Wybieranie: Socjologia
1 / 46
Co składa się na kulturę symboliczną?
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz2
Jakie są klasyczne scenariusze integracyjne w społeczeństwie wielokulturowym?
Jakim typem instytucji społecznej jest randkowanie?
Jakim typem instytucji społecznej jest własność prywatna?
Kim są przedstawiciele tzw. underclass?
Co odróżnia prekariat od salariatu w koncepcji Standinga?
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)?
Co oznacza dwoistość charakteru więzi społecznych?
Jakie są rodzaje homogenizacji kultury?
Co oznacza kategoria intersekcjonalności w opisie nierówności społecznych?
Jaka jest różnica między nierównością społeczną a zróżnicowaniem społecznym?
W jakim wieku socjologia wyodrębniła się jako dyscyplina naukowa i jakie zmiany społeczne w Europie temu towarzyszyły?
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)? cz2
Jakie mogą być rodzaje sankcji społecznych i czy służą one wyłącznie karaniu czy też nagradzaniu?
Czy ludzie zawsze bezwzględnie przestrzegają reguł, na których opiera się porządek społeczny?
Jaka jest różnica między materialno-społecznymi (zewnętrznymi) a psychospołecznymi (wewnętrznymi) mechanizmami kontroli społecznej?
Czym jest proces instytucjonalizacji?
Jakie są typy stratyfikacji społecznej?
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz2
Co łączy członków klasy metropolitarnej?
Jakie jest pole zainteresowania socjologii i jej przedmiot badania?
Co oznaczała bezosobowość władzy w teorii biurokracji i czym jest „żelazna klatka racjonalności” (Weber)?
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz1
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa? cz 2
Co to jest rasizm kulturowy?
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa?
Jakie są kategorie praw socjologicznych? cz 2
Czy tzw. otwarta struktura społeczna sprzyja względnej ruchliwości społecznej?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz1
Co różni subiektywny od obiektywnego obrazu struktury społecznej?
Jakie problemy można badać przy użyciu jakościowych technik badawczych?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz2
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz1
Który typ kontroli społecznej jest zawsze związany ze stosowanymi wobec nas sankcjami?
Które metody badawcze używają próby reprezentatywnej i jak rozumieć reprezentatywność próby?
Jakie są kategorie praw socjologicznych?
Czym jest etnocentryzm?
Jaka jest różnica między instytucjami formalnymi i nieformalnymi?
Jakie znasz przykłady instytucji totalnych (Goffman)?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz3
Czy zmiana pozycji społecznej przez jednostkę oznacza dla niej automatyczną akceptację i przynależność do nowej warstwy/klasy społecznej?
Jakie cechy charakteryzują takie klasy społeczne współczesną klasę średnią?
Jakie problemy można badać przy użyciu ilościowych technik badawczych?
Co oznacza szerokie/opisowe rozumienie kultury?
Co różni absolutną od względnej ruchliwości społecznej?
Moralność, religia, sztuka i nauka
Znaki, język, malarstwo, tekst, symbole religijne, codzienne gesty
Max Weber (1864-1920 - .analiza wieloaspektowa; pozycja rynkowa (kwalifikacje); status (szacunek i prestiż - styl życia, poczucie wspólnej tożsamości); partia - pochodzenie, cele, bądź interesy,
przekładające się na dystans do władzy.
- Asymilacja imigrantów
- Tygiel narodowy (połączeniu kultur i zapatrywań różnych grup etnicznych)
- Pluralizm kulturowy (sytuacja społeczna, w której grupy mniejszościowe uczestniczą w pełni w dominującym społeczeństwie, zachowując przy tym swoje kulturowe różnice, swoją tożsamość i odrębność)
Nieformalna
formalne
Podklasa; deprywacja; wykluczenie w stosunkach nierówności klasowych; usytuowanie poza dominującym układem stosunków społecznych; eliminacja z potencjalnego rynku siły roboczej; raczej
ucisk a nie wyzysk (nie ma warunków do wyzysku)
salariat -warstwa społeczna, którą stanowią pracownicy, głównie umysłowi, pobierający pensję
prekariat - nowa kategoria społeczna powstała w okresie późnego kapitalizmu. W jego skład wchodzą osoby zatrudnione na podstawie elastycznych form zatrudnienia (umowy zlecenia, czasowe i o dzieło)
- Zespoły ludzi powołane do realizacji zadań dla danej zbiorowości (np. Rada miasta)
- Zespoły czynności wykonywane przez niektórych członków grupy w jej imieniu (np. głosowanie w parlamencie)
Można ją odnosić zarówno do tego, co w życiu społecznym wynika z harmonii i więzów psychicznych z emocjonalnymi, jak i do tego, co ludzi dzieli i wywołuje konflikty.
- Upraszczająca
- Mechaniczna
- Immanentna
Intersekcjonalność - przecinanie się różnych form nierówności społecznych, w tym nierówności
klasowych, "rasowych" lub etnicznych, płciowych i wynikających z niepełnosprawności lub orientacji
seksualnej, które prowadzi do powstawania złożonych wzorów dyskryminacji.
Nierówność - źródło podziałów i hierarchii, kojarzona z negatywnym zjawiskiem, objawia się różnym dostępem do dóbr i możliwości. Ludzie doświadczający tego uważają to za niesprawideliwe i niewłaściwe.
Zróżnicowanie - nie jest równe nierówności, wchodzi w skład nierówności podstawa każdej społeczności, każdy pełni różne role
Od połowy XIX wieku zmierzała do analizy tamtejszych społeczeństw, zwłaszcza ich procesów industrializacj
kapitalizm i państwo narodowe
- Istotne role społeczne niektórych członków grupy (Dziekan)
- Jako dobra materialne i środki działania umożliwiające członkom grupy ich działania (budżet, sieć IT)
Formalne: pozytywne i negatywne
Nieformalne: pozytywne i negatywne
?nie?
Zewnętrzne – określone działania stosowane przez instytucje; ma charakter zewnętrzny wobec jednostki
Wewnętrzne – procesy internalizacji norm i wartości, które powodują, że kontrola ma charakter wewnętrzny ( przymus moralny)
Proces przechodzenia od niesformalizowanych sposobów działania społecznego do uregulowanych, względnie stałych form aktywności, podlegających społecznym sankcjom
Typy stratyfikacji: niewolnictwo, system kastowy, system stanowy (wynikają z prawa bądź religii); podziały klasowe (czynniki ekonomiczne decydujące o materialnych warunkach życia).
Uprzedzenia do poszczególnych grup etnicznych
Przykłady:
Ludobójstwo – Indianie w A. Północnej, Żydzi w Niemczech, Grecy i Ormianie w Turcji
Czystki etniczne – Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Ruanda
Przedstwiciele niektórych mniejszości etnicznych nie mogą wykonywać danych zadań w społeczeństwie
brak przywiązania do określonych przestrzeni; łączą ich inne więzi niż te związane z miejscem
zamieszkania; kompetencje, kwalifikacje --> przemieszczanie się między punktami sieci
Przedmiotem jest ogół zjawisk i procesów związanych z tworzeniem, funkcjonowaniem, przekształcaniem i rozpadem różnorodnych form życia zbiorowego
Bezosobowy aspekt władzy – prawo, reguły, procedury
„żelazna klatka racjonalności” - opisanie zwiększonej racjonalizacji nieodłącznie związanej z życiem społecznym,(kraje kapitalistyczne) Więzi jednostki w systemach opartych wyłącznie na sprawności teleologicznej , racjonalnej kalkulacji i kontroli
Stratyfikacja jest różnicowaniem jednostek bądź grup według określonych kryteriów, które wyznaczają ich pozycję w stosunku do siebie w kategoriach niższości–wyższości.
pozioma – przejście jednostki z jednej grupy społecznej do drugiej,
umieszczonej na tym samym poziomie stratyfikacji społecznej, np. ruchliwość terytorialna,
zawodowa.
wewnątrzpokoleniowa – wewnątrz tego samego pokolenia, zmiana pozycji
społecznych jednostki w okresie jej życia.
międzypokoleniowa – między następującymi po sobie pokoleniami np. różnice
między dziećmi i rodzicami w tym samym okresie życia.
Rasizm kulturowy - uznawanie wartości kulturowych grupy dominującej za lepsze od wartości grup tak zwanych mniejszościowych albo historycznie wykluczanych.
(m.in wyznawanie innej religii)
Ruchliwość społeczna - przechodzenie jednostek lub grup z jednego miejsca
struktury społecznej w inne.
ruchliwość pionowa – awans społeczny lub degradacja społeczna – awans lub degradacja ekonomiczna, zawodowa, polityczna.
- Prawa orzekające o podobieństwie lub statycznym prawdopodobieństwie związku pomiędzy faktami społecznymi
- Prawa stwierdzające lub sugerujące związek przyczynowy pomiędzy faktami społecznymi (coś to coś; są konsekwencje np. studia?)
?tak?
Pozycja klasowa: zawód; czynniki kulturowe: styl życia i wzory konsumpcji; wybory w zakresie stylu życia
ważniejsze niż zawód; osiągnięta i przypisana
Obiektywny - oparty na danych naukowych, opiera się na rzeczywistych wskaźników społecznych, mierozny i udokumentowany niezależnie od indywidualnych przekonań i interpretacji
Subiektywny - oparty na osobistnych przekonaniach, doświadczeniach i interpretacjach jednostki. Może wynikać z subiektywnego spojrzenia na społeczeństwo i występujących w nim nierówności, może być kształtowany przez emocje
Badania jakościowe stosowane są, gdy chcemy uzyskać odpowiedź na pytania "jak?", "dlaczego?", np.: dlaczego zachodzi dane zjawisko?, dlaczego ludzie kupują dany produkt?, dlaczego nie korzystają z usług danej firmy?
Kryterium zawodowe:
• Wyższa: właściciele dużych firm, wyższa kadra menedżerska oraz urzędnicza
• Średnia: profesjonaliści niższego szczebla, średni szczebel men. i urz., właściciele małych firm, prac. umysłowi, funkcyjni pra. fizyczni
• Niższa: robotnicy - rolni, niewykwal. i wykwalifikowani
Marks - system klasowy; charakterystyka struktury ekonomicznej społeczeństwa;
właściciele środków produkcji i pracownicy: istotą jest polaryzacja stosunków klasowych
Zewnętrzny
Metody ilościowe używają próby reprezentatywnej. Próba reprezentatywna daje wyniki zbliżone do wyników całej populacji, co umożliwia uogólnienie wniosków z próby badawczej na całą populację.
- Prawa stwierdzające stałe współwystępowanie faktów społecznych
- Prawa stwierdzające zależność funkcjonalną lub współzmienność faktów społecznych (partia polityczna)
- Prawa stwierdzające prawidłowości rozwoju i regularne tendencje
Etnocentryzm – nieufność wobec osób nie należących do NASZEJ kultury, pogardliwe traktowanie
Formalne są szybsze w wdrażaniu, bardziej zmienne; system praw własności, regulacje publiczne
Nieformalne są głębiej zakorzenione i nie traktowane jak zewnętrzny przymus; reguły niepisane, normy społeczne
Więzienne, szpital psychiatryczny, koszary, klasztor
Kryterium dochodowe:
• Dochód rozporządzalny w przedziale od dwóch trzecich do dwukrotności mediany
• Wyższa: 5774 zł (16%) - trzyosobowa rodzina z dochodem 24 tysięcy brutto
• Średnia: 2546 zł (54%)
• Niższa: poniżej (30%)
?nie?
białe kołnierzyki (white collars); menedżerowie, nauczyciele, lekarze, osoby pracujące w przedsiębiorstwach; zawody inteligenckie, kierownicze, administracyjne; wykształcenie i kwalifikacje
techniczne (poszerzanie możliwości); orientacja na dobra luksusowe; odpowiednia struktura konsumpcji.
Badania ilościowe to głównie: sondaże kwestionariuszowe, które mogą być przeprowadzane wśród dużej grupy badanych. Pozwalają na uzyskanie odpowiedzi na podstawowe pytanie "ile?", np.: ile osób zakupuje dany produkt?, ile osób zna dana markę?, jak często występuje dane zjawisko? itp.
Wszystkie wytwory celowej refleksji człowieka, z którymi wiąże on jakieś znaczenie; to wszystko, czemu człowiek nadaje sens swoja aktywnością
Absolutna - wszystkie zmiany pozycji
Względna - utożsamiana z otwartością barier społecznych, bez wymuszonych
zmian pozycji.
brak przywiązania do określonych przestrzeni; łączą ich inne więzi niż te związane z miejscem
zamieszkania; kompeten...
Pozycja klasowa: zawód; czynniki kulturowe: styl życia i wzory konsumpcji; wybory w zakresie stylu życia
ważniejsze ...
- Upraszczająca
- Mechaniczna
- Immanentna
Zewnętrzne – określone działania stosowane przez instytucje; ma charakter zewnętrzny wobec jednostki
Wewnętrzne – pr...
Kryterium zawodowe:
• Wyższa: właściciele dużych firm, wyższa kadra menedżerska oraz urzędnicza
• Średnia: profesjo...
Bezosobowy aspekt władzy – prawo, reguły, procedury
„żelazna klatka racjonalności” - opisanie zwiększonej racjonaliz...
Typy stratyfikacji: niewolnictwo, system kastowy, system stanowy (wynikają z prawa bądź religii); podziały klasowe (c...
Stratyfikacja jest różnicowaniem jednostek bądź grup według określonych kryteriów, które wyznaczają ich pozycję w sto...
Rasizm kulturowy - uznawanie wartości kulturowych grupy dominującej za lepsze od wartości grup tak zwanych mniejszośc...
?tak?
Nieformalna
pozioma – przejście jednostki z jednej grupy społecznej do drugiej,
umieszczonej na tym samym poziomie stratyfikacji społecznej, np. ruchliwość terytorialna,
zawodowa.
wewnątrzpokoleniowa – wewnątrz tego samego pokolenia, zmiana pozycji
społecznych jednostki w okresie jej życia.
międzypokoleniowa – między następującymi po sobie pokoleniami np. różnice
między dziećmi i rodzicami w tym samym okresie życia.
Absolutna - wszystkie zmiany pozycji
Względna - utożsamiana z otwartością barier społecznych, bez wymuszonych
zmian pozycji.
Metody ilościowe używają próby reprezentatywnej. Próba reprezentatywna daje wyniki zbliżone do wyników całej populacj...
Nierówność - źródło podziałów i hierarchii, kojarzona z negatywnym zjawiskiem, objawia się różnym dostępem do dóbr i możliwości. Ludzie doświadczający tego uważają to za niesprawideliwe i niewłaściwe.
Zróżnicowanie - nie jest równe nierówności, wchodzi w skład nierówności podstawa każdej społeczności, każdy pełni różne role
Etnocentryzm – nieufność wobec osób nie należących do NASZEJ kultury, pogardliwe traktowanie
- Asymilacja imigrantów
- Tygiel narodowy (połączeniu kultur i zapatrywań różnych grup etnicznych)
- Pluralizm kul...
Przedmiotem jest ogół zjawisk i procesów związanych z tworzeniem, funkcjonowaniem, przekształcaniem i rozpadem różnor...
Marks - system klasowy; charakterystyka struktury ekonomicznej społeczeństwa;
właściciele środków produkcji i pracow...
Wszystkie wytwory celowej refleksji człowieka, z którymi wiąże on jakieś znaczenie; to wszystko, czemu człowiek nadaj...
- Istotne role społeczne niektórych członków grupy (Dziekan)
- Jako dobra materialne i środki działania umożliwiając...
Kryterium dochodowe:
• Dochód rozporządzalny w przedziale od dwóch trzecich do dwukrotności mediany
• Wyższa: 5774 ...
formalne
?nie?
- Prawa orzekające o podobieństwie lub statycznym prawdopodobieństwie związku pomiędzy faktami społecznymi
- Prawa s...
Uprzedzenia do poszczególnych grup etnicznych
Przykłady:
Ludobójstwo – Indianie w A. Północnej, Żydzi w Niemczech, ...
Formalne: pozytywne i negatywne
Nieformalne: pozytywne i negatywne
Badania jakościowe stosowane są, gdy chcemy uzyskać odpowiedź na pytania "jak?", "dlaczego?", np.: dlaczego zachodzi ...
Proces przechodzenia od niesformalizowanych sposobów działania społecznego do uregulowanych, względnie stałych form a...
Max Weber (1864-1920 - .analiza wieloaspektowa; pozycja rynkowa (kwalifikacje); status (szacunek i prestiż - styl życ...
Zewnętrzny
Można ją odnosić zarówno do tego, co w życiu społecznym wynika z harmonii i więzów psychicznych z emocjonalnymi, jak ...
Od połowy XIX wieku zmierzała do analizy tamtejszych społeczeństw, zwłaszcza ich procesów industrializacj
kapitalizm...
Badania ilościowe to głównie: sondaże kwestionariuszowe, które mogą być przeprowadzane wśród dużej grupy badanych. Po...
Intersekcjonalność - przecinanie się różnych form nierówności społecznych, w tym nierówności
klasowych, "rasowych" l...
?nie?
białe kołnierzyki (white collars); menedżerowie, nauczyciele, lekarze, osoby pracujące w przedsiębiorstwach; zawody i...
- Prawa stwierdzające stałe współwystępowanie faktów społecznych
- Prawa stwierdzające zależność funkcjonalną lub w...
Formalne są szybsze w wdrażaniu, bardziej zmienne; system praw własności, regulacje publiczne
Nieformalne są głębiej...
Ruchliwość społeczna - przechodzenie jednostek lub grup z jednego miejsca
struktury społecznej w inne.
ruchliwość pionowa – awans społeczny lub degradacja społeczna – awans lub degradacja ekonomiczna, zawodowa, polityczna.
Podklasa; deprywacja; wykluczenie w stosunkach nierówności klasowych; usytuowanie poza dominującym układem stosunków ...
salariat -warstwa społeczna, którą stanowią pracownicy, głównie umysłowi, pobierający pensję
prekariat - nowa kategoria społeczna powstała w okresie późnego kapitalizmu. W jego skład wchodzą osoby zatrudnione na podstawie elastycznych form zatrudnienia (umowy zlecenia, czasowe i o dzieło)
Więzienne, szpital psychiatryczny, koszary, klasztor
Obiektywny - oparty na danych naukowych, opiera się na rzeczywistych wskaźników społecznych, mierozny i udokumentowany niezależnie od indywidualnych przekonań i interpretacji
Subiektywny - oparty na osobistnych przekonaniach, doświadczeniach i interpretacjach jednostki. Może wynikać z subiektywnego spojrzenia na społeczeństwo i występujących w nim nierówności, może być kształtowany przez emocje
Moralność, religia, sztuka i nauka
Znaki, język, malarstwo, tekst, symbole religijne, codzienne gesty
- Zespoły ludzi powołane do realizacji zadań dla danej zbiorowości (np. Rada miasta)
- Zespoły czynności wykonywane ...
Co łączy członków klasy metropolitarnej?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz1
Jakie są rodzaje homogenizacji kultury?
Jaka jest różnica między materialno-społecznymi (zewnętrznymi) a psychospołecznymi (wewnętrznymi) mechanizmami kontroli społecznej?
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz2
Co oznaczała bezosobowość władzy w teorii biurokracji i czym jest „żelazna klatka racjonalności” (Weber)?
Jakie są typy stratyfikacji społecznej?
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz1
Co to jest rasizm kulturowy?
Czy tzw. otwarta struktura społeczna sprzyja względnej ruchliwości społecznej?
Jakim typem instytucji społecznej jest randkowanie?
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa? cz 2
Co różni absolutną od względnej ruchliwości społecznej?
Które metody badawcze używają próby reprezentatywnej i jak rozumieć reprezentatywność próby?
Jaka jest różnica między nierównością społeczną a zróżnicowaniem społecznym?
Czym jest etnocentryzm?
Jakie są klasyczne scenariusze integracyjne w społeczeństwie wielokulturowym?
Jakie jest pole zainteresowania socjologii i jej przedmiot badania?
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz1
Co oznacza szerokie/opisowe rozumienie kultury?
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)? cz2
Jakie są kryteria stratyfikacji i wyznaczania pozycji społecznej w badaniach socjologicznych? cz3
Jakim typem instytucji społecznej jest własność prywatna?
Czy zmiana pozycji społecznej przez jednostkę oznacza dla niej automatyczną akceptację i przynależność do nowej warstwy/klasy społecznej?
Jakie są kategorie praw socjologicznych? cz 2
Co to jest stratyfikacja etniczna? cz2
Jakie mogą być rodzaje sankcji społecznych i czy służą one wyłącznie karaniu czy też nagradzaniu?
Jakie problemy można badać przy użyciu jakościowych technik badawczych?
Czym jest proces instytucjonalizacji?
Jakie są różnice w teoriach uwarstwienia społecznego (Marks, Weber)? cz2
Który typ kontroli społecznej jest zawsze związany ze stosowanymi wobec nas sankcjami?
Co oznacza dwoistość charakteru więzi społecznych?
W jakim wieku socjologia wyodrębniła się jako dyscyplina naukowa i jakie zmiany społeczne w Europie temu towarzyszyły?
Jakie problemy można badać przy użyciu ilościowych technik badawczych?
Co oznacza kategoria intersekcjonalności w opisie nierówności społecznych?
Czy ludzie zawsze bezwzględnie przestrzegają reguł, na których opiera się porządek społeczny?
Jakie cechy charakteryzują takie klasy społeczne współczesną klasę średnią?
Jakie są kategorie praw socjologicznych?
Jaka jest różnica między instytucjami formalnymi i nieformalnymi?
Co oznaczają typy ruchliwości społecznej: pionowa, pozioma, wewnątrz i międzypokoleniowa?
Kim są przedstawiciele tzw. underclass?
Co odróżnia prekariat od salariatu w koncepcji Standinga?
Jakie znasz przykłady instytucji totalnych (Goffman)?
Co różni subiektywny od obiektywnego obrazu struktury społecznej?
Co składa się na kulturę symboliczną?
Jakie są typy instytucji społecznych (Walczak-Duraj)?










