Gra w pary: Fiszki - Biologia - klasa 8 dział 1 - Genetyka

• Podział jądra komórkowego
• Podział cytoplazmy 

• Dziedziczeniem cech
• Zmiennością organizmów 

Różnymi wersjami tego samego genu.

Autosomalne

Dwa allele dominujące.

46

Gregor Mendel

Pierwszego prawa Mendla

Od 23 pary chromosomów, zwanej chromosomami płci.

Jeden allel dominujący i jeden allel recesywny.

Za jej pomocą można przewidzieć występowanie możliwych genotypów i wynikających z nich fenotypów potomstwa na postawie rodzaju produkowanych przez organizmy rodzicielskie gamet.

• Dominujące
• Recesywne

Procesem tworzenia kopii DNA.

• Głównie chorują mężczyźni
• Dziedziczą wadliwy allel po matce, która jest nosicielką

• Mitoza
• Mejoza

Grupa komórek, która dzieli się w niekontrolowany sposób i nie działa tak, jak powinna. Często jest skutkiem mutacji.

• Kryminalistyka
• Medycyna
• Archeologia
• Uprawa roślin
• Hodowla zwierząt 

• Ciemne włosy
• Kręcone włosy
• Ciemny kolor oczu
• Piegi
• Dołki w policzkach
• Umiejętność zwinięcia języka w rurkę
• Odstające uszy

Sytuacja, kiedy przeciwciała z krwi matki atakują krwinki czerwone płodu.

Cechy dziedziczne 

Dzieki niej możliwa jest produkcja gamet.

Komórki diploidalne 

1. Rozdzielenie podwójnej helisy ma dwie pojedyncze nici
2. Dołączenie wolnych nukleotydów do każdej nici
3. Powstanie dwóch nowych nici (każda zawiera jedną starą i jedną nową nić)

• Plemniki
• Komórki jajowe

• Syntetyczne substancje w żywności
• Związki chemiczne zawarte w dymie papierosowym i spalinach
• Promieniowanie UV i X
• Toksyny grzybów pleśniowych
• Wirusy

Zespół wszystkich genów w organizmie. 

• Dotyczy on obecności antygenu D na powierzchni erytrocytów
• Jest dziedziczony jednogenowo
• Obecność czynnika warunkuje grupę krwi Rh+, a jego brak Rh-

W każdej gamecie organizmu diploidalnego znajduje się jeden allel danego genu.

Dopasowane ułożenie zasad azotowych w pary: adeina z tyminą i guanina z cytozyną.

• Adeina
• Guanina
• Cytozyna
• Tymina

Kwas deoksyrybonukleinowy (DNA)

• Umożliwia wzrost ciała
• Umożliwia gojenie się ran
• Umożliwia produkcję komórek ciała
• Umożliwia rozmnażanie organizmom jednokomórkowym

Cechami nabytymi w czasie życia, które nie są dziedziczone po rodzicach.

Zapis cech dziedzicznych danego organizmu.

Badanie prenatalne

Określona kolejność nukleotydów w nici DNA, od której zależą cechy organizmu.

• Hemofilia
• Daltonizm

• I^A — allel dominujący, warunkujący powstanie antygenu A
• I^B — allel dominujący, warunkujący powstanie antygenu B
• i — allel recesywny

Kiedy matka ma grupę krwi Rh-, a ojciec Rh + i dziecko odziedziczy czynnik Rh+ po ojcu. 

Chromosom

• Są zmianami w kolejności sekwencji nukleotydów
• Powstają przez zamianę, usunięcie lub dodanie jednego/kilku nukleotydów
• Zazwyczaj powstają podczas replikacji

• Cukier - deoksyryboza
• Reszta kwasu fosforowego
• Zasada azotowa 

• Składa się z nukleotydów
• Nukleotydy łączą się w nić
• Jedna cząsteczka DNA składa się z dwóch równoległych, spiralnie skręconych nici

• Nowotwory
• Choroby jednogenowe
• Zaburzenia chromosomowe

Cechy organizmu, które powstają pod wpływem działania genów i środowiska, i które możemy zaobserwować.

Komórka macierzysta ulega podziałowi i powstają z niej komórki potomne.

• U kobiet dwa chromosomy X
• U mężczyzn chromosom X i chromosom Y

• Komórka potomna ma taką samą liczbę chromosomów jak komórka macierzysta 
• Podczas mitozy dochodzi do jednego podziału 

Badaniem ryzyka wystąpienia chorób genetycznych u dzieci, których rodzice mogą być nosicielami.

Posiadają pojedynczy zestaw chromosomów.

Gen

• I^AI^A
• I^Ai
• I^BI^B
• I^Bi
• I^AI^B
• ii

Kompletny zestaw chromosomów dla danego gatunku.

• Zmianami w budowie chromosomów (podwojenie, usunięcie fragmentu)
• Zmianami w liczbie chromosomów (niepoprawne rozdzielenie między komórki potomne)
• Występują zazwyczaj podczas mitozy lub mejozy

Nagła, trwała zmiana w materiale genetycznym.

• Heterozygoty dominujące 
• Heterozygoty recesywne
• Homozygoty

Podczas powstawania gamet ma miejsce rekombinacja genetyczna, czyli mieszanie się genów od matki oraz od ojca (wymiana fragmentów DNA między chromosomami homologicznymi oraz ich losowego rozdzielenia między komórki potomne).

Dwa allele recesywne.

• Mają taki sam kształt
• Są takiej samej wielkości
• Zawierają geny warunkujące te samą cechę 

Kobieta może być heterozygotą recesywną i wtedy nie ujawnia się u niej cecha recesywna, ale może przekazać allel recesywny swojemu potomstwu.

Chromatyda

• Kolor oczu
• Rysy twarzy
• Wzrost
• Barwa głosu 

• Występowanie dodatkowego chromosomu nr 21
• Zwiększenie liczby chromosomów do liczby 47
• Charakterystyczny wygląd 
• Nieprawidłowości w budowie narządów wewnętrznych
• Niepełnosprawność intelektualna

Istnienie różnic między osobnikami tego samego gatunku.

• Mutacje genowe
• Mutacje chromosomowe

W zależności od czynników środowiskowych i odmiennego trybu życia cechy fenotypowe mogą ulegać zmianie (np. masa ciała).

Cechami, które nie dotyczą płci, ale są zlokalizowane w chromosomie X.

• Komórka potomna ma o połowę mniejszą liczbę chromosomów jak komórka macierzysta 
• Podczas mejozy dochodzi do dwóch podziałów 

• Mukowiscydoza
• Fenyloketonuria