Kilkupiętrową świątynią z kaplicą na szczycie.
Pisanie: Fiszki - Historia - klasa 5 dział 1 - Pierwsze cywilizacje
1 / 62
2 / 62
- Hodowali zwierzęta
- Mieszkali w ziemiankach
- Zajmowali się rolnictwem
- Mielili zboża
Odpowiedź
Litery
y
i
o
o
i
y
u
r
a
s
k
y
i
y
a
z
ż
a
z
d
d
b
c
ł
e
w
y
p
t
l
d
l
ż
c
ą
a
r
j
?
i
3 / 62
Święta Księga judaizmu
Odpowiedź
Litery
?
t
j
r
c
o
o
o
s
t
a
t
e
4 / 62
Przywódcą religijnym, który był pewny swojego posłannictwa i powołania przez Boga.
Odpowiedź
Litery
b
m
r
ł
k
i
y
o
o
?
p
k
r
5 / 62
Wiarą w jednego Boga.
Odpowiedź
Litery
j
e
m
t
o
z
i
e
y
s
m
c
n
z
m
?
o
t
6 / 62
- Pismo
- Żagiel
- Koło
- Koło garncarskie
- Rozwój matematyki
Odpowiedź
Litery
i
w
s
g
ż
a
k
w
u
n
s
a
ż
a
n
m
j
e
a
j
i
z
a
i
c
w
j
o
i
z
a
?
e
r
ą
s
i
s
u
n
e
i
ó
e
ę
a
ę
7 / 62
Cywilizacja chińska
Odpowiedź
Litery
a
k
n
a
a
k
h
e
w
i
o
m
c
a
ł
s
d
d
s
l
j
e
i
z
l
p
j
a
i
?
o
z
c
a
w
w
t
a
c
y
a
i
8 / 62
- Pierwotnie byli koczowniczym plemieniem w Mezopotamii
- Udali się do Palestyny pod wodzą Abrahama
- Następnie przenieśli się do Egiptu
- Pod wodzą Mojżesza powrócili do Palestyny
- Utworzyli tam swoje państwo na początku X wieku p.n.e.
Odpowiedź
Litery
a
w
r
t
a
i
r
k
y
?
i
a
l
c
y
t
ł
w
o
j
z
o
j
i
ó
ż
t
b
e
e
z
e
y
s
n
ś
d
i
e
i
9 / 62
- Ich ciało było pokryte gęstym owłosieniem
- Byli pochyleni
- Mieli dłuższe ręce
- Mieli mniejszy mózg
Odpowiedź
Litery
p
o
y
i
i
i
ę
r
e
l
d
u
l
w
n
y
e
c
ą
s
ż
c
a
e
ó
p
z
i
ś
z
z
s
r
ł
u
m
d
c
z
ó
d
i
j
n
ż
i
c
h
?
y
l
10 / 62
Faraon
Odpowiedź
Litery
e
g
n
k
s
i
w
t
s
i
b
ń
o
ą
s
p
t
n
?
ż
m
i
ą
i
e
j
j
a
s
a
o
z
ł
o
w
b
e
w
p
k
y
a
11 / 62
- Z ciała usuwano wnętrzności
- Balsamowano ciało
- Owijano ciało w bandaże (powstawała mumia)
- Mumię składano w sarkofagu
- Sarkofag składano w piramidzie lub grobowcu
Odpowiedź
Litery
a
f
c
e
a
r
i
?
ł
j
g
c
r
m
s
e
a
k
j
m
i
k
i
p
i
p
b
e
o
u
z
12 / 62
- Opracowali pismo obrazkowe (hieroglify)
- Rozwój medycyny
- Rozwój matematyki
- Opracowanie kalendarza
- Wznoszenie dużych budowli
Odpowiedź
Litery
a
s
i
c
l
a
p
?
a
i
n
j
j
c
o
k
d
o
n
ć
g
o
h
g
n
ę
i
i
e
ą
i
i
e
k
13 / 62
Wiara w wielu bogów.
Odpowiedź
Litery
e
l
o
o
t
e
t
j
?
c
z
o
s
t
i
p
m
i
14 / 62
3 tysiące lat p.n.e. w dolinie rzeki Nil w Afryce.
Odpowiedź
Litery
w
p
a
a
i
t
i
s
k
w
e
s
d
i
i
p
e
i
ń
o
z
o
p
y
d
ł
o
k
?
g
s
e
t
g
e
15 / 62
- Otoczone murami niewielkie miasta wraz z okolicznymi terenami
- Na ich czele stał król
- Urzędnicy podlegający królowi pobierali podatki
Odpowiedź
Litery
a
ł
z
w
t
e
r
p
s
n
c
-
a
a
z
y
a
s
b
z
s
?
m
m
k
ł
ń
d
a
z
a
i
p
u
e
t
y
r
w
e
ó
a
y
m
16 / 62
- Doradzali faraonowi
- Prowadzili szkoły
- Wykonywali obserwacje astronomiczne
- Pełnili funkcje religijną
Odpowiedź
Litery
i
l
n
ą
j
k
w
i
ł
i
k
s
u
m
p
k
p
g
a
k
?
e
a
p
i
w
i
ń
j
s
e
p
e
a
e
ł
i
n
n
c
a
f
t
17 / 62
Babilonia
Odpowiedź
Litery
e
r
t
e
f
y
a
w
t
m
r
a
i
j
o
y
s
e
u
l
w
g
w
ą
r
d
n
.
p
n
y
i
s
d
o
m
ń
.
m
t
i
?
u
e
i
a
p
e
k
t
c
o
p
c
u
s
i
.
ł
e
t
g
a
a
s
18 / 62
- Dziesięć Przykazań
- Mojżesz otrzymał je od Boga
- Umieszczono je w Arce Przymierza
Odpowiedź
Litery
t
a
m
e
?
g
s
c
o
k
y
d
j
e
l
z
19 / 62
Przez uproszczenie pisma obrazkowego w formę poziomych i pionowych kresek odciskanych na glinianych tabliczkach.
Odpowiedź
Litery
e
w
o
l
o
a
k
p
j
s
p
o
o
n
i
t
k
ł
w
m
i
a
s
?
20 / 62
Wędrowny tryb życia, który polega na przenoszeniu się z miejsca na miejsce w celu poszukiwania pożywienia, bez stałego osiedlania się.
Odpowiedź
Litery
ż
i
o
j
z
?
a
n
r
z
y
y
c
w
i
t
k
m
o
y
t
e
c
c
s
z
b
y
c
21 / 62
- Budowano budynki z wypalanej cegły
- Dostarczano bieżącą wodę dzięki wodociągom
- Odprowadzano za miasto nieczystości za pomocą kanalizacji
Odpowiedź
Litery
i
n
e
a
o
l
i
c
j
a
r
e
c
a
y
a
i
h
l
d
?
u
ł
d
z
c
a
o
d
e
i
u
j
m
t
k
y
i
r
s
z
a
n
i
l
i
w
s
m
c
k
a
g
22 / 62
W Mezopotamii na Bliskim Wschodzie, między rzekami Eufratem i Tygrysem.
Odpowiedź
Litery
d
i
y
e
w
h
i
a
a
z
e
ł
z
n
y
s
ę
c
z
a
c
r
j
s
w
i
i
p
z
e
n
w
i
?
g
c
r
o
i
z
l
ę
d
j
i
23 / 62
- Piramida Cheopsa
- Piramida Chefrena
Odpowiedź
Litery
i
n
j
a
j
s
a
y
e
i
i
z
i
ę
k
i
s
k
ł
n
p
w
r
m
?
s
y
a
i
p
k
a
e
w
ę
e
a
g
y
z
d
24 / 62
W pobliżu wielkich rzek, które zalewały pobliskie tereny i użyźniały glebę, która przynosiła duże plony.
Odpowiedź
Litery
a
e
i
?
l
w
i
n
w
s
c
a
s
z
e
i
u
a
c
z
y
s
g
o
l
e
d
d
i
z
h
d
h
d
a
ę
c
i
l
25 / 62
- Posługiwanie się prostymi narzędziami
- Rozpalanie i wykorzystywanie ognia
- Wykształcenie mowy
Odpowiedź
Litery
i
z
ę
p
e
j
d
m
i
l
z
o
u
?
o
a
e
u
r
i
a
ś
d
j
i
b
n
i
e
l
t
c
k
y
26 / 62
Sumerowie
Odpowiedź
Litery
e
y
r
i
o
a
s
e
j
z
l
o
z
t
w
a
k
p
m
z
e
n
t
t
t
w
c
ł
p
ą
r
i
r
i
i
i
c
i
z
m
w
ę
e
e
a
o
n
?
y
o
s
27 / 62
- Okres w historii, kiedy ludzie wykorzystywali żelazo
- Rozpoczęła się ok. 1200 la p.n.e.
Odpowiedź
Litery
y
k
e
w
z
?
ą
l
p
n
c
ż
a
e
z
o
a
a
o
y
m
a
28 / 62
9-10 tysięcy lat temu.
Odpowiedź
Litery
r
z
e
u
w
p
l
w
i
s
e
i
e
s
y
ę
e
i
z
d
o
i
r
z
l
i
z
w
o
k
d
i
?
a
t
e
29 / 62
Król Dawid i jego syn Salomon
Odpowiedź
Litery
w
o
p
l
i
a
d
ę
e
t
s
o
b
o
j
k
j
ą
ł
e
j
o
c
a
a
n
i
i
p
k
z
ę
s
y
r
w
a
c
g
z
a
g
ł
?
d
t
e
z
30 / 62
Rozwinięte społeczeństwo, które utworzyło miasto, posługiwało się pismem oraz stworzyło państwo.
Odpowiedź
Litery
c
y
n
z
o
a
y
a
i
l
a
z
w
c
y
w
?
ą
m
j
c
i
31 / 62
- Zostaje osądzony przez boga Ozyrysa
- Ozyrys decyduje o przejściu zmarłego do innego świata
- Dusza człowieka istnieje, dopóki jego ciało jest w nienaruszonym stanie
Odpowiedź
Litery
e
i
e
i
j
c
i
c
s
a
r
z
ę
u
ś
e
i
m
c
o
d
r
p
g
n
j
e
m
i
i
i
k
w
g
o
e
e
w
y
w
z
c
a
?
d
ł
p
i
ł
e
o
z
32 / 62
Były miejscem magazynowania zboża.
Odpowiedź
Litery
r
y
ł
ł
c
n
j
i
h
c
k
u
a
s
e
?
k
l
e
ą
p
p
j
n
i
f
z
ę
e
33 / 62
- Byli drugą grupą społeczeństwa potrafiącą pisać i czytać
- Faraon rządził państwem za ich pośrednictwem
Odpowiedź
Litery
p
c
e
k
t
n
k
e
w
ł
n
s
i
e
d
a
p
u
r
w
i
z
j
a
ę
i
e
y
i
k
u
f
n
i
ą
?
i
s
j
l
ń
m
c
g
p
34 / 62
Cesarz
Odpowiedź
Litery
h
a
k
c
ń
t
ł
i
g
o
e
e
a
i
t
s
a
w
k
l
a
e
p
c
o
t
s
?
s
ń
z
n
35 / 62
Zbiór praw utworzony przez króla Hammurabiego.
Odpowiedź
Litery
m
c
g
s
m
k
u
i
y
o
d
a
a
y
b
?
k
e
b
o
r
z
m
h
e
ł
36 / 62
- Społeczeństwo zostało podzielone na kasty
- Powstał nowy system wierzeń — hinduizm
- Doszło do rozwoju matematyki
Odpowiedź
Litery
r
i
s
i
o
i
e
u
d
w
z
u
i
n
?
i
b
d
e
i
w
o
c
ó
z
c
ł
i
i
i
n
r
l
o
l
p
c
p
ę
p
d
o
m
a
d
i
n
u
o
h
z
s
e
u
37 / 62
- Własne pismo
- Opracowanie kalendarza
- Stworzenie papieru i porcelany
- Wynalezienie prochu strzelniczego
- Stworzenie igły magnetycznej
- Produkcja jedwabiu
- Rozwój medycyny
- Rozwój sztuki budowlanej
Odpowiedź
Litery
j
ż
s
c
g
ę
ć
ą
l
k
?
j
n
e
o
i
i
y
z
e
i
h
a
ń
y
s
c
w
y
o
w
i
s
z
ę
c
h
a
n
c
k
o
d
l
i
i
n
i
i
j
a
c
38 / 62
Stałe zamieszkanie w jednym miejscu.
Odpowiedź
Litery
c
y
t
b
s
a
ż
i
?
o
r
d
i
c
s
j
t
ł
y
y
a
e
z
y
m
39 / 62
W dolinie rzeki Indus w III tysiącleciu p.n.e.
Odpowiedź
Litery
s
d
s
i
j
r
a
i
a
n
a
t
s
g
e
w
c
a
y
i
ł
n
i
i
c
h
e
p
y
j
n
a
c
w
k
t
i
i
?
d
i
z
z
z
a
i
a
o
i
d
l
40 / 62
Koczowniczy
Odpowiedź
Litery
d
r
l
i
j
i
i
c
a
?
a
r
y
o
w
a
l
b
d
k
z
a
i
r
ż
u
i
e
p
t
z
p
y
41 / 62
Najstarszymi przodkami dzisiejszego człowieka.
Odpowiedź
Litery
a
i
k
i
r
d
b
l
m
p
u
y
l
?
e
z
i
42 / 62
Do doprowadzania wody z rzek do dalej położonych pól.
Odpowiedź
Litery
a
j
o
a
ł
y
d
s
d
a
g
w
y
?
a
n
c
n
ż
n
c
i
ł
y
ą
a
e
z
ł
u
o
k
e
43 / 62
Okres po śmierci Salomona, gdy Babilończycy zdobyli Jerozolimę i zabrali Izraelitów w niewolę.
Odpowiedź
Litery
l
o
i
w
y
w
o
a
ą
o
c
i
b
n
k
a
b
n
a
l
z
?
e
o
s
ą
n
ń
44 / 62
10 tysięcy lat p.n.e.
Odpowiedź
Litery
d
s
t
i
c
a
n
d
i
o
i
e
y
o
?
i
o
r
l
ł
k
o
r
ę
n
w
z
45 / 62
- Faraon
- Kapłani
- Urzędnicy
- Rzemieślnicy
- Żołnierze
- Chłopi
- Niewolnicy
Odpowiedź
Litery
n
s
ę
p
u
d
ć
z
a
a
a
p
k
i
d
?
l
ł
s
g
h
k
t
i
i
c
u
r
g
o
e
ś
u
j
46 / 62
Materiałem pisarskim utworzonym z trzciny rosnącej nad Nilem.
Odpowiedź
Litery
ł
y
?
u
y
i
p
b
s
r
c
m
a
p
z
47 / 62
- Pismo sumeryjskie
- Pismo hieroglificzne
- Pismo klinowe
- Alfabet fenicki
- Alfabet grecki
- Alfabet łaciński
Odpowiedź
Litery
k
a
w
a
?
i
z
s
y
w
a
g
j
p
ą
ó
m
o
ł
r
d
l
j
48 / 62
- Powstało na Bliskim Wschodzie
- Pierwsi stosowali je Sumerowie
- Miało charakter obrazkowy
Odpowiedź
Litery
?
ł
b
i
a
e
y
o
z
k
k
s
i
m
p
y
a
t
ą
c
p
i
j
49 / 62
Około XI wieku p.n.e. przez Fenicjanów.
Odpowiedź
Litery
m
b
d
a
r
k
t
z
e
f
z
e
n
o
g
y
o
s
w
z
o
r
p
a
i
z
a
e
e
t
n
ł
k
p
y
o
o
o
i
l
o
z
t
i
s
s
?
c
e
50 / 62
Pismem obrazkowym służącym do zapisywania uroczystych tekstów oraz malowane w świątyniach, pałacach i grobowcach.
Odpowiedź
Litery
e
i
y
y
g
y
i
f
b
m
y
c
?
l
h
ł
z
r
o
51 / 62
Aby chronić kraj przed najazdami koczowniczych plemion z północy.
Odpowiedź
Litery
w
g
w
i
m
c
b
a
l
a
y
k
e
g
i
r
j
k
z
o
o
w
h
i
u
d
k
a
z
e
k
o
w
e
ń
u
o
o
i
p
o
r
o
z
e
d
n
u
d
o
y
u
i
s
g
?
52 / 62
- Sanktuarium
- Kolumny
- Ołtarz
- Wrota
- Kadzie z wodą
Odpowiedź
Litery
o
a
d
r
ś
i
e
o
ę
n
y
o
n
i
e
j
a
ą
i
o
i
ł
w
z
k
s
o
z
w
t
j
w
m
i
j
?
s
l
c
53 / 62
Przejście z koczowniczego trybu życia na osiały tryb życia, spowodowane pojawieniem się rolnictwa.
Odpowiedź
Litery
a
j
ł
y
o
n
w
a
l
c
b
c
y
e
e
u
i
m
o
y
r
z
a
t
?
n
z
c
l
54 / 62
Ur
Odpowiedź
Litery
i
s
ł
n
j
y
a
j
t
ę
k
ń
s
a
ł
i
o
y
j
e
w
z
e
o
j
o
e
s
n
a
m
s
y
s
r
n
z
i
m
a
-
s
p
k
s
w
i
n
a
e
t
u
a
?
55 / 62
- Utrwalanie najważniejszych wiadomości
- Przekazywanie informacji
- Zachowywanie opowieści o podbojach i rządach władców
- Zapiski o legendach i mitach
Odpowiedź
Litery
p
ł
j
o
o
p
e
k
j
a
s
n
m
f
i
?
i
ą
k
n
c
u
e
ł
56 / 62
- Australopitek
- Człowiek zręczny
- Człowiek wyprostowany
Odpowiedź
Litery
i
n
a
k
a
z
o
l
i
j
w
ł
k
p
e
i
z
i
o
y
a
k
s
r
o
w
a
d
w
ę
?
z
c
e
57 / 62
- Rozwój matematyki
- Obserwacje astronomiczne
- Kalendarz
Odpowiedź
Litery
ż
o
s
a
i
w
d
c
n
o
s
l
i
a
i
o
n
i
y
c
ć
n
e
y
j
g
b
c
b
a
z
e
?
l
k
z
ń
y
ó
j
h
ą
ż
a
n
w
o
ę
58 / 62
Okres w historii, kiedy stosowano kamień jako główny surowiec.
Odpowiedź
Litery
m
c
n
y
a
k
o
z
a
n
k
?
ą
i
e
w
e
p
i
o
a
a
y
m
59 / 62
Okres w dziejach, kiedy powszechnie wykorzystywano brąz jako materiał.
Odpowiedź
Litery
a
b
k
o
ą
w
e
p
?
a
o
m
y
c
y
z
z
n
r
u
ą
60 / 62
- Mieszkali w jaskiniach
- Wykorzystywali ogień do ogrzania się oraz do pieczenia mięsa
- Polowali w grupach
- Znajdowali jedzenie w lesie
Odpowiedź
Litery
o
t
a
y
z
z
o
w
i
ż
p
c
ą
z
l
i
i
y
r
c
a
o
ż
k
z
y
d
u
e
c
c
d
y
b
?
k
r
l
w
i
a
n
y
j
61 / 62
Judaizm
Odpowiedź
Litery
l
i
n
y
a
i
k
ę
w
ż
ó
a
g
d
e
?
a
r
i
z
s
a
w
j
y
62 / 62
Ryż
Odpowiedź
Litery
i
ń
c
i
u
r
i
c
ś
c
i
e
a
n
a
a
k
z
ę
a
a
k
i
a
n
ż
d
r
o
m
j
e
p
z
j
e
i
b
z
w
s
h
n
e
m
i
k
?
o
j
–
poprawności
0Poprawne
0Błędy
0:00Czas
