Gra w pary: Biologiczne podstawy zachowań

przewodzi impulsy od ośrodkowego układu nerwowego do efektorów (np. mięśni lub gruczołów), kontrolując ich aktywność .

syntetyzowany przez cyklazę adenylanową .

regulujące ekspresję genów;

to kanał jonowy dla Cl-

syntetyzowany przez syntazę tlenku azotu (NOS) .

Endocytoza to proces odzyskiwania błony pęcherzykowej po uwolnieniu neurotransmitera. Wyróżniamy:
• Fagocytozę – poc...

• GABA(A) (Cl⁻)
• GlyR (receptor glicynowy) (Cl⁻) .

neurotransmiter

informacja przesyłana pomiędzy neuronami (kom. nerwowymi) za pomocą neuroprzekaźników, hormonów, czynników troficznyc...

Jony Ca²⁺ są kluczowe zarówno dla egzocytozy, jak i endocytozy – umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie białek transpo...

Selektywna przepuszczalność – błona jest bardziej przepuszczalna dla jonów K⁺ niż Na⁺, co sprzyja ich ucieczce na zew...

• Neurotransmiter: Glutaminian
• Efekt: Pobudzenie postsynaptyczne (EPSP)
• Jony: Ca²⁺, Na⁺, K⁺
• Lokalizacja: OUN...

• Neurotransmiter: Serotonina
• Wtórny przekaźnik: cAMP, IP₃
• Efekt: Regulacja nastroju, snu i funkcji poznawczych

• Neurotransmiter: Acetylocholina (ACh)
• Efekt: Depolaryzacja błony postsynaptycznej (EPSP)
• Jony: Na⁺ i K⁺

Ligand, który aktywuje receptor

• Neuropeptydy: endorfiny, substancja P, neuropeptyd Y, czynnik uwalniający kortykotropinę (CRF)
• Tłuszcze: anandam...

ligand przyłączając się do miejsca
wiązania agonisty odwraca działanie receptora

- błona presynaptyczna;
- Szczelina synaptyczna;
- Błona postsynaptyczna

1) Znajdują się i są wytwarzane w części
presynaptycznej.
2) mechanizm inaktywacji.
3) pobudzony neuron uwalnia ne...

Anandamid to endokannabinoid, który wpływa na receptory kannabinoidowe w mózgu i bierze udział w regulacji nastroju, ...

Agonista o słabym powinowactwie do receptora.

- Sygnał chemiczny (neurotransmiter) jest
tłumaczony na:
- sygnał elektryczny (zmiana w napięciu na
błonie postsyn...

jonotropowe

• cAMP (cykliczny adenozynomonofosforan)
• cGMP (cykliczny guanozynomonofosforan)
• IP3 (inozytolo-3-fosforan)
• D...

Tlenek azotu (NO) i tlenek węgla (CO) są gazowymi neurotransmiterami, które różnią się od klasycznych neuroprzekaźnik...

1. Znajdują się i są wytwarzane w części presynaptycznej.
2. Mają mechanizm inaktywacji.
3. Pobudzony neuron uwalni...

1. Neurony jednobiegunowe
2. Neurony dwubiegunowe
3. Neurony wielobiegunowe

Receptory związane z białkiem G (metabotropowe) bardziej skomplikowane efekty, angażujące wtórne przekaźniki (II i II...

• Etapy aktywacji:
• 1) Ligand przyłącza sią do
receptora
• 2) białko G oddziaływuje na
enzym
• 3) Enzym reguluj...

przepuszczają Ca2+ i są
napięciowozależne

napięciowozależne kanały potasowe są otwarte, co prowadzi do hiperpolaryzacji.

1.Dokowanie – pęcherzyk łączy się z błoną presynaptyczną.
2.Priming – przygotowanie pęcherzyka do uwolnienia.
3.Egz...

GPCR Receptory metabotropowe

Dyfuzja – inaktywacja neuropeptydów, ulegają biernej dyfuzji poza synapsę, tracąc możliwość aktywowania receptorów .

Receptory metabotropowe (GPCR – G-protein coupled receptors) to receptory siedmiokrotnie przechodzące przez błonę kom...

• Składa się z dwuwarstwy fosfolipidowej, zawierającej:
• Głowy hydrofilowe – skierowane na zewnątrz, w stronę środo...

Osłonka mielinowa w PNS, Przyspieszają przewodzenie impulsów nerwowych

jest GABA

składa się z komórek śródbłonka, astrocytów i błony podstawnej, które regulują przepuszczalność dla substancji
• Chr...

IPSP (hamujący) → hiperpolaryzacja, zmniejsza prawdopodobieństwo wyładowania.
IPSP: GABA otwiera kanały Cl⁻, co prow...

zlokalizowane pre i postsynaptycznie
działają hamująco;

Ligand, który blokuje działanie agonisty

• W okresie
embrionalnym – tylko
podjednostki alfa 2;
• W dorosłości –
podjednostki alfa i beta,
beta w interakc...

A) Akso-dendrytyczna B) Akso-somatyczna C) Akso-aksonalna

• Miejsce ortosteryczne: miejsce na receptorze,
do którego przyłącza się neurotransmiter (A);
• Miejsce allosterycz...

wpływając na wzrost i przeżycie neuronów;

receptory jonotropowe i GPCR

• Rozkład enzymatyczny – enzymy degradujące neurotransmitery (np. acetylocholinoesteraza dla acetylocholiny).
• Wych...

Transportery to białka, które przenoszą neuroprzekaźniki z powrotem do neuronu .
• SERT – transporter serotoniny.
...

1. Neurotransmiter (ligand) przyłącza się do receptora.
2. Aktywacja białka G, które oddziałuje na enzym wewnątrzkom...

• W przeszłości: każdy neuron wydziela jeden i
tylko jeden neurotransmiter (-ergiczny);
• Obecnie: neurony zwykle w...

• Neurotransmiter: Dopamina
• Wtórny przekaźnik: cAMP
• Efekt: Pobudzające (D1, D5) lub hamujące (D2-D4) działanie

• Neurotransmiter: Acetylocholina
• Wtórny przekaźnik: IP₃, DAG
• Efekt: Regulacja funkcji ośrodkowego układu nerwo...

• Kanały wapniowe aktywują się w odpowiedzi na depolaryzację błony komórkowej.
• Napływ jonów Ca²⁺ jest niezbędny do...

• Neurotransmiter: GABA
• Wtórny przekaźnik: cAMP
• Efekt: Hamujące działanie w ośrodkowym układzie nerwowym

syntetyzowany przez cyklazę guanylanową .

działa natychmiast po przyłączeniu neurotransmitera, otwierając kanał jonowy.

• IP3 powoduje uwalnianie Ca²⁺ z retikulum endoplazmatycznego, DAG aktywuje kinazę białkową C.
• Ca²⁺ → bierze udzi...

ekspresję genów, modulując funkcje komórek nerwowych i inne procesy biologiczne.

• Receptory glutaminergiczne:
• AMPA (Na⁺, K⁺)
• NMDA (Ca²⁺, Na⁺, K⁺)
• Receptor nikotynowy (nAChR) (Na⁺, K⁺)

• ma działanie hamujące – wywołuję
IPSP;
• Glicyna jest ważnym neurotransmiterem
hamującym w rdzeniu kręgowym i pn...

Etapy aktywacji:
1) Ligand przyłącza sią do
receptora
2) białko G oddziaływuje na
kanał jonowy
3) jony wypływają...

Otwarcie tych kanałów powoduje repolaryzację
błony kom.
• Jony K+ wypływają ze środka powodując wzrost
elektroujem...

AMPA, kainowe i NMDA;

Synapsy pobudzające zwykle mają różne klasy
receptorów dla glutaminianu

Wtórne przekaźniki to cząsteczki, które pośredniczą w przekazywaniu sygnału wewnątrz komórki po aktywacji receptora m...

• Etapy:
1) Ligand (BDNF) przyłącza się do receptora Trk
2) Receptor Trk łączy się ze sobą, fosforylując się
wzaje...

Aminokwasy: GABA, glutaminian, asparaginian, glicyna.

• Zmiany napięcia
– Kiedy depolaryzacja w okolicy wzgórka
aksonalnego przekroczy próg wzbudzenia, neuron
wytwarza ...

wtórny przekaźnik
(nie neurotransmiter);

• Zawsze o takim samym kształcie (amplitudzie
napięcia);
• Zawsze o takiej samej szybkości;
• Prawo wszystko albo ...

presynaptycznej (działanie hamujące) lub
postsynaptycznej (mieszane);

Tak, potencjał spoczynkowy jest utrzymywany dzięki aktywnym mechanizmom transportu jonów, przede wszystkim pompie sod...

• są heterogenne – mediują większość
efektów hamujących w UN;
• Wiele leków wiąże się z GABAAR nasilając jego
efekty;

• Neurotransmiter: Glutaminian
• Wtórny przekaźnik: cAMP, IP₃
• Efekt: Plastyczność synaptyczna i modulacja przekaź...

Osłonka mielinowa w OUN, Izolacja aksonów w OUN

przewodzi impulsy do ośrodkowego układu nerwowego, odbierając bodźce z receptorów

Hiperpolaryzacja to proces odwrotny do depolaryzacji – potencjał błony staje się bardziej ujemny niż potencjał spoczy...

aktywuje białko G, które wpływa na efektor i wtórne przekaźniki, co prowadzi do zmiany aktywności komórki.

Pompa sodowo-potasowa transportuje 3 Na⁺ na zewnątrz i 2 K⁺ do wnętrza komórki, co pozwala neuronowi pozostać w stani...

• Ciało ludzkie jest zbudowane z różnych
kompartmentów, pomiędzy którymi
substancję przemieszczają się;
– Leki roz...

każda substancja, która przyłącza się do receptora (ma do niego powinowactwo)

• Najmniejsze z kom. glejowych;
• Są w stanie migrować w CUN;
• Namnażają się;
• Wspierają neuron ponieważ usuwają...

Depolaryzacja to proces, w którym wnętrze neuronu staje się bardziej dodatnie niż w stanie spoczynku. Występuje na sk...

mRNA przenosi informację genetyczną z jądra do cytoplazmy i jest odczytywane przez rybosomy
1. Transkrypcja – syntez...

wszystkie kroki prowadzące od
genu do powstania dojrzałej
cząsteczki białka

To okres, w którym neuron może zostać pobudzony, ale wymaga silniejszego bodźca niż w normalnych warunkach. Wynika to...

Transportery na
błonie
presynaptycznej:
- GAT.
Transportery na
stopce ssącej
astrocytu:
- GAT.

Transportery na
błonie
presynaptycznej:
- GLT;
- EAAC1;
- GAT.
Transportery na
stopce ssącej
astrocytu:
- GL...

Neurony składają się z:
• Ciała komórkowego (soma) – zawiera jądro i organelle odpowiedzialne za metabolizm i syntez...

pośredniczy między neuronami aferentnymi (czuciowymi) a eferentnymi (ruchowymi). Występuje głównie w OUN i nie wychod...

reguluje aktywność kinaz białkowych i transkrypcję genów.

• Neurotransmiter: Glutaminian
• Efekt: Depolaryzacja błony postsynaptycznej (EPSP)
• Jony: Na⁺, K⁺
• Lokalizacja:...

• Jądro komórkowe – zawiera DNA i kontroluje ekspresję genów.
• Rybosomy – odpowiadają za syntezę białek.
• Siatecz...

• Jądro komórkowe zawiera materiał genetyczny w postaci DNA i kontroluje ekspresję genów .
• Gen to sekwencja DNA ko...

Potencjał spoczynkowy neuronu wynosi około -65 mV.

jest regulacja aktywności kinaz białkowych (III-rzędowy przekaźnik), które fosforylują inne białka;

Potencjał spoczynkowy to różnica napięcia elektrycznego między wnętrzem a zewnętrzem błony komórkowej neuronu w stani...

• Neurotransmiter: Noradrenalina, adrenalina
• Wtórny przekaźnik: cAMP, IP₃
• Efekt: Kontrola napięcia naczyń krwio...

jest glutaminian

• serotonina (5-HT).
• Acetylocholina (ACh) .

- elementy strukturalne komórek – np. cytoszkielet
(włókna aktynowe, mikrotubule – transport
wewnątrzkomórkowy),
...

• Odkrył “Vagusstoff”, później
nazwaną acetylocholiną;
• wskazał na neurotransmisję jako mechanizm przekazywania in...

• A + B > A
• Przykład: glicyna (NMDAR), benzodiazepiny
(GABAAR)
• A + B < A
• Przykład : klozapina

napięciowozależne kanały sodowe są inaktywowane.

Na pęcherzyku:
synaptotagmina (sytg),
synaptobrewina (syb)
Na błonie komórkowej:
SNAP-25, syntaksyna (sytx)
W cy...

To okres po wystąpieniu potencjału czynnościowego, w którym neuron nie może zostać ponownie pobudzony, niezależnie od...

EPSP (pobudzający) → depolaryzacja, zwiększa prawdopodobieństwo wyładowania neuronu.
Glutaminian otwiera kanały Na⁺,...

enzymy które dodają resztę fosforanową

to kanały jonowe bramkowane ligandem, które otwierają się po związaniu neurotransmitera, co prowadzi do napływu okreś...

Neurotransmitery to substancje chemiczne, które przekazują sygnały między neuronami poprzez synapsy.

Egzocytoza to proces uwalniania neurotransmiterów z zakończeń presynaptycznych.
• Wzrost stężenia Ca²⁺ w komórce akt...

większość efektów synaptycznych, NMDAR – inicjują plastyczność synaptyczną, a gdy przestymulowane to
cytotoksyczność;

Ruch zgodnie z gradientem elektrycznym :
• Ruch zgodnie z gradientem elektrycznym :
– Ładunki przeciwne się przycią...

Receptory 7TM odgrywają kluczową rolę w regulacji funkcji układu nerwowego, dlatego wiele leków psychotropowych i uza...

Katecholaminy: dopamina (DA), noradrenalina (NA), adrenalina (epinefryna).

Gwiaździsta struktura,
• Złącza szczelinowe (kanały Ca+), receptory dla
neuroprzekaźników
Gospodarka jonami K;
•...

Katecholaminy to neuroprzekaźniki i hormony syntetyzowane z tyrozyny, należące do grupy monoamin:
• Dopamina (DA)
...

Autoreceptory to receptory umieszczone na zakończeniach presynaptycznych neuronu, które hamują dalsze uwalnianie neur...

posiada długie aksony łączące odległe obszary OUN, umożliwiając komunikację między strukturami mózgowymi .

syntetyzowane przez fosfolipazę C

• Neurotransmiter: Kwas gamma-aminomasłowy (GABA)
• Efekt: Hiperpolaryzacja błony postsynaptycznej (IPSP)
• Jony: C...

1. Neurony czuciowe
2. Neurony motoryczne
3. Interneurony (neurony asocjacyjne)

• Neuroglej wypełnia przestrzeń, zapewnia
strukturę, „szkielet”, wytwarza mielinę,
zajmuje się fagocytozą.
• Zapew...