowych
Co to są zmienne? zmienna niezależna
Przykłady badań korelacyjnych
zmienna, którą badacz mierzy po to, by stwierdzić, czy na nią wpływa zmienna niezależna; badacz stawia hipotezę, że z...
Socjologia- dostarcza ogólnych praw i teorii dotyczących społeczeństw, grup a nie jednostek
Przykłady zachowań mających podłoże ewolucyjne
Badania Ch. Büchler:
przedmiot obserwacji -zachowania małych dzieci.
Hipoteza: dzieci głodne są bardziej agresywne...
Ograniczenia symulacji komputerowych
Psych społeczna a socjologia
Bad Gerbnera nad treścią TV
weryfikowanie założeń i hipotez poprzez zastosowanie naukowej metodologii
jak pobieramy i przetwarzamy informacje o innych ludziach i o sobie samym (kategoryzacja, porównywanie, ocenianie, wn...
Heurystyka reprezentatywności
Organizacja poznania
Zalety symulacji komputerowych
stopień, w jakim wyniki badań mogą być generalizowane na inne sytuacje i na innych ludzi
Schematy - co to jest?
Funkcje schematów
Źródłem zachowań społecznych są te mechanizmy oraz cechy fizyczne i psychiczne, które ułatwiały przetrwanie i rozmnaż...
Przykładowe grupy zachowań regulowanych kulturowo
heurystyka zakotwiczenia/dostosowania
Zachowania agresywne i prospołeczne
Przedsiębiorczość
Wybór zawodu, stylu życia
Wzorce komunikacji interpersonalne...
Najważniejsze zasady etyczne dotyczące eksperymentów
Istota eksperymentu
Wspólna cecha heurystyk:
Powtarzalność (replikacje)
weryfikowalność,
mierzalność
Nie zawsze daje podstawy do uogólnień (kwestia doboru pr...
Co wspólnego mają ze sobą różne heurystyki (Kahneman i Frederick)
Psych społeczna a psych. osobowości
Czy istnieje obiektywna sytuacja społeczna ?
zmienna, którą badacz zmienia albo różnicuje, aby stwierdzić, że ma ona wpływ na jakąś inną zmienną;
badacz oczekuj...
schematy społeczne
Ciekawość
Weryfikacja teorii, tworzenie modeli wyjaśniających, badanie nieścisłości
ułatwianie rozwiązywania p...
Analiza decyzji o podjęciu działań (np. start w wyborach)
Zachowanie zamkniętych grup wobec zdarzeń wewnętrznych ...
Rzeczywiste dane zawarte w sytuacji
Własne teorie/pseudodane
Oczekiwania
Samospełniające się proroctwo
Schemat...
uproszczona metoda wnioskowania polegająca na tym, że klasyfikacja czegoś dokonuje się na podstawie stopnia podobieńs...
Brak korelacji (= 0)
poszukiwanie moderatorów efektu
(czynników decydujących o kierunku lub sile zależności, które pozwalają na określan...
warunki generalizacji na innych ludzi –
Przykłady zachowań wyjaśnianych na gruncie podejścia społeczno -poznawczego
1. Charakter oglądania telewizji:
• Telewizja najczęściej towarzyszy innym czynnościom – gotowaniu, sprzątaniu, jed...
Ograniczenia metody obserwacyjnej:
badacz nie ma możliwości pomiaru wszystkich zmiennych mogących wpływać na dane zjawisko. Niektóre z nich z reguły poz...
metoda badania relacji przyczynowo – skutkowych;
ludzie zachowują się w określony sposób w sytuacjach społecznych ze względu na swoją wiedzę społeczną – jej zasób, ...
Przekonania, upodobania, zachowania jednostki związane są z czynnikami typu kulturowego– narodowość, klasa społ., etn...
Metody w psychologii społecznej MODELE KOMPUTEROWE
4 podstawowe procesy
bada właściwości, które powodują, że jednostki są unikatowe i różnią się od siebie
Manipulacja eksperymentalna
Manipulacja instrukcją
[gr;odkrywać]
uproszczone reguły wnioskowania, którymi posługujemy się, by wydawać sądy lub podejmować decyzje w spo...
Struktura Heurystyk
Badanie (2007): Gry wideo, identyfikacja z postacią i agresja
Przydział do grup (E i K) – losowanie jest to randomizacja
raczej argument myślowy niż dowód empiryczny
konieczność bardzo dokładnego (liczbowego) określenia teorii
konieczn...
psychologia społeczna (S.Baley)
upewnienie się, że nic więcej poza zmienną niezależną nie może wpływać na zmienną zależną; realizuje się to poprzez:
...
Oparcie oceny obiektu/decyzji o odpowiedź na pytanie „jak ja to czuję”
wykorzystywana jest, gdy szybko należy pod...
Brak możliwości rozstrzygnięć o przyczynie
i skutkach
Możliwość wykrycia związków pozornych
Możliwość zakłóc...
umożliwiają przewidywanie czy na podstawie zjawiska A znanego nam, można przewidzieć zjawisko B
Ułatwiają przetwarzanie danych
Ukierunkowują uwagę i spostrzeganie na te właściwości obiektu, które są charakterysty...
Jak szybko rozpoznać intencje partnera i równie szybko zareagować ? Jakie ma zamiary tajemniczy przechodzień i jak un...
metoda obserwacyjna: technika, w której badacz obserwuje ludzi i systematycznie rejestruje pomiary ich zachowania
...
Manipulacja inwazyjna
procedura służąca uzyskaniu pewności, że badani różnią się jedną tylko właściwością (manipulowana zmienna) – kontrola...
1. Teoria kultywacji (Gerbner, od lat 60.)
• Założenie: telewizja jako dominujące źródło socjalizacji kulturowej ks...
Podejście socjobiologiczne Prekursor W. Mc Dougall
Które zmienne zależne, które niezależne
uczestnicy badań są nieświadomi tego, że biorą udział w eksperymencie
trafność zewnętrzna jest wysoka,
trudnoś...
Wspólna zasada – odwołują się do informacji prostszej, łatwiejszej do uzyskania niż inf. właściwa (heurystyki jako za...
liczba wyliczona za pomocą technik statystycznych, która informuje badacza o tym, jakie jest prawdopodobieństwo, że w...
3 podstawowe grupy uwarunkowań zachowań społecznych
eksperymenty w warunkach naturalnych
obiektywna sytuacja społeczna jest w różny sposób interpretowana przez jednostki (ludzie tworzą konstrukty dotyczące...
konstrukt
Metody w psychologii społecznej EKSPERYMENTALNE
np. werbalne instrukcje podawane w grupach E i K
Korelacja dodatnia
Ich wykorzystywanie eliminuje cały szereg danych, których analiza spowolniły wybór i zakłóciłaby szybką reakcję
F...
Klient nie będzie brał pod uwagę realnego wystąpienia danego zjawiska (np. kataklizmu, katastrofy w przypadku ubezpie...
Kształtowanie i wykorzystywanie wiedzy o świecie i ludziach
Zmiany w interpretacjach wydarzeń pod wpływem aktywiza...
Podzielane przez społeczność (miejsce i czas) zwyczaje, język, przekonania wierzenia
Wytwory kultury materialne i ...
nauka zajmująca się badaniem procesów psychicznych i zachowań ludzi znajdujących się w różnych sytuacjach społecznych
Specyfika: człowiek – przedmiot i podmiot poznania społecznego,
duże znaczenie mechanizmów związanych z „ja” dla p...
Co to są zmienne? zmienna zależna
(obserwacja i rejestracja pomiarów zachowania ludzkiego) – odpowiadają na pytania o naturę zjawiska
źródła konstruktów społecznych
sposób ich powstawania i funkcjonowanie
postawy i wpływ społeczny
stosunki m...
Wprowadzenie przypuszczalnej przyczyny zjawiska do warunków eksperymentalnych (grupa eksperymentalna)
przy niewprowa...
Kontrolowanie zmiennych
Wpływ zmiennych zakłócających należy minimalizować przez odpowiedni dobór próby i ujednolice...
Psych społeczna, socjologia a psych. osobowości
2 źródła informacji wykorzystywanych w konkretnych sytuacjach społecznych (Wojciszke,2002)
Replikacje powtórzenie eksperymentu, czasem różnych jego wariacji, przez inne osoby, na innych grupach badanych. Cele:
uwzględnia się więcej niż jedną zmienną niezależną;
każda zmienna niezależna ma więcej niż jedną wersję lub też p...
Heurystyka reprezentatywności przykłady
Grupa psychologów zbadała 30 inżynierów i 70 prawników sporządzając następnie ich charakterystyki.
Jacek jest 39 ...
Wzrost jednej zmiennej wiąże się ze wzrostem drugiej.
"Im wyższe wykształcenie, tym wyższy dochód"
Interakcja sytuacji zewnętrznej z interpretacją jednostki
Zależność interpretacji od np. celów jednostki, wartości,...
Korelacja ujemna (negatywna)
Indywidualizujące
Kultura
nie skupiają się na jednostkach
– są skoncentrowane na czynnikach socjalnych, ekonomicznych, politycznych i histo...
heurystyka symulacji
Zachowania społeczne wynikają z historii wzmocnień uzyskiwanych w konsekwencji podejmowanych działań oraz z powielani...
OSOBA - cechy fizyczne i psychologiczne jednostki, postawy, skłonności, doświadczenia, nastrój etc.
SYTUACJA – wy...
Niezależność wyników od np. potrzeby aprobaty społecznej i świadomości badanego
Wgląd w bieżący przebieg procesów ps...
Wykształcenie wpływa na ilość znanych języków obcych
Płeć wpływa/wiąże się z… na ilość używanych wulgaryzmów.
Tempo...
kategorie a kategorie społeczne (stereotypy/schematy osób)
Zalety neuroobrazowania
Metoda korelacyjna (szacowanie współzmienności)
korelacja nie jest tożsama z przyczynowością!
Naukowe badanie sposobu, w jaki ludzie wpływają na myśli, uczucia i zachowania innych osób
Szacowanie wyniku testu końcowego (matury) – zakotwiczone w maturze próbnej (np. 76%) i dostosowanie do możliwych zmi...
Adaptacyjność heurystyk – Gerd Gigerenzer ( problem proporcji wysiłku do dokładności efektu
Inwazyjność – wpływ samego badania na proces psychiczny
„Zgrubność” pomiaru –wiele aktywnych rejonów równocześnie, r...
Metody w psychologii społecznej OBSERWACYJNE
obserwacja aktywności mózgu podczas różnych zadań lub ekspozycji na róznorodne bodźce
poziom ufności (p)
zorganizowane fragmenty wiedzy o
ludziach i o sytuacjach społecznych
( np. jakim człowiekiem jest artysta, co to...
stopniowe poznawanie pewnych bodźców, łączonych następnie w grupy - wspólne kategorie na podstawie podobieństwa atry...
wskazują przyczynę – czy A może być przyczyną B (plany jedno lub wieloczynnikowe)
psychologia społeczna zajmuje się psychologiczną analizą zjawisk społecznych
5 podstawowych perspektyw teoretycznych
Psychologia Społeczna
jak powstaje? Kategoryzacja
Eksperyment w psychologii społecznej
Schematy osób
schematy cech
Skrypty
teorie potoczne:
Neisser - definicja schematów poznawczych
Przykłady zachowań wyjaśnianych na gruncie podejścia fenomenologicznego
konstrukty poznawcze, organizujące wiedzę, tworzone na podstawie doświadczeń, pozwalające formułować oczekiwania na t...
Kategoria
Reprezentacja poznawcza
Dotyczy obiektów, zjawisk, pojęć „nieożywionych”
Kategoryzacja – akt perce...
losowy dobór próby
Powtarzalność –różni badacze, różne próby
Heurystyka zakotwiczenia/dostosowania
Metody w psychologii społecznej NEUROOBRAZOWANIE
pomaganie innym, współpraca (preferencja krewnych)
walka o miejsce w hierarchii społecznej
walka o zasoby,
męska...
sformułowanie hipotezy
sprawdzenie jej
opis wyników
wnioski
Skrypty
jak je interpretują i zapamiętują oraz wykorzystują
Zależność sądów i emocji od mechanizmów funkcjonowania umysłu (...
Husemann i Eron –im więcej w danym kraju programów TV nasyconych przemocą - tym wyższy wskaźnik brutalnych przestępst...
Psychologia Społeczna - S. Mika
Motywy fundamentalne
Przykłady zachowań wyjaśnianych na gruncie teorii społecznego uczenia się
Poszukiwanie mediatorów efektu – wyjaśnienie zależności między zmiennymi
Zadanie: gra komputerowa (20 minut), różne rodzaje gier:
• z przemocą / bez przemocy,
• możliwość identyfikacji z...
sposób w jaki ludzie postrzegają, pojmują i interpretują świat społeczny
to konstrukty wywierają wpływ na ich zacho...
Heurystyka afektu
Neuroobrazowanie Porównywanie aktywnosci mózgu w stanie spoczynkowym i podczas zadania lub ekspozycji na dany rodzaj ...
heurystyka zakotwiczenia/dostosowania
Uwaga
Interpretacja
Sąd
Pamięć –
Heurystyki wydawania sądów
Schematy opierają się na:
Naśladowanie większości w danej dziedzinie, odnoszących sukcesy)
Wet za wet jako skuteczna strategia w syt. konfli...
Psychologia społ. a inne nauki społeczne:
trafność zewnętrzna:
niektóre zachowania są:
trudne do obserwacji
rzadkie
pojawiają się jedynie w samotności
można się wtedy odwoł...
Wyniki: gdy patrzymy na ich twarze, wówczas nie aktywizuje się część naszego mózgu – przyśrodkowa kora przedczołowa (...
Po co replikacje i serie eksperymentów
trafność wewnętrzna
O₁, O₂, O₃, O₄ – pomiary (np. poziom postawy, oceny, zachowania) wykonane przed i po eksperymencie.
X – mani...
Przyczyny badania zachowań społecznych:
Zorientowane na cel:
Badania Lasany Harris i Susan Fiske badały najbardziej skrajne formy uprzedzeń, jakie żywimy wobec narkomanów, bezdom...
Łatwiejsze badanie zjawisk długotrwałych
Przewidywanie „zachowań” układów złożonych
Brak ograniczeń etycznych
Rozs...
struktury poznawcze, za pomocą których ludzie organizują swoje doświadczenie w wiedzę o świecie wg pewnych tematów; ...
Podejście związane z teoriami uczenia się
Przecenianie częstości występowania w otoczeniu podobnych naszym cech, zachowań i poglądów
Wyjaśnienie zachowań człowieka ujmujące wiedzę o poznaniu społecznym
I Kowalski i Nowak spóźnili się o pół godziny na swój lot. Samolot Kowalskiego odleciał o czasie.
Samolot Nowaka o...
Model Susan Fiske: spostrzeganie przez pryzmat kategorii versus spostrzeganie indywidualizujące
Klasyfikowanie rzeczy na podstawie ich podobieństwa do przypadku typowego (vs proporcji podstawowych – częstości wyst...

