- Bocianie gniazdo
- Żagle łacińskie
- Koło sterowe
- Kadłub okrętu
- Żagle rejowe
- Pomieszczenia pod pokładem
- Zapasowe żagle
- Balast
Pisanie: Fiszki - Historia - klasa 6 dział 1 - Narodziny nowożytnego świata
1 / 65
Odpowiedź
Litery
u
o
m
c
n
k
w
k
l
o
z
y
i
b
a
l
d
h
a
s
ó
ł
t
n
b
k
y
e
a
b
e
u
e
e
m
t
z
?
j
a
w
t
2 / 65
Jan Gutenberg około 1445 roku.
Odpowiedź
Litery
a
l
d
e
k
i
k
t
k
y
d
i
r
u
n
a
?
z
y
w
ł
o
3 / 65
Ludzie, którzy przybywali do Ameryki w różnych celach, m.in. szukali przygód i chcieli się wzbogacić.
Odpowiedź
Litery
o
z
i
l
i
k
i
s
r
o
?
t
y
w
k
y
k
b
m
n
a
d
4 / 65
- Nabożeństwa miały odbywać się w językach narodowych
- Krytykował kult świętych i Matki Boskiej
- Był przeciwnikiem sprzedaży odpustów i celibatu księży
- Odrzucał większość sakramentów
- Nie akceptował papieża
Odpowiedź
Litery
n
o
a
ą
l
b
k
c
r
p
?
a
e
a
y
g
j
m
ł
d
l
i
u
t
r
i
y
a
y
5 / 65
- Nawiązywali do mitologii i biblii
- Przedstawiali szczegółowo ludzkie ciało
- Skupiali się na proporcji
Odpowiedź
Litery
t
d
w
r
y
ó
r
r
e
z
e
i
o
y
?
p
c
a
s
z
s
t
ł
r
a
ę
o
d
c
y
y
r
e
m
o
w
t
i
a
h
a
a
c
o
n
e
p
k
a
z
c
e
w
6 / 65
Ludzie, którzy byli własnością innych ludzi.
Odpowiedź
Litery
l
?
k
c
i
e
w
i
n
l
o
i
n
m
y
y
b
i
7 / 65
Przylądek Dobrej Nadziei w 1488 roku.
Odpowiedź
Litery
m
ł
j
z
e
k
?
i
d
i
i
t
ł
o
i
y
a
d
r
a
k
b
d
e
c
o
y
r
o
8 / 65
- Ludzie doceniali wartość życia
- Budowali wspaniałe budynki
- Otaczali się pięknem
- Wieszali na ścianach piękne obrazy
- Nosili drogocenne stroje
Odpowiedź
Litery
a
e
s
a
ł
z
i
y
r
w
z
p
u
j
k
n
l
a
i
w
a
m
o
n
m
a
n
?
u
ł
e
s
h
w
y
n
d
9 / 65
- Mona Lisa
- Ostatnia Wieczerza
- Stworzenie Adama
- Pieta
Odpowiedź
Litery
a
a
n
z
j
e
y
z
i
c
o
j
u
ł
n
?
i
d
s
a
s
t
w
z
e
ą
i
e
e
k
n
h
d
j
e
s
a
z
b
r
n
e
a
u
i
10 / 65
Listą ksiąg, które były zabronione dla katolików w celu zaprzestania rozprzestrzeniania się poglądów reformacyjnych.
Odpowiedź
Litery
k
a
z
b
y
s
n
ł
y
k
e
k
i
c
h
n
a
ą
y
m
d
s
a
z
c
g
i
z
?
11 / 65
Zamorskie terytoria, które były zależne od silniejszego państwa.
Odpowiedź
Litery
y
i
m
k
a
o
a
w
?
o
o
n
o
n
n
i
z
a
l
c
12 / 65
- Przyczyną był konflikt Króla Henryka VIII z papieżem
- Król zerwał z kościołem katolickim ze względu na brak zgody papieża na unieważnienie jego małżeństwa
- W 1534 roku ogłosił się głową kościoła narodowego
Odpowiedź
Litery
t
a
ł
s
p
o
?
ó
o
k
c
w
i
ń
a
s
l
k
i
n
k
ś
ł
a
i
a
j
k
g
13 / 65
Luteranizm
Odpowiedź
Litery
z
i
y
r
m
i
n
a
t
w
r
o
s
g
s
l
n
c
t
e
ł
a
j
n
a
k
e
p
z
u
z
?
r
a
a
a
i
r
w
o
a
a
ę
r
a
i
z
l
14 / 65
- Utrudnianie kupcom z Europy handlowania
- Napadanie na europejskie karawany
- Wzrost cen towarów transportowanych ze Wschodu
Odpowiedź
Litery
o
z
i
i
r
i
s
k
p
k
c
o
s
o
p
e
?
o
i
d
r
i
d
ł
o
m
c
c
o
s
u
w
o
i
i
ę
r
z
n
e
o
d
a
o
o
a
w
a
z
o
d
p
n
i
g
j
w
15 / 65
Dzięki poglądom Marcina Lutra sformułowane w 95 tezach, które dzięki wynalazkowi druku rozprzestrzeniły się bardzo szybko i znalazły wielu zwolenników.
Odpowiedź
Litery
a
e
a
ę
ł
j
i
z
a
a
i
d
r
r
?
o
j
f
c
k
o
a
m
r
s
n
16 / 65
- Surowych zasad moralnych
- Byli skromni i uczciwi
- Ograniczali rozrywki takie jak taniec i śpiew
Odpowiedź
Litery
g
p
i
e
a
z
t
c
c
l
ś
w
?
a
i
r
i
a
i
i
a
r
j
d
l
h
s
n
k
k
z
s
z
e
a
17 / 65
Wielkimi odkryciami geograficznymi
Odpowiedź
Litery
l
r
k
x
r
z
k
y
o
w
r
u
a
c
w
j
a
g
w
y
e
ż
p
i
k
i
n
a
y
w
e
p
e
a
o
a
z
?
o
s
w
t
z
n
ę
v
e
18 / 65
- Hiszpania (obszary Ameryki Północnej, Środkowej i Południowej)
- Portugalia (wybrzeża dzisiejszej Brazylii)
Odpowiedź
Litery
ń
i
o
i
ć
r
a
a
a
j
t
y
z
p
l
w
z
k
ł
k
o
r
p
ó
a
c
s
e
s
ł
a
o
e
ę
o
e
?
z
z
e
n
w
k
t
k
e
s
w
z
j
a
d
19 / 65
- Majów
- Azteków
- Inków
Odpowiedź
Litery
c
a
a
k
l
y
u
c
l
e
b
i
s
i
w
y
z
i
m
n
c
c
z
a
k
y
k
a
i
i
m
i
w
i
j
e
l
m
j
i
z
e
a
o
?
j
i
w
m
a
p
y
r
j
20 / 65
- Przekonanie tubylców, że ludzie o białej skórze są wysłannikami ich Bogów
- Konie, które uważali za istoty zrośnięte z jeźdźcem
Odpowiedź
Litery
p
s
m
j
d
c
a
ó
n
n
a
ł
a
i
o
ł
o
z
i
w
i
?
o
n
t
p
b
d
h
o
u
i
21 / 65
Włochy
Odpowiedź
Litery
i
ą
s
ł
a
e
k
j
a
y
s
n
k
b
j
o
e
u
k
k
b
e
r
r
a
l
n
?
22 / 65
- Powołano urząd nuncjuszy
- Kościół dbał o rozwój nauki
- Zaczęto spisywać dzieje chrześcijaństwa
- Przykładano uwagę do sztuki
- Wprowadzenie kalendarza gregoriańskiego
Odpowiedź
Litery
a
j
z
z
s
z
i
e
l
i
a
c
a
k
n
?
k
t
a
w
y
e
c
e
i
o
i
y
ś
l
ł
m
i
o
k
m
k
23 / 65
- Stylem życia duchownych
- Zaniedbywanie obowiązków przez duchownych
- Gromadzenie bogactw
- Sprzedawanie wiernym odpustów
Odpowiedź
Litery
y
y
a
e
o
y
o
ś
k
o
w
n
m
b
c
k
y
?
m
p
s
k
w
c
y
o
r
o
z
d
c
ł
a
l
k
t
z
l
i
i
i
s
e
w
24 / 65
1492 r.
Odpowiedź
Litery
r
w
u
w
r
y
a
p
o
o
ł
a
z
m
?
m
ę
w
l
ó
b
o
s
c
p
a
t
i
z
k
y
o
ę
a
k
r
r
u
k
25 / 65
- Leonardo da Vinci
- Michał Anioł
- Rafael Santi
Odpowiedź
Litery
s
a
a
n
?
o
t
n
e
s
i
k
i
h
ż
e
w
ó
j
r
d
z
o
r
s
y
l
o
i
u
g
e
s
c
t
n
ó
a
k
n
w
ł
c
e
a
o
e
ł
t
j
w
w
y
n
b
26 / 65
- Mieszkali w lasach lub w górach
- Zajmowali się hodowlą zwierząt i rolnictwem
- Wierzyli w wielu Bogów
Odpowiedź
Litery
z
i
r
t
l
y
m
n
y
?
a
e
h
i
r
a
o
n
ę
s
e
c
z
i
w
i
c
d
i
a
a
k
27 / 65
- Losy człowieka są z góry określone przez Boga
- Czynienie dobra jest oznaką łaski Bożej
Odpowiedź
Litery
i
s
a
?
a
i
w
c
g
k
n
j
n
u
ł
a
a
i
ł
y
l
k
o
n
a
o
28 / 65
Soborem zwołanym w latach 1545-1563 w mieście Trydent we Włoszech, ze względu na konieczność przeprowadzenia reform w kościele katolickim.
Odpowiedź
Litery
z
y
ó
y
ł
i
s
r
b
c
b
c
n
d
t
m
o
r
k
y
e
?
29 / 65
- Wzorowane na budowlach antycznych
- Idealne proporcje
- Prostota
- Harmonia
- Kopuły
- Arkady
- Attyki
- Freski
Odpowiedź
Litery
z
z
n
y
y
r
i
c
k
e
u
k
ę
a
s
c
a
i
e
r
m
a
n
y
u
n
t
j
h
k
e
s
r
ą
u
o
b
i
d
p
s
e
?
30 / 65
Od imienia Amerigo Vespucci, który udowodnił, że Kolumb odkrył nieznane wcześniej tereny nazwane Nowym Światem.
Odpowiedź
Litery
c
o
k
w
p
k
ę
i
a
d
a
y
a
o
d
e
ą
?
i
h
z
z
r
s
s
n
a
m
31 / 65
- Epoką w dziejach kultury trwającą od ok. XIV do XVI wieku
- Wzorował się na starożytności
- Oznacza odrodzenie
Odpowiedź
Litery
s
y
ł
e
r
s
y
b
n
e
a
n
z
c
?
m
32 / 65
- Zaawansowana wiedza matematyczna
- Wznoszenie piramid schodkowych
- Tworzenie kalendarzy
- Budowanie kamiennych dróg
- Tworzenie wiszących mostów
- Posługiwanie się pismem obrazkowym
- Tworzenie ozdób ze złota i srebra
Odpowiedź
Litery
s
ę
z
i
o
n
g
a
i
d
n
i
y
l
e
ł
n
?
e
i
c
z
33 / 65
Udowodnił, że Ziemia krąży wokół Słońca.
Odpowiedź
Litery
n
?
ł
e
y
y
ł
z
k
a
m
i
j
k
ą
ł
z
r
k
c
s
m
p
o
i
n
o
a
34 / 65
- Utrzymano rozbicie polityczne i religijne Rzeszy Niemieckiej
- Ograniczono władcom narzucanie religii poddanym
Odpowiedź
Litery
p
u
s
o
i
r
l
u
e
e
z
a
t
s
i
d
c
i
o
?
j
o
t
g
p
w
o
o
o
s
a
p
a
k
e
k
e
n
p
o
s
f
z
n
l
35 / 65
- Był wybitnym filozofem i pisarzem
- Głosił pogląd, że zło człowieka pochodzi z jego niewiedzy
- Był przeciwny prowadzeniu wojen
Odpowiedź
Litery
u
ł
t
z
z
c
r
e
ł
a
s
r
y
t
o
m
e
m
g
o
e
r
n
z
z
?
a
d
ą
36 / 65
Sądem kościelnym, który zajmował się sądzeniem heretyków.
Odpowiedź
Litery
?
n
a
c
j
c
w
i
y
i
ł
a
y
z
m
b
y
k
z
37 / 65
Idea stworzona około XIV wieku we Włoszech, stawiająca człowieka w centrum uwagi artystów i myślicieli.
Odpowiedź
Litery
u
a
i
b
m
m
n
z
y
h
ł
c
y
z
?
m
38 / 65
- Hernán Cotrez
- Francisco Pizarro
Odpowiedź
Litery
v
?
z
i
n
j
e
a
i
n
r
x
i
ł
n
o
a
n
-
j
y
ę
c
a
w
s
l
i
y
a
k
s
k
z
i
d
z
t
s
w
y
j
n
i
s
w
e
i
i
o
n
a
k
39 / 65
Spotkaniem dostojników kościelnych, którego przewodniczącym jest papież.
Odpowiedź
Litery
t
b
r
z
o
ó
s
j
s
m
c
y
e
?
40 / 65
- Malarstwem
- Rzeźbiarstwem
- Architekturą i techniką
- Filozofią
- Poezją
- Matematyką
- Anatomią
- Mechaniką
Odpowiedź
Litery
n
j
ę
z
a
m
z
w
d
o
e
i
a
?
s
d
a
m
c
o
i
r
c
o
ł
a
y
v
n
l
i
41 / 65
Wiernymi nowo utworzonych wyznań chrześcijańskich.
Odpowiedź
Litery
?
i
n
e
ą
t
c
r
m
s
p
t
s
i
a
o
k
42 / 65
Odkrycie Ameryki przez Kolumba w 1492 roku.
Odpowiedź
Litery
o
d
o
p
y
n
a
a
ć
w
t
n
w
w
z
n
ą
k
ę
i
ł
w
a
e
e
j
o
a
c
z
z
p
k
c
ą
t
y
r
o
t
o
e
e
o
i
o
i
n
?
r
z
y
n
ś
k
ą
o
o
s
—
h
ż
43 / 65
- Opłynął całą Afrykę
- Odkrył morską drogę do Indii w 1498 roku
Odpowiedź
Litery
d
s
o
d
r
d
y
m
a
i
a
i
k
k
o
a
e
v
c
a
y
o
c
g
?
ł
44 / 65
- Niña
- Pinta
- Santa Maria
Odpowiedź
Litery
y
k
a
y
z
n
y
m
y
i
e
d
i
p
a
t
ó
ó
t
s
j
s
a
z
ł
d
n
?
p
ł
ę
i
p
n
s
t
m
i
o
t
,
ł
a
o
k
b
z
a
y
w
w
u
d
o
w
e
i
l
k
h
w
a
z
k
r
ę
45 / 65
- Przyprawy korzenne
- Pachnidła
- Owoce
- Tkaniny z jedwabiu
Odpowiedź
Litery
a
a
l
k
z
w
a
i
k
p
e
o
i
y
z
h
r
s
?
l
d
n
a
r
y
n
p
w
e
d
d
j
a
i
z
i
o
r
o
z
t
s
a
n
o
w
z
46 / 65
Mimo przyjaznego nastawienia Indian, Hiszpanie rozpoczęli brutalny podbój ich terenów przy pomocy broni palnej i koni.
Odpowiedź
Litery
n
j
k
a
s
b
d
a
p
i
i
o
o
p
?
m
i
t
r
u
n
i
a
i
n
y
e
d
r
z
i
e
t
i
h
l
47 / 65
- Niższa cena książek
- Większa dostępność książek
- Rozprzestrzenienie idei renesansu
Odpowiedź
Litery
b
t
k
i
r
ł
o
c
?
e
l
n
m
e
u
z
u
o
a
y
i
a
y
n
k
e
i
d
u
s
k
w
48 / 65
Sprowadzenie do kolonii mieszkańców Afryki, którzy stawali się niewolnikami.
Odpowiedź
Litery
i
a
g
c
s
d
e
o
o
i
n
a
n
b
k
i
k
e
r
w
u
y
y
m
i
e
w
n
ł
s
a
i
a
m
?
t
m
o
o
49 / 65
Z powodu ciężkiej, wycieńczającej pracy na plantacjach Europejczyków.
Odpowiedź
Litery
n
o
l
c
n
d
e
o
i
i
i
o
a
i
d
g
?
s
i
u
a
a
r
m
e
w
l
e
z
a
m
50 / 65
Odkrycie przez Kolumba wcześniej nieznanych terenów, a nie drogi morskiej do Indii.
Odpowiedź
Litery
e
c
n
m
v
o
ł
o
a
c
u
w
?
g
o
o
c
i
s
i
d
e
p
r
i
d
u
51 / 65
W 1517 roku przez Marcina Lutra.
Odpowiedź
Litery
d
w
y
s
ś
t
t
i
t
i
i
z
k
r
y
o
i
l
a
c
i
y
k
n
o
i
z
c
j
s
o
p
?
l
a
r
k
a
e
o
k
t
n
r
k
e
o
e
w
y
i
g
e
z
d
c
n
o
o
s
i
o
52 / 65
- Surowej dyscyplinie
- Prowadzili działalność wśród wiernych
- Założyli bezpłatne kolegia i szkoły wyższe
- Wiarę rozprzestrzeniali za pomocą sztuki
- Wielu z nich pełniło funkcje na dworach władców
Odpowiedź
Litery
y
s
i
l
m
i
o
ę
a
w
i
d
a
?
i
c
j
ł
ó
p
e
u
n
e
ć
n
z
a
ś
z
t
z
a
o
r
ł
a
53 / 65
- Wynalezienie kompasu
- Wynalezienie astrolabium
- Pojawienie się dokładniejszych map
- Tworzenie ulepszonych statków — karawel
Odpowiedź
Litery
e
e
u
s
ą
j
i
k
g
ż
n
e
l
h
w
i
c
w
s
v
o
x
i
n
o
i
ę
a
w
c
e
t
k
o
r
i
e
?
c
t
g
54 / 65
- Rozłam wśród chrześcijan
- Wojny religijne
- Powstania chłopów
- Języki narodowe w kościołach protestanckich
- Tłumaczenia Biblii
- Rozwój kultury
- Powstanie zborów
Odpowiedź
Litery
b
ł
e
a
c
?
e
y
m
f
k
r
s
i
u
t
k
i
i
y
j
k
o
r
a
j
55 / 65
Opłynął całą kulę ziemską w latach 1519-1522.
Odpowiedź
Litery
?
d
a
d
i
e
n
m
l
y
y
a
e
d
f
o
c
a
k
d
e
r
k
o
n
i
l
r
ł
y
g
n
56 / 65
Gminami protestanckimi, w których obowiązki księży przejęli pastorzy.
Odpowiedź
Litery
b
y
y
b
y
y
m
c
r
z
ł
o
z
?
57 / 65
Przez Ignacego Loyolę w 1534 roku.
Odpowiedź
Litery
k
a
e
o
o
o
s
o
n
w
r
e
r
o
a
s
k
w
i
o
e
i
t
a
o
u
ł
z
?
p
y
o
z
ż
z
d
z
ł
s
z
j
e
w
y
t
z
e
t
o
g
58 / 65
- Powstanie nowych szlaków handlowych
- Import do Europy nieznanych wcześniej produktów
- Eksport zwierząt do kolonii
- Kolonie stały się źródłem dochodów
- Bogacenie się ludzi
- Więcej wypraw geograficznych
- Większa wiedza o świecie
Odpowiedź
Litery
y
u
o
t
r
h
e
ł
o
k
k
r
i
n
g
k
o
c
c
o
i
a
c
d
g
m
y
f
y
?
b
e
s
z
ć
59 / 65
Reformą katolicką lub kontrreformacją
Odpowiedź
Litery
n
o
o
o
e
i
o
d
n
a
a
n
j
w
i
n
a
a
e
a
ł
i
t
k
p
ł
a
c
i
a
w
a
z
z
c
l
ą
a
?
g
c
a
i
r
n
u
c
ś
k
l
a
k
k
j
a
ę
e
m
o
60 / 65
Bogatymi miłośnikami sztuki, którzy zatrudniali artystów i w zamian za opiekę finansową otrzymywali od nich dzieła sztuki.
Odpowiedź
Litery
i
y
e
o
l
w
m
?
n
e
e
b
i
k
a
i
s
c
m
61 / 65
- Potępiono nauki protestantów
- Potwierdzono, że papież jest głową Kościoła
- Zakazano biskupom rządzenia kilkoma diecezjami
- Ustanowiono szkolenie księży w seminariach duchownych
- Sporządzono indeks ksiąg zakazanych
- Zwiększono uprawnienia inkwizycji
Odpowiedź
Litery
k
d
o
g
e
t
o
i
u
r
a
p
s
o
y
b
o
s
o
d
o
o
?
z
n
p
a
o
e
r
t
n
c
c
c
n
s
o
i
w
62 / 65
Po ujrzeniu lądu na wyprawie Kolumba wierzył on, że udało mu się dotrzeć do Indii.
Odpowiedź
Litery
a
?
e
b
u
d
g
a
y
n
i
w
i
k
a
i
r
ó
z
d
z
e
m
c
i
ł
z
ń
a
a
m
n
i
k
e
w
s
k
l
m
o
c
a
o
l
m
n
a
63 / 65
1618-1648
Odpowiedź
Litery
d
a
e
o
h
i
a
c
c
l
n
h
r
z
i
ł
y
a
r
t
t
t
n
j
t
z
e
k
a
s
a
i
w
t
a
l
w
a
j
?
o
w
64 / 65
Na podzieleniu państw europejskich na obóz katolicki i obóz protestancki.
Odpowiedź
Litery
n
t
r
o
d
z
z
t
ł
?
s
t
j
l
a
e
e
c
n
m
g
i
o
a
y
y
i
l
n
e
z
w
p
a
a
a
o
65 / 65
Odpuszczanie grzechów za wyznaczoną opłatę.
Odpowiedź
Litery
y
u
s
?
t
b
m
a
p
s
i
e
c
o
n
w
ó
d
d
e
y
w
r
z
p
a
z
ł
o
–
poprawności
0Poprawne
0Błędy
0:00Czas
