Wybieranie: Fiszki - Biologia - klasa 8 dział 1 - Genetyka

Różnymi wersjami tego samego genu.

• Mitoza
• Mejoza

• Komórka potomna ma taką samą liczbę chromosomów jak komórka macierzysta 
• Podczas mitozy dochodzi do jednego podziału 

• Zmianami w budowie chromosomów (podwojenie, usunięcie fragmentu)
• Zmianami w liczbie chromosomów (niepoprawne rozdzielenie między komórki potomne)
• Występują zazwyczaj podczas mitozy lub mejozy

Kwas deoksyrybonukleinowy (DNA)

• Plemniki
• Komórki jajowe

Istnienie różnic między osobnikami tego samego gatunku.

Cechy dziedziczne 

Dopasowane ułożenie zasad azotowych w pary: adeina z tyminą i guanina z cytozyną.

• Dotyczy on obecności antygenu D na powierzchni erytrocytów
• Jest dziedziczony jednogenowo
• Obecność czynnika warunkuje grupę krwi Rh+, a jego brak Rh-

Cechy organizmu, które powstają pod wpływem działania genów i środowiska, i które możemy zaobserwować.

Chromosom

Nagła, trwała zmiana w materiale genetycznym.

Gregor Mendel

• Kolor oczu
• Rysy twarzy
• Wzrost
• Barwa głosu 

• I^AI^A
• I^Ai
• I^BI^B
• I^Bi
• I^AI^B
• ii

W zależności od czynników środowiskowych i odmiennego trybu życia cechy fenotypowe mogą ulegać zmianie (np. masa ciała).

• Podział jądra komórkowego
• Podział cytoplazmy 

• Składa się z nukleotydów
• Nukleotydy łączą się w nić
• Jedna cząsteczka DNA składa się z dwóch równoległych, spiralnie skręconych nici

Kompletny zestaw chromosomów dla danego gatunku.

1. Rozdzielenie podwójnej helisy ma dwie pojedyncze nici
2. Dołączenie wolnych nukleotydów do każdej nici
3. Powstanie dwóch nowych nici (każda zawiera jedną starą i jedną nową nić)

Autosomalne

Określona kolejność nukleotydów w nici DNA, od której zależą cechy organizmu.

Grupa komórek, która dzieli się w niekontrolowany sposób i nie działa tak, jak powinna. Często jest skutkiem mutacji.

• Hemofilia
• Daltonizm

Pierwszego prawa Mendla

Kobieta może być heterozygotą recesywną i wtedy nie ujawnia się u niej cecha recesywna, ale może przekazać allel recesywny swojemu potomstwu.

Badaniem ryzyka wystąpienia chorób genetycznych u dzieci, których rodzice mogą być nosicielami.

Za jej pomocą można przewidzieć występowanie możliwych genotypów i wynikających z nich fenotypów potomstwa na postawie rodzaju produkowanych przez organizmy rodzicielskie gamet.

Cechami, które nie dotyczą płci, ale są zlokalizowane w chromosomie X.

Chromatyda

• Heterozygoty dominujące 
• Heterozygoty recesywne
• Homozygoty

• U kobiet dwa chromosomy X
• U mężczyzn chromosom X i chromosom Y

Komórki diploidalne 

• Cukier - deoksyryboza
• Reszta kwasu fosforowego
• Zasada azotowa 

• Mutacje genowe
• Mutacje chromosomowe

• Są zmianami w kolejności sekwencji nukleotydów
• Powstają przez zamianę, usunięcie lub dodanie jednego/kilku nukleotydów
• Zazwyczaj powstają podczas replikacji

Podczas powstawania gamet ma miejsce rekombinacja genetyczna, czyli mieszanie się genów od matki oraz od ojca (wymiana fragmentów DNA między chromosomami homologicznymi oraz ich losowego rozdzielenia między komórki potomne).

Posiadają pojedynczy zestaw chromosomów.

W każdej gamecie organizmu diploidalnego znajduje się jeden allel danego genu.

Od 23 pary chromosomów, zwanej chromosomami płci.

• Ciemne włosy
• Kręcone włosy
• Ciemny kolor oczu
• Piegi
• Dołki w policzkach
• Umiejętność zwinięcia języka w rurkę
• Odstające uszy

Cechami nabytymi w czasie życia, które nie są dziedziczone po rodzicach.

Procesem tworzenia kopii DNA.

Sytuacja, kiedy przeciwciała z krwi matki atakują krwinki czerwone płodu.

• Syntetyczne substancje w żywności
• Związki chemiczne zawarte w dymie papierosowym i spalinach
• Promieniowanie UV i X
• Toksyny grzybów pleśniowych
• Wirusy

• Dziedziczeniem cech
• Zmiennością organizmów 

Dzieki niej możliwa jest produkcja gamet.

Kiedy matka ma grupę krwi Rh-, a ojciec Rh + i dziecko odziedziczy czynnik Rh+ po ojcu. 

• Komórka potomna ma o połowę mniejszą liczbę chromosomów jak komórka macierzysta 
• Podczas mejozy dochodzi do dwóch podziałów 

• Dominujące
• Recesywne

Komórka macierzysta ulega podziałowi i powstają z niej komórki potomne.

46

Gen

• Nowotwory
• Choroby jednogenowe
• Zaburzenia chromosomowe

Dwa allele recesywne.

Jeden allel dominujący i jeden allel recesywny.

• Mają taki sam kształt
• Są takiej samej wielkości
• Zawierają geny warunkujące te samą cechę 

• Mukowiscydoza
• Fenyloketonuria

Zespół wszystkich genów w organizmie. 

• I^A — allel dominujący, warunkujący powstanie antygenu A
• I^B — allel dominujący, warunkujący powstanie antygenu B
• i — allel recesywny

Dwa allele dominujące.

• Kryminalistyka
• Medycyna
• Archeologia
• Uprawa roślin
• Hodowla zwierząt 

• Głównie chorują mężczyźni
• Dziedziczą wadliwy allel po matce, która jest nosicielką

• Występowanie dodatkowego chromosomu nr 21
• Zwiększenie liczby chromosomów do liczby 47
• Charakterystyczny wygląd 
• Nieprawidłowości w budowie narządów wewnętrznych
• Niepełnosprawność intelektualna

• Umożliwia wzrost ciała
• Umożliwia gojenie się ran
• Umożliwia produkcję komórek ciała
• Umożliwia rozmnażanie organizmom jednokomórkowym

Zapis cech dziedzicznych danego organizmu.

Badanie prenatalne

• Adeina
• Guanina
• Cytozyna
• Tymina