Wybieranie: Socjologia
1 / 46
Jaka jest różnica między materialno-społecznymi (zewnętrznymi) a psychospołecznymi (wewnętrznymi) mechanizmami kontroli społecznej?
W jakim wieku socjologia wyodrębniła się jako dyscyplina naukowa i jakie zmiany społeczne w Europie temu towarzyszyły?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz3
Jakie są kategorie praw socjologicznych?
Co składa się na kulturę symboliczną?
Co to jest rasizm kulturowy?
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz1
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz1
Czym jest etnocentryzm?
Co oznacza dwoistość charakteru więzi społecznych?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz2
Jakim typem instytucji społecznej jest własność prywatna?
Co oznaczała bezosobowość władzy w teorii biurokracji i czym jest „żelazna klatka racjonalności” (Weber)?
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa? cz 2
Co różni absolutną od względnej ruchliwości społecznej?
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)?
Co oznacza szerokie/opisowe rozumienie kultury?
Czy tzw. otwarta struktura społeczna sprzyja względnej ruchliwości społecznej?
Co oznacza kategoria intersekcjonalności w opisie nierówności społecznych?
Jakie jest pole zainteresowania socjologii i jej przedmiot badania?
Jaka jest różnica między nierównością społeczną a zróżnicowaniem społecznym?
Czym jest proces instytucjonalizacji?
Jakie problemy można badać przy użyciu ilościowych technik badawczych?
Jakie znasz przykłady instytucji totalnych (Goffman)?
Czy ludzie zawsze bezwzględnie przestrzegają reguł, na których opiera się porządek społeczny?
Jakie są typy stratyfikacji społecznej?
Jakie mogą być rodzaje sankcji społecznych i czy służą one wyłącznie karaniu czy też nagradzaniu?
Jaka jest różnica między instytucjami formalnymi i nieformalnymi?
Jakie problemy można badać przy użyciu jakościowych technik badawczych?
Co łączy członków klasy metropolitarnej?
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz1
Jakie są rodzaje homogenizacji kultury?
Jakie są kategorie praw socjologicznych? cz 2
Jakie są klasyczne scenariusze integracyjne w społeczeństwie wielokulturowym?
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz2
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)? cz2
Co różni subiektywny od obiektywnego obrazu struktury społecznej?
Co odróżnia prekariat od salariatu w koncepcji Standinga?
Który typ kontroli społecznej jest zawsze związany ze stosowanymi wobec nas sankcjami?
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz2
Kim są przedstawiciele tzw. underclass?
Które metody badawcze używają próby reprezentatywnej i jak rozumieć reprezentatywność próby?
Jakie cechy charakteryzują takie klasy społeczne współczesną klasę średnią?
Jakim typem instytucji społecznej jest randkowanie?
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa?
Czy zmiana pozycji społecznej przez jednostkę oznacza dla niej automatyczną akceptację i przynależność do nowej warstwy/klasy społecznej?
Zewnętrzne – określone działania stosowane przez instytucje; ma charakter zewnętrzny wobec jednostki
Wewnętrzne – procesy internalizacji norm i wartości, które powodują, że kontrola ma charakter wewnętrzny ( przymus moralny)
Od połowy XIX wieku zmierzała do analizy tamtejszych społeczeństw, zwłaszcza ich procesów industrializacj
kapitalizm i państwo narodowe
Kryterium dochodowe:
• Dochód rozporządzalny w przedziale od dwóch trzecich do dwukrotności mediany
• Wyższa: 5774 zł (16%) - trzyosobowa rodzina z dochodem 24 tysięcy brutto
• Średnia: 2546 zł (54%)
• Niższa: poniżej (30%)
- Prawa stwierdzające stałe współwystępowanie faktów społecznych
- Prawa stwierdzające zależność funkcjonalną lub współzmienność faktów społecznych (partia polityczna)
- Prawa stwierdzające prawidłowości rozwoju i regularne tendencje
Moralność, religia, sztuka i nauka
Znaki, język, malarstwo, tekst, symbole religijne, codzienne gesty
Rasizm kulturowy - uznawanie wartości kulturowych grupy dominującej za lepsze od wartości grup tak zwanych mniejszościowych albo historycznie wykluczanych.
(m.in wyznawanie innej religii)
Stratyfikacja jest różnicowaniem jednostek bądź grup według określonych kryteriów, które wyznaczają ich pozycję w stosunku do siebie w kategoriach niższości–wyższości.
Pozycja klasowa: zawód; czynniki kulturowe: styl życia i wzory konsumpcji; wybory w zakresie stylu życia
ważniejsze niż zawód; osiągnięta i przypisana
Etnocentryzm – nieufność wobec osób nie należących do NASZEJ kultury, pogardliwe traktowanie
Można ją odnosić zarówno do tego, co w życiu społecznym wynika z harmonii i więzów psychicznych z emocjonalnymi, jak i do tego, co ludzi dzieli i wywołuje konflikty.
Kryterium zawodowe:
• Wyższa: właściciele dużych firm, wyższa kadra menedżerska oraz urzędnicza
• Średnia: profesjonaliści niższego szczebla, średni szczebel men. i urz., właściciele małych firm, prac. umysłowi, funkcyjni pra. fizyczni
• Niższa: robotnicy - rolni, niewykwal. i wykwalifikowani
formalne
Bezosobowy aspekt władzy – prawo, reguły, procedury
„żelazna klatka racjonalności” - opisanie zwiększonej racjonalizacji nieodłącznie związanej z życiem społecznym,(kraje kapitalistyczne) Więzi jednostki w systemach opartych wyłącznie na sprawności teleologicznej , racjonalnej kalkulacji i kontroli
pozioma – przejście jednostki z jednej grupy społecznej do drugiej,
umieszczonej na tym samym poziomie stratyfikacji społecznej, np. ruchliwość terytorialna,
zawodowa.
wewnątrzpokoleniowa – wewnątrz tego samego pokolenia, zmiana pozycji
społecznych jednostki w okresie jej życia.
międzypokoleniowa – między następującymi po sobie pokoleniami np. różnice
między dziećmi i rodzicami w tym samym okresie życia.
Absolutna - wszystkie zmiany pozycji
Względna - utożsamiana z otwartością barier społecznych, bez wymuszonych
zmian pozycji.
- Zespoły ludzi powołane do realizacji zadań dla danej zbiorowości (np. Rada miasta)
- Zespoły czynności wykonywane przez niektórych członków grupy w jej imieniu (np. głosowanie w parlamencie)
Wszystkie wytwory celowej refleksji człowieka, z którymi wiąże on jakieś znaczenie; to wszystko, czemu człowiek nadaje sens swoja aktywnością
?tak?
Intersekcjonalność - przecinanie się różnych form nierówności społecznych, w tym nierówności
klasowych, "rasowych" lub etnicznych, płciowych i wynikających z niepełnosprawności lub orientacji
seksualnej, które prowadzi do powstawania złożonych wzorów dyskryminacji.
Przedmiotem jest ogół zjawisk i procesów związanych z tworzeniem, funkcjonowaniem, przekształcaniem i rozpadem różnorodnych form życia zbiorowego
Nierówność - źródło podziałów i hierarchii, kojarzona z negatywnym zjawiskiem, objawia się różnym dostępem do dóbr i możliwości. Ludzie doświadczający tego uważają to za niesprawideliwe i niewłaściwe.
Zróżnicowanie - nie jest równe nierówności, wchodzi w skład nierówności podstawa każdej społeczności, każdy pełni różne role
Proces przechodzenia od niesformalizowanych sposobów działania społecznego do uregulowanych, względnie stałych form aktywności, podlegających społecznym sankcjom
Badania ilościowe to głównie: sondaże kwestionariuszowe, które mogą być przeprowadzane wśród dużej grupy badanych. Pozwalają na uzyskanie odpowiedzi na podstawowe pytanie "ile?", np.: ile osób zakupuje dany produkt?, ile osób zna dana markę?, jak często występuje dane zjawisko? itp.
Więzienne, szpital psychiatryczny, koszary, klasztor
?nie?
Typy stratyfikacji: niewolnictwo, system kastowy, system stanowy (wynikają z prawa bądź religii); podziały klasowe (czynniki ekonomiczne decydujące o materialnych warunkach życia).
Formalne: pozytywne i negatywne
Nieformalne: pozytywne i negatywne
Formalne są szybsze w wdrażaniu, bardziej zmienne; system praw własności, regulacje publiczne
Nieformalne są głębiej zakorzenione i nie traktowane jak zewnętrzny przymus; reguły niepisane, normy społeczne
Badania jakościowe stosowane są, gdy chcemy uzyskać odpowiedź na pytania "jak?", "dlaczego?", np.: dlaczego zachodzi dane zjawisko?, dlaczego ludzie kupują dany produkt?, dlaczego nie korzystają z usług danej firmy?
brak przywiązania do określonych przestrzeni; łączą ich inne więzi niż te związane z miejscem
zamieszkania; kompetencje, kwalifikacje --> przemieszczanie się między punktami sieci
Marks - system klasowy; charakterystyka struktury ekonomicznej społeczeństwa;
właściciele środków produkcji i pracownicy: istotą jest polaryzacja stosunków klasowych
- Upraszczająca
- Mechaniczna
- Immanentna
- Prawa orzekające o podobieństwie lub statycznym prawdopodobieństwie związku pomiędzy faktami społecznymi
- Prawa stwierdzające lub sugerujące związek przyczynowy pomiędzy faktami społecznymi (coś to coś; są konsekwencje np. studia?)
- Asymilacja imigrantów
- Tygiel narodowy (połączeniu kultur i zapatrywań różnych grup etnicznych)
- Pluralizm kulturowy (sytuacja społeczna, w której grupy mniejszościowe uczestniczą w pełni w dominującym społeczeństwie, zachowując przy tym swoje kulturowe różnice, swoją tożsamość i odrębność)
Max Weber (1864-1920 - .analiza wieloaspektowa; pozycja rynkowa (kwalifikacje); status (szacunek i prestiż - styl życia, poczucie wspólnej tożsamości); partia - pochodzenie, cele, bądź interesy,
przekładające się na dystans do władzy.
- Istotne role społeczne niektórych członków grupy (Dziekan)
- Jako dobra materialne i środki działania umożliwiające członkom grupy ich działania (budżet, sieć IT)
Obiektywny - oparty na danych naukowych, opiera się na rzeczywistych wskaźników społecznych, mierozny i udokumentowany niezależnie od indywidualnych przekonań i interpretacji
Subiektywny - oparty na osobistnych przekonaniach, doświadczeniach i interpretacjach jednostki. Może wynikać z subiektywnego spojrzenia na społeczeństwo i występujących w nim nierówności, może być kształtowany przez emocje
salariat -warstwa społeczna, którą stanowią pracownicy, głównie umysłowi, pobierający pensję
prekariat - nowa kategoria społeczna powstała w okresie późnego kapitalizmu. W jego skład wchodzą osoby zatrudnione na podstawie elastycznych form zatrudnienia (umowy zlecenia, czasowe i o dzieło)
Zewnętrzny
Uprzedzenia do poszczególnych grup etnicznych
Przykłady:
Ludobójstwo – Indianie w A. Północnej, Żydzi w Niemczech, Grecy i Ormianie w Turcji
Czystki etniczne – Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Ruanda
Przedstwiciele niektórych mniejszości etnicznych nie mogą wykonywać danych zadań w społeczeństwie
Podklasa; deprywacja; wykluczenie w stosunkach nierówności klasowych; usytuowanie poza dominującym układem stosunków społecznych; eliminacja z potencjalnego rynku siły roboczej; raczej
ucisk a nie wyzysk (nie ma warunków do wyzysku)
Metody ilościowe używają próby reprezentatywnej. Próba reprezentatywna daje wyniki zbliżone do wyników całej populacji, co umożliwia uogólnienie wniosków z próby badawczej na całą populację.
białe kołnierzyki (white collars); menedżerowie, nauczyciele, lekarze, osoby pracujące w przedsiębiorstwach; zawody inteligenckie, kierownicze, administracyjne; wykształcenie i kwalifikacje
techniczne (poszerzanie możliwości); orientacja na dobra luksusowe; odpowiednia struktura konsumpcji.
Nieformalna
Ruchliwość społeczna - przechodzenie jednostek lub grup z jednego miejsca
struktury społecznej w inne.
ruchliwość pionowa – awans społeczny lub degradacja społeczna – awans lub degradacja ekonomiczna, zawodowa, polityczna.
?nie?
- Upraszczająca
- Mechaniczna
- Immanentna
salariat -warstwa społeczna, którą stanowią pracownicy, głównie umysłowi, pobierający pensję
prekariat - nowa kategoria społeczna powstała w okresie późnego kapitalizmu. W jego skład wchodzą osoby zatrudnione na podstawie elastycznych form zatrudnienia (umowy zlecenia, czasowe i o dzieło)
- Istotne role społeczne niektórych członków grupy (Dziekan)
- Jako dobra materialne i środki działania umożliwiając...
formalne
Proces przechodzenia od niesformalizowanych sposobów działania społecznego do uregulowanych, względnie stałych form a...
?nie?
Można ją odnosić zarówno do tego, co w życiu społecznym wynika z harmonii i więzów psychicznych z emocjonalnymi, jak ...
Intersekcjonalność - przecinanie się różnych form nierówności społecznych, w tym nierówności
klasowych, "rasowych" l...
Obiektywny - oparty na danych naukowych, opiera się na rzeczywistych wskaźników społecznych, mierozny i udokumentowany niezależnie od indywidualnych przekonań i interpretacji
Subiektywny - oparty na osobistnych przekonaniach, doświadczeniach i interpretacjach jednostki. Może wynikać z subiektywnego spojrzenia na społeczeństwo i występujących w nim nierówności, może być kształtowany przez emocje
Marks - system klasowy; charakterystyka struktury ekonomicznej społeczeństwa;
właściciele środków produkcji i pracow...
Wszystkie wytwory celowej refleksji człowieka, z którymi wiąże on jakieś znaczenie; to wszystko, czemu człowiek nadaj...
Badania ilościowe to głównie: sondaże kwestionariuszowe, które mogą być przeprowadzane wśród dużej grupy badanych. Po...
Uprzedzenia do poszczególnych grup etnicznych
Przykłady:
Ludobójstwo – Indianie w A. Północnej, Żydzi w Niemczech, ...
Bezosobowy aspekt władzy – prawo, reguły, procedury
„żelazna klatka racjonalności” - opisanie zwiększonej racjonaliz...
Formalne: pozytywne i negatywne
Nieformalne: pozytywne i negatywne
- Prawa stwierdzające stałe współwystępowanie faktów społecznych
- Prawa stwierdzające zależność funkcjonalną lub w...
Moralność, religia, sztuka i nauka
Znaki, język, malarstwo, tekst, symbole religijne, codzienne gesty
Przedmiotem jest ogół zjawisk i procesów związanych z tworzeniem, funkcjonowaniem, przekształcaniem i rozpadem różnor...
Więzienne, szpital psychiatryczny, koszary, klasztor
Podklasa; deprywacja; wykluczenie w stosunkach nierówności klasowych; usytuowanie poza dominującym układem stosunków ...
- Zespoły ludzi powołane do realizacji zadań dla danej zbiorowości (np. Rada miasta)
- Zespoły czynności wykonywane ...
Etnocentryzm – nieufność wobec osób nie należących do NASZEJ kultury, pogardliwe traktowanie
?tak?
Stratyfikacja jest różnicowaniem jednostek bądź grup według określonych kryteriów, które wyznaczają ich pozycję w sto...
Badania jakościowe stosowane są, gdy chcemy uzyskać odpowiedź na pytania "jak?", "dlaczego?", np.: dlaczego zachodzi ...
Nieformalna
Formalne są szybsze w wdrażaniu, bardziej zmienne; system praw własności, regulacje publiczne
Nieformalne są głębiej...
pozioma – przejście jednostki z jednej grupy społecznej do drugiej,
umieszczonej na tym samym poziomie stratyfikacji społecznej, np. ruchliwość terytorialna,
zawodowa.
wewnątrzpokoleniowa – wewnątrz tego samego pokolenia, zmiana pozycji
społecznych jednostki w okresie jej życia.
międzypokoleniowa – między następującymi po sobie pokoleniami np. różnice
między dziećmi i rodzicami w tym samym okresie życia.
Pozycja klasowa: zawód; czynniki kulturowe: styl życia i wzory konsumpcji; wybory w zakresie stylu życia
ważniejsze ...
Ruchliwość społeczna - przechodzenie jednostek lub grup z jednego miejsca
struktury społecznej w inne.
ruchliwość pionowa – awans społeczny lub degradacja społeczna – awans lub degradacja ekonomiczna, zawodowa, polityczna.
- Prawa orzekające o podobieństwie lub statycznym prawdopodobieństwie związku pomiędzy faktami społecznymi
- Prawa s...
Metody ilościowe używają próby reprezentatywnej. Próba reprezentatywna daje wyniki zbliżone do wyników całej populacj...
Max Weber (1864-1920 - .analiza wieloaspektowa; pozycja rynkowa (kwalifikacje); status (szacunek i prestiż - styl życ...
- Asymilacja imigrantów
- Tygiel narodowy (połączeniu kultur i zapatrywań różnych grup etnicznych)
- Pluralizm kul...
Od połowy XIX wieku zmierzała do analizy tamtejszych społeczeństw, zwłaszcza ich procesów industrializacj
kapitalizm...
?nie?
brak przywiązania do określonych przestrzeni; łączą ich inne więzi niż te związane z miejscem
zamieszkania; kompeten...
Zewnętrzny
Kryterium zawodowe:
• Wyższa: właściciele dużych firm, wyższa kadra menedżerska oraz urzędnicza
• Średnia: profesjo...
Nierówność - źródło podziałów i hierarchii, kojarzona z negatywnym zjawiskiem, objawia się różnym dostępem do dóbr i możliwości. Ludzie doświadczający tego uważają to za niesprawideliwe i niewłaściwe.
Zróżnicowanie - nie jest równe nierówności, wchodzi w skład nierówności podstawa każdej społeczności, każdy pełni różne role
Rasizm kulturowy - uznawanie wartości kulturowych grupy dominującej za lepsze od wartości grup tak zwanych mniejszośc...
Absolutna - wszystkie zmiany pozycji
Względna - utożsamiana z otwartością barier społecznych, bez wymuszonych
zmian pozycji.
Typy stratyfikacji: niewolnictwo, system kastowy, system stanowy (wynikają z prawa bądź religii); podziały klasowe (c...
Kryterium dochodowe:
• Dochód rozporządzalny w przedziale od dwóch trzecich do dwukrotności mediany
• Wyższa: 5774 ...
Zewnętrzne – określone działania stosowane przez instytucje; ma charakter zewnętrzny wobec jednostki
Wewnętrzne – pr...
białe kołnierzyki (white collars); menedżerowie, nauczyciele, lekarze, osoby pracujące w przedsiębiorstwach; zawody i...
Jakie są rodzaje homogenizacji kultury?
Co odróżnia prekariat od salariatu w koncepcji Standinga?
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)? cz2
Jakim typem instytucji społecznej jest własność prywatna?
Czym jest proces instytucjonalizacji?
Czy ludzie zawsze bezwzględnie przestrzegają reguł, na których opiera się porządek społeczny?
Co oznacza dwoistość charakteru więzi społecznych?
Co oznacza kategoria intersekcjonalności w opisie nierówności społecznych?
Co różni subiektywny od obiektywnego obrazu struktury społecznej?
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz1
Co oznacza szerokie/opisowe rozumienie kultury?
Jakie problemy można badać przy użyciu ilościowych technik badawczych?
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz2
Co oznaczała bezosobowość władzy w teorii biurokracji i czym jest „żelazna klatka racjonalności” (Weber)?
Jakie mogą być rodzaje sankcji społecznych i czy służą one wyłącznie karaniu czy też nagradzaniu?
Jakie są kategorie praw socjologicznych?
Co składa się na kulturę symboliczną?
Jakie jest pole zainteresowania socjologii i jej przedmiot badania?
Jakie znasz przykłady instytucji totalnych (Goffman)?
Kim są przedstawiciele tzw. underclass?
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)?
Czym jest etnocentryzm?
Czy tzw. otwarta struktura społeczna sprzyja względnej ruchliwości społecznej?
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz1
Jakie problemy można badać przy użyciu jakościowych technik badawczych?
Jakim typem instytucji społecznej jest randkowanie?
Jaka jest różnica między instytucjami formalnymi i nieformalnymi?
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa? cz 2
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz1
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa?
Jakie są kategorie praw socjologicznych? cz 2
Które metody badawcze używają próby reprezentatywnej i jak rozumieć reprezentatywność próby?
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz2
Jakie są klasyczne scenariusze integracyjne w społeczeństwie wielokulturowym?
W jakim wieku socjologia wyodrębniła się jako dyscyplina naukowa i jakie zmiany społeczne w Europie temu towarzyszyły?
Czy zmiana pozycji społecznej przez jednostkę oznacza dla niej automatyczną akceptację i przynależność do nowej warstwy/klasy społecznej?
Co łączy członków klasy metropolitarnej?
Który typ kontroli społecznej jest zawsze związany ze stosowanymi wobec nas sankcjami?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz2
Jaka jest różnica między nierównością społeczną a zróżnicowaniem społecznym?
Co to jest rasizm kulturowy?
Co różni absolutną od względnej ruchliwości społecznej?
Jakie są typy stratyfikacji społecznej?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz3
Jaka jest różnica między materialno-społecznymi (zewnętrznymi) a psychospołecznymi (wewnętrznymi) mechanizmami kontroli społecznej?
Jakie cechy charakteryzują takie klasy społeczne współczesną klasę średnią?

