Najkorzystniejszą wartość czynnika środowiska.

• Organizmy tego samego gatunku
• Organizmy innych gatunków

Wąskim zakresem tolerancji ekologicznej wobec badanego czynnika.

• Młodzieńczy — od narodzin do osiągnięcia dojrzałości płciowej
• Rozrodczy — od osiągnięcia dojrzałości płciowej do utraty zdolności do rozmnażania się
• Starości — od utraty zdolności do rozmnażania się do śmierci

Zbiorem elementów nieożywionych, które tworzą ekosystem.

• Powstały bez udziału człowieka
• Wpływ człowieka na nie jest ograniczony

• Doprowadzają do śmierci lub uszkodzenia roślin
• Pobudzają rośliny do wzrostu przez zgryzanie
• Umożliwiają rozwój słabszym gatunkom przez skubanie traw
• Zapobiegają zarastaniu łąk
• Zjadając liście wysokich roślin, sprawiają, że do niskich warstw roślinności dostaje się więcej światła
• Przyczyniają się do zapylania kwiatów i rozsiewania nasion

• Osłabiają organizm żywiciela
• Zatruwają organizm żywiciela
• Przenoszą wiele chorób
• Przynoszą wiele strat w uprawach i hodowlach

• Ucieczka
• Upodabnianie się do groźnych gatunków
• Kamuflaż
• Substancje toksyczne w ciele
• Kolce
• Udawanie martwego
• Pancerz

• Rozrodczość
• Imigracja
• Emigracja
• Śmiertelność

• Hirudyna
• Histamina
• Substancja znieczulająca

• Liczebność
• Zagęszczenie
• Rozrodczość
• Śmiertelność
• Struktura przestrzenna
• Struktura wiekowa
• Struktura płciowa

Zbiorem elementów ożywionych, które tworzą ekosystem.

Zbliżoną do siebie liczbą osobników w poszczególnych okresach rozwojowych.

• Pozyskują związki organiczne z innych organizmów
• Są nimi organizmy cudzożywne
• Dzielimy je na trzy kategorie

• Osobniki żyją w jednakowych odległościach od siebie
• Występują u niektórych gatunków roślin oraz zwierząt drapieżnych

• Temperatura
• Wilgotność
• Nasłonecznienie
• Stężenie tlenu i dwutlenku węgla
• Zawartość soli mineralnych
• Ukształtowanie terenu

Sztuczne

• Inaczej nazywa się mutualizmem fakultatywnym
• Jest związkiem przynoszącym korzyści dla obu stron, ale nie jest warunkiem niezbędnym

Stosunek liczby osobników żeńskich do męskich.

Przestrzeń, w której występuje dany organizm.

Rywalizacją organizmów o te same, ograniczone zasoby środowiska.

Zakres zmienności danego czynnika, w którym organizm jest w stanie przetrwać.

Energię słoneczną

• Konflikty o pokarm
• Łatwiejsze rozprzestrzenianie się chorób i pasożytów
• Walki o dominację i partnerki

• Wyparcie osobników jednego gatunku przez drugi
• Zmiana niszy ekologicznej

Rywalizacją organizmów różnych gatunków o te same, ograniczone zasoby środowiska.

Do rozprzestrzeniania nasion

Zależnością międzygatunkową, w której jeden organizm (pasożyt) żyje kosztem drugiego organizmu (żywiciela).

Podczas rozwijania się biocenozy na terenie zmienionym przez człowieka lub przez czynniki takie jak pożar, lub powódź.

Rodzajem symbiozy, która jest zależnością między roślinami nasiennymi a grzybami.

• Geograficznych
• Klimatycznych
• Glebowych

Uporządkowanym ciągiem gatunków, w którym każdy organizm jest zjadany przez następny.

• Naturalne
• Sztuczne

• Zewnętrzne, znajdujące się na powierzchni ciała żywiciela
• Wewnętrzne, żyjące wewnątrz ciała swoich żywicieli

Protokooperacja

Liczba osobników i gatunków, które zajmują określone poziomy troficzne, utrzymuje się na stałym poziomie.

Zdolnością przystosowywania się organizmu do zmian środowiskowych.

Procesem krążenia pierwiastków w ekosystemie, między środowiskiem nieożywionym a organizmami.

• Rośliny
• Zwierzęta
• Grzyby
• Protisty
• Bakterie

• Do pozyskiwania żywności
• Do pozyskiwania surowców
• Do niematerialnego użytkowania

Energia słoneczna → Producenci → Konsumenci I rzędu → Konsumenci II rzędu → Konsumenci III rzędu

Gatunki mające szerokie zakresy tolerancji występują powszechnie, a gatunki o wąskich zakresach tolerancji występują na niewielkich obszarach.

Liczbę osobników przypadających na jednostkę powierzchni lub objętość środowiska.

Zależności między organizmami, które przynoszą straty choć jednej ze stron. 

Grupa osobników należąca do tego samego gatunku, która żyje na określonym obszarze w tym samym czasie.

• Osobniki żyją w oddalonych od siebie grupach
• Występuje często u owadów

• Osobniki żyją pojedynczo lub w grupach
• Osobniki znajdują się w różnych odległościach od siebie
• Może świadczyć o dobrych warunkach środowiskowych

• Usunięcie z ekosystemu jednego z występujących tam gatunków
• Pojawienie się w ekosystemie obcego gatunku

• Uzyskanie znacznie większej ofiary przez polowanie w grupie  niż w pojedynkę
• Łatwiejsza obrona terytorium oraz przed drapieżnikiem
• Wspólna opieka nad młodymi, która zwiększa szansę ich przeżycia

• Narządy czepne
• Duża ilość potomstwa
• Sposoby pobierania pokarmu
• Wytwarzanie substancji chemicznych

Zależności międzygatunkowe, w których jeden organizm jest pokarmem innego.

Zahamowanie procesów życiowych organizmu i jego śmierć.

Rywalizacją organizmów tego samego gatunku o te same, ograniczone zasoby środowiska.

Zależność, w której jeden organizm czerpie korzyści z obecności drugiego, przy czym nie szkodzi mu ani nie przynosi korzyści.

Podczas rozwijania się biocenozy w miejscu, w którym wcześniej nie było żadnych organizmów.

• Pokarm
• Dostęp do wody
• Partnera do rozrodu
• Terytorium
• Miejsce schronienia

Sposobem rozmieszczenia osobników na zajmowanym przez nie obszarze.

Rosiczka

Na zanieczyszczenie atmosfery dwutlenkiem siarki.

• Rozwijająca się
• Ustabilizowana
• Wymierająca

Cechy ekosystemu oraz zależności, które w nim występują.

Przynoszeniem korzyści przynajmniej jednej ze stron oraz niepowodowaniem żadnych strat.

• Do pozyskiwania żywności
• Do pozyskiwania surowców
• Do niematerialnego użytkowania

Ekosystem

Zbiorem elementów ożywionych i nieożywionych, które na siebie wpływają.

• Warunki środowiska
• Dostępność zasobów środowiska
• Powiązania organizmu z innymi organizmami

• Powstały w wyniku działania człowieka
• Są ciągle przekształcane przez człowieka

• Mutualizm
• Komensalizm

Stosunek liczby osobników w poszczególnych okresach rozwoju.

Odłączenie się osobnika od populacji w celu poszukiwania pokarmu lub partnera do rozrodu.

Antagonistyczną zależnością międzygatunkową, która polega na tym, że jedne organizmy (ofiary) są pokarmem dla innych organizmów (drapieżników).

• Posiada krótkie odnóża z zakrzywionymi pazurkami
• Posiada gryząco-ssący aparat gębowy, za pomocą którego pobiera krew
• Złożone jaja przyczepia do włosów

Przewagą młodocianych osobników

Antagonistyczna zależność międzygatunkowa, w której roślinożerca zjada rośliny i odnosi z tego korzyści, a rośliny odnoszą straty.

Liczbę osobników danej populacji, które umarły w określony czasie.

Porosty ustawione od najmniej do najbardziej wrażliwych na zanieczyszczenie atmosfery dwutlenkiem siarki.

Związek między roślinami kwiatowymi a zapylaczami.

• Długi ogon
• Smukłe ciało
• Duże płuca i obszerna klatka piersiowa
• Rozwinięte narządy zmysłów
• Szerokie nozdrza
• Ostre kły
• Dobrze umięśnione tylne kończyny

• Symbioza
• Protokooperacja

• Przyczepia się do skóry za pomocą wydłużonego aparatu z ząbkami
• Posiada grzbieto-brzusznie spłaszczone ciało

• Strefa I (brak porostów)
• Strefa II (najbardziej odporne formy skorupiaste)
• Strefa III (skorupiaste i listkowate)
• Strefa IV (liczne listkowate)
• Strefa V (listkowate i nieliczne krzaczkowate)
• Strefa VI (listkowate i krzaczkowate)
• Strefa VII (przeważnie porosty krzaczkowate)

• Pierwotna
• Wtórna

• Podział przestrzeni na terytoria
• Ustalenie hierarchii w stadzie
• Śmierć słabszych osobników

• Losowe
• Równomierne
• Skupiskowe

Procesem zmian zachodzących stopniowo w ekosystemie, który prowadzi do powstania ekosystemu o większej liczbie gatunków.

Dzięki procesom naturalnej regulacji, które są związane z oddziaływaniem organizmów na siebie.

• Upodabnianie się do podłoża
• Tworzenie pułapek
• Udawanie rośliny
• Paraliżowanie ofiary
• Wzbudzanie zainteresowania
• Wabienie przynętą
• Skradanie się
• Atak z ukrycia

• Przyczepia się do ścian jelita żywiciela za pomocą haczyków i przyssawek
• Nie posiada układu pokarmowego
• Wchłania substancje pokarmowe całą powierzchnią ciała

Dokonują selekcji, w wyniku której przy życiu pozostają organizmy zdrowe i silne, a giną osobniki chore i słabe.

Zależność między grzybem a glonem w plesze porostu.

Nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, która opisuje zależności między organizmami oraz między organizmami i środowiskiem.

• Specjalna budowa żołądka
• Wyspecjalizowane aparaty gębowe u owadów
• Specyficzne kształty dzioba u ptaków
• Dłuższe jelita
• Szerokie zęby
• Rozwinięte zmysły smaku i węchu
• Rozbudowana górna warga

Znaczną przewagą osobników dojrzałych i starych.

• Bakterie brodawkowe żyją w brodawkach korzeni roślin
• Bakterie tworzą związki azotowe, z których korzystają rośliny
• Bakterie pobierają z roślin związki organiczne

Na wyznaczeniu badanego obszaru i policzeniu wszystkich osobników danego gatunku, które się tam znajdują.

• Wiek osobników
• Stan zdrowia osobników
• Ilość pokarmu
• Obecność naturalnych wrogów

• Ożywione
• Nieożywione

• Dostępności pokarmu
• Częstotliwości przystępowania do rozrodu

• Wytwarzają związki organiczne ze związków nieorganicznych
• Są nimi organizmy samożywne

Grupy organizmów, które pozyskują pokarm w podobny sposób i zajmują te same miejsca w łańcuchach pokarmowych.

Zależności między organizmami, które nie przynoszą strat i przynajmniej jedna ze stron odnosi z nich korzyści.

• Dostęp do światła
• Dostęp do wody
• Dostęp do soli mineralnych
• Zwierzęta zapylające kwiaty 
• Zwierzęta rozsiewające nasiona

• Inaczej nazywa się ją mutualizmem obligatoryjnym
• Jest związkiem między organizmami, który jest niezbędny do ich przeżycia
• Jeśli jeden z organizmów pozostanie bez pary, umiera

Liczbę wszystkich osobników tego samego gatunku, znajdujących się na określonym obszarze w tym samym czasie.

Dołączenie nowych osobników do istniejącej populacji.

Liczba potomstwa wydawanego na świat w określonym czasie.

Określone wymagania życiowe organizmu.

Podczas fotosyntezy roślin

Zwiększyć ilość soli mineralnych w glebie i wodzie poprzez stosowanie sztucznych nawozów.

Okresowe przemieszania się organizmów.

Dostępność wody

• Wytwarzanie struktur obronnych (kolce lub ciernie)
• Odstraszanie za pomocą substancji chemicznych
• Kamuflowanie się
• Upodabnianie się do trujących roślin

• Producenci
• Konsumenci

• Konsumenci I rzędu (roślinożercy)
• Konsumenci II rzędu (mięsożercy żywiący się roślinożercami)
• Konsumenci III rzędu (mięsożercy żywiący się mięsożercami)

• Dużo celulozy
• Małą ilość białka
• Mało tłuszczów

• Powietrze
• Gleba
• Woda
• Skały

Związek przynoszący korzyści dla obu stron.