Gra w pary: Fiszki - Biologia - klasa 8 dział 1 - Genetyka

• Adeina
• Guanina
• Cytozyna
• Tymina

Posiadają pojedynczy zestaw chromosomów.

• Plemniki
• Komórki jajowe

• Dominujące
• Recesywne

• Mutacje genowe
• Mutacje chromosomowe

• Zmianami w budowie chromosomów (podwojenie, usunięcie fragmentu)
• Zmianami w liczbie chromosomów (niepoprawne rozdzielenie między komórki potomne)
• Występują zazwyczaj podczas mitozy lub mejozy

Kompletny zestaw chromosomów dla danego gatunku.

Istnienie różnic między osobnikami tego samego gatunku.

Badanie prenatalne

• Syntetyczne substancje w żywności
• Związki chemiczne zawarte w dymie papierosowym i spalinach
• Promieniowanie UV i X
• Toksyny grzybów pleśniowych
• Wirusy

• Mitoza
• Mejoza

Dopasowane ułożenie zasad azotowych w pary: adeina z tyminą i guanina z cytozyną.

W każdej gamecie organizmu diploidalnego znajduje się jeden allel danego genu.

Komórka macierzysta ulega podziałowi i powstają z niej komórki potomne.

• Podział jądra komórkowego
• Podział cytoplazmy 

• Umożliwia wzrost ciała
• Umożliwia gojenie się ran
• Umożliwia produkcję komórek ciała
• Umożliwia rozmnażanie organizmom jednokomórkowym

• Nowotwory
• Choroby jednogenowe
• Zaburzenia chromosomowe

Cechami, które nie dotyczą płci, ale są zlokalizowane w chromosomie X.

Autosomalne

Kiedy matka ma grupę krwi Rh-, a ojciec Rh + i dziecko odziedziczy czynnik Rh+ po ojcu. 

• U kobiet dwa chromosomy X
• U mężczyzn chromosom X i chromosom Y

Gen

• Kolor oczu
• Rysy twarzy
• Wzrost
• Barwa głosu 

• Hemofilia
• Daltonizm

Zapis cech dziedzicznych danego organizmu.

Za jej pomocą można przewidzieć występowanie możliwych genotypów i wynikających z nich fenotypów potomstwa na postawie rodzaju produkowanych przez organizmy rodzicielskie gamet.

• Są zmianami w kolejności sekwencji nukleotydów
• Powstają przez zamianę, usunięcie lub dodanie jednego/kilku nukleotydów
• Zazwyczaj powstają podczas replikacji

Dwa allele dominujące.

• I^A — allel dominujący, warunkujący powstanie antygenu A
• I^B — allel dominujący, warunkujący powstanie antygenu B
• i — allel recesywny

• Dziedziczeniem cech
• Zmiennością organizmów 

Dzieki niej możliwa jest produkcja gamet.

Kobieta może być heterozygotą recesywną i wtedy nie ujawnia się u niej cecha recesywna, ale może przekazać allel recesywny swojemu potomstwu.

• Mukowiscydoza
• Fenyloketonuria

1. Rozdzielenie podwójnej helisy ma dwie pojedyncze nici
2. Dołączenie wolnych nukleotydów do każdej nici
3. Powstanie dwóch nowych nici (każda zawiera jedną starą i jedną nową nić)

• Komórka potomna ma taką samą liczbę chromosomów jak komórka macierzysta 
• Podczas mitozy dochodzi do jednego podziału 

Chromatyda

• Składa się z nukleotydów
• Nukleotydy łączą się w nić
• Jedna cząsteczka DNA składa się z dwóch równoległych, spiralnie skręconych nici

Podczas powstawania gamet ma miejsce rekombinacja genetyczna, czyli mieszanie się genów od matki oraz od ojca (wymiana fragmentów DNA między chromosomami homologicznymi oraz ich losowego rozdzielenia między komórki potomne).

• Komórka potomna ma o połowę mniejszą liczbę chromosomów jak komórka macierzysta 
• Podczas mejozy dochodzi do dwóch podziałów 

Cechy organizmu, które powstają pod wpływem działania genów i środowiska, i które możemy zaobserwować.

• Ciemne włosy
• Kręcone włosy
• Ciemny kolor oczu
• Piegi
• Dołki w policzkach
• Umiejętność zwinięcia języka w rurkę
• Odstające uszy

• Głównie chorują mężczyźni
• Dziedziczą wadliwy allel po matce, która jest nosicielką

Chromosom

Jeden allel dominujący i jeden allel recesywny.

• Mają taki sam kształt
• Są takiej samej wielkości
• Zawierają geny warunkujące te samą cechę 

Dwa allele recesywne.

Komórki diploidalne 

Pierwszego prawa Mendla

Różnymi wersjami tego samego genu.

• Heterozygoty dominujące 
• Heterozygoty recesywne
• Homozygoty

Grupa komórek, która dzieli się w niekontrolowany sposób i nie działa tak, jak powinna. Często jest skutkiem mutacji.

Od 23 pary chromosomów, zwanej chromosomami płci.

Sytuacja, kiedy przeciwciała z krwi matki atakują krwinki czerwone płodu.

• Kryminalistyka
• Medycyna
• Archeologia
• Uprawa roślin
• Hodowla zwierząt 

W zależności od czynników środowiskowych i odmiennego trybu życia cechy fenotypowe mogą ulegać zmianie (np. masa ciała).

Nagła, trwała zmiana w materiale genetycznym.

• Występowanie dodatkowego chromosomu nr 21
• Zwiększenie liczby chromosomów do liczby 47
• Charakterystyczny wygląd 
• Nieprawidłowości w budowie narządów wewnętrznych
• Niepełnosprawność intelektualna

• Cukier - deoksyryboza
• Reszta kwasu fosforowego
• Zasada azotowa 

Gregor Mendel

Kwas deoksyrybonukleinowy (DNA)

• I^AI^A
• I^Ai
• I^BI^B
• I^Bi
• I^AI^B
• ii

• Dotyczy on obecności antygenu D na powierzchni erytrocytów
• Jest dziedziczony jednogenowo
• Obecność czynnika warunkuje grupę krwi Rh+, a jego brak Rh-

Zespół wszystkich genów w organizmie. 

Cechami nabytymi w czasie życia, które nie są dziedziczone po rodzicach.

Procesem tworzenia kopii DNA.

Określona kolejność nukleotydów w nici DNA, od której zależą cechy organizmu.

46

Badaniem ryzyka wystąpienia chorób genetycznych u dzieci, których rodzice mogą być nosicielami.

Cechy dziedziczne