- Witaminy z grupy B
- Witamina C
Pisanie: Fiszki - Biologia - klasa 7 dział 3 - Układ pokarmowy
1 / 49
Odpowiedź
Litery
a
a
m
c
e
n
n
i
h
o
i
ą
a
w
?
l
w
u
e
w
y
z
o
p
z
i
z
t
y
d
l
c
d
a
k
r
n
o
s
ż
e
j
z
i
2 / 49
Dochodzi do wstępnego trawienia przez enzym amylazę ślinową, która rozkłada cukry złożone.
Odpowiedź
Litery
n
j
s
j
c
k
z
e
a
t
u
a
r
w
?
c
i
z
a
i
a
t
w
j
a
o
r
i
e
m
h
e
s
d
n
i
e
o
p
3 / 49
- Jama ustna
- Gardło
- Przełyk
- Żołądek
- Jelito cienkie
- Jelito grube
Odpowiedź
Litery
w
a
w
o
m
w
e
r
z
d
k
d
?
e
w
d
a
o
o
s
h
p
o
g
u
p
o
i
o
c
z
c
k
r
ł
4 / 49
Związki, które nie są produkowane przez organizm i muszą być dostarczane wraz z pożywieniem.
Odpowiedź
Litery
ą
a
c
w
t
?
i
t
o
m
i
o
n
s
y
5 / 49
- Niedokrwistość
- Osłabienie mięśni
- Osłabiona odporność
- Starzenie się skóry
Odpowiedź
Litery
ą
i
m
i
o
o
i
k
e
?
u
j
r
e
e
u
b
k
d
i
n
s
t
y
a
i
w
n
s
a
k
t
6 / 49
- Choroba wrzodowa
- Rak jelita grubego
- Wirusowe zapalenie wątroby
- Zatrucie pokarmowe
Odpowiedź
Litery
e
u
a
k
e
b
o
z
o
k
?
d
o
o
o
k
j
ł
w
p
i
w
a
a
d
y
g
m
u
y
r
k
a
s
p
ą
r
ł
e
o
c
r
h
7 / 49
- Receptorowe — odbierają informacje ze środowiska
- Motoryczne — umożliwiają ruch
- Budulcowe — budują struktury organizmu
- Enzymatyczne — przyspieszają reakcje w organizmie
- Sygnałowe — są przenośnikami informacji
- Transportowe — przenoszą substancje w organizmie
- Obronne — zwalczają drobnoustroje chorobotwórcze
Odpowiedź
Litery
k
a
d
w
k
z
d
l
i
l
e
ę
u
b
y
i
z
m
n
n
a
g
c
i
z
a
e
j
?
ł
k
e
u
j
a
f
8 / 49
- Białka
- Węglowodany
- Tłuszcze
- Witaminy
- Sole mineralne
- Woda
Odpowiedź
Litery
r
ł
n
g
a
a
d
m
i
?
ł
d
k
s
a
w
d
i
z
ę
i
k
o
e
i
n
e
g
i
o
a
n
o
k
n
r
e
z
a
d
s
ą
n
z
i
ł
p
u
j
e
i
a
i
o
w
d
a
b
9 / 49
- Rozdrabnianie i nawilżanie pokarmu
- Trawienie
- Wchłanianie
- Defekacja
Odpowiedź
Litery
j
u
ł
ł
k
f
p
y
a
m
j
w
u
o
e
p
k
i
k
d
n
i
o
e
n
r
k
c
e
?
a
a
10 / 49
32
Odpowiedź
Litery
ł
?
ł
a
d
e
ó
e
z
p
w
k
i
o
l
a
y
w
s
i
o
z
ę
d
i
s
o
o
c
b
r
11 / 49
- Niedokrwistość
- Zahamowanie wzrostu
- U ciężarnych kobiet większe ryzyko urodzenia dziecka z wadami układu nerwowego
Odpowiedź
Litery i cyfry
m
j
k
k
e
k
d
i
u
a
i
?
n
s
y
b
t
e
i
ą
t
n
9
i
s
o
r
b
u
o
a
i
w
12 / 49
- Żelazo
- Jod
- Fluor
Odpowiedź
Litery
o
i
e
o
k
l
o
i
n
m
a
a
e
n
t
ż
y
ą
p
ó
i
a
r
l
a
z
i
m
s
w
k
e
r
w
d
k
?
d
t
r
e
w
j
e
p
k
e
ł
i
e
13 / 49
- Regularna aktywność fizyczna
- Warzywa i owoce
- Produkty zbożowe
- Mleko i produkty mleczne
- Mięso
- Tłuszcze
Odpowiedź
Litery
o
n
a
m
?
a
i
a
a
j
y
p
e
y
r
s
a
d
c
z
j
t
j
y
a
ą
c
p
d
o
,
d
z
e
t
d
n
w
ę
p
i
i
z
e
k
i
ż
a
a
i
s
r
w
i
a
j
s
w
14 / 49
- Makroelementy (występują w dużej ilości w organizmie)
- Mikroelementy (występują w małej ilości w organizmie)
Odpowiedź
Litery
t
d
h
i
i
n
a
k
n
r
s
i
k
a
m
c
ł
i
z
c
e
w
k
e
d
o
ą
y
j
a
i
r
?
e
l
d
i
w
a
i
o
z
e
p
d
u
g
i
e
g
i
z
p
k
w
u
s
a
a
c
y
r
ł
o
w
z
m
e
w
15 / 49
- Przewód pokarmowy
- Gruczoły trawienne
Odpowiedź
Litery
u
d
s
m
d
j
t
o
k
e
b
w
ł
z
c
o
r
n
o
o
g
a
a
u
e
y
z
y
w
p
z
a
k
?
16 / 49
- Trypsyna rozkładająca białka
- Amylaza trzustkowa rozkładająca cukry
- Lipaza trzustkowa rozkładająca tłuszcze
Odpowiedź
Litery
y
s
w
c
a
w
k
h
k
i
s
a
t
z
u
?
o
z
y
s
t
s
ł
j
ó
r
z
d
m
i
e
k
k
ę
o
n
a
17 / 49
- Osłabienie odporności
- Osteoporoza
- Krzywica
Odpowiedź
Litery
k
j
s
a
r
n
u
i
d
ą
a
m
k
t
n
o
u
k
e
?
t
s
i
d
w
i
b
i
e
y
o
i
18 / 49
Z aminokwasów
Odpowiedź
Litery
k
e
ą
i
z
s
o
z
a
b
o
n
g
d
z
?
a
ł
w
u
b
a
e
c
19 / 49
- Nadwaga
- Otyłość
- Niedowaga
- Anoreksja
- Bulimia
Odpowiedź
Litery
a
u
d
a
y
o
j
y
ó
a
z
e
?
n
i
w
ż
b
r
i
y
ż
z
i
e
a
m
i
r
n
a
k
i
a
w
n
20 / 49
- Wieku
- Płci
- Rodzaju wykonywanej pracy
- Trybu życia
Odpowiedź
Litery
o
o
ż
n
l
a
l
ś
y
k
o
o
ć
i
i
r
n
r
a
e
a
z
t
d
?
e
w
k
z
l
g
w
b
c
y
z
z
e
a
o
c
e
e
g
o
o
z
a
p
21 / 49
Schematem obrazującym zalecane proporcje spożywanych pokarmów.
Odpowiedź
Litery
e
i
p
n
r
c
i
a
t
y
w
d
a
y
ż
a
i
s
?
m
m
z
e
j
i
22 / 49
- Pasożyty
- Bakterie
- Szkodliwe związki chemiczne
- Metale ciężkie
- Wirusy
- Stosowanie używek
Odpowiedź
Litery
p
c
y
o
h
b
d
r
m
k
ł
e
p
o
ó
ę
n
a
o
o
ż
e
o
m
b
a
u
m
g
a
w
r
k
o
u
w
o
p
w
t
e
w
o
ć
y
c
a
?
i
d
s
o
23 / 49
- Ślinianki
- Wątroba
- Trzustka
Odpowiedź
Litery
g
ż
y
o
e
z
ł
n
d
t
a
w
a
y
n
ó
e
h
c
c
u
o
r
w
o
i
l
?
n
r
c
24 / 49
Rozpoczyna się w żołądku, gdzie pepsyna rozkłada białka na krótkie łańcuchy aminokwasów, następnie w jelicie cienkim enzymy jelitowe rozkładają je do pojedynczych aminokwasów.
Odpowiedź
Litery
e
z
e
p
a
i
i
?
r
b
e
e
a
b
k
g
r
i
k
w
i
e
n
t
ł
a
a
j
25 / 49
W żołądku znajduje się pepsyna, która częściowo trawi białka.
Odpowiedź
Litery
a
o
e
i
r
c
a
ł
a
h
d
t
p
j
c
u
w
i
n
o
k
s
z
e
ż
ą
?
i
r
k
o
z
d
a
w
26 / 49
- witamina A
- witamina D
- witamina E
- witamina K
Odpowiedź
Litery
j
s
i
n
c
n
z
e
u
z
u
i
ż
z
m
a
k
c
r
?
s
a
o
l
ą
a
t
t
o
a
n
c
d
l
y
a
h
e
p
ł
w
z
h
c
i
y
z
w
27 / 49
- Roślinne
- Zwierzęca
Odpowiedź
Litery
a
s
z
a
i
?
w
z
y
t
d
y
o
o
u
j
i
a
r
z
ż
ł
p
k
e
z
c
c
w
o
ł
j
e
s
e
k
28 / 49
- Należy myć ręce przed posiłkiem
- Używać czystych narzędzi kuchennych
- Myć produkty spożywcze
- Trzymać w lodówce żywność, która tego wymaga
- Nie zamrażać ponownie
- Sprawdzać datę przydatności
- Korzystać z produktów ze sprawdzonych źródeł
- Jeść 5 razy dziennie, bez pośpiechu
- Jeść produkty wspomagające florę jelitową
Odpowiedź
Litery
i
ż
a
y
s
i
g
i
i
i
d
z
y
o
k
ę
a
n
e
i
a
a
a
w
s
j
h
d
y
n
s
e
?
ą
29 / 49
- Jama ustna
- Żołądek
- Jelito cienkie
Odpowiedź
Litery
t
i
i
o
z
g
b
n
c
i
r
e
n
o
e
l
j
g
a
e
r
k
r
p
?
e
o
w
e
a
i
p
d
e
a
s
z
30 / 49
Zaburzenia krzepliwości krwi
Odpowiedź
Litery
y
a
d
b
a
k
i
u
i
o
k
i
t
k
i
n
i
?
s
s
e
m
j
e
k
r
w
u
t
n
o
ą
31 / 49
Glukoza
Odpowiedź
Litery
e
z
t
i
?
r
k
j
a
o
p
s
c
i
r
u
l
e
o
d
d
e
r
n
c
o
y
ę
a
m
s
g
k
n
z
r
i
g
u
a
t
r
a
i
a
32 / 49
- Rozpuszczalne w tłuszczach
- Rozpuszczalne w wodzie
Odpowiedź
Litery
ó
d
z
z
y
u
j
ę
s
r
c
ć
m
i
o
ś
i
o
i
n
z
m
p
l
g
j
i
n
w
a
l
z
?
n
w
a
ż
n
d
a
u
e
t
e
z
a
r
z
a
r
y
e
w
k
a
o
33 / 49
- Mniejsza odporność
- Szkorbut
Odpowiedź
Litery
s
k
i
w
t
e
ą
r
i
e
y
k
d
j
o
n
a
i
s
t
u
c
b
o
u
m
n
i
a
i
?
k
34 / 49
W postaci cukrów złożonych (u zwierząt glikogen, u roślin skrobia).
Odpowiedź
Litery
g
e
ą
k
t
z
o
w
z
i
m
k
r
?
g
z
s
i
h
o
p
j
o
y
a
d
ą
p
a
l
a
p
u
ę
c
j
o
c
r
ą
o
u
n
35 / 49
Zachodzi w jelicie cienkim, gdzie lipazy rozkładają tłuszcze na glicerol i kwasy tłuszczowe.
Odpowiedź
Litery
r
ł
p
w
a
?
i
e
t
i
e
b
s
r
t
n
c
e
z
z
j
e
z
a
a
i
y
u
g
k
36 / 49
- Fosfor
- Wapń
- Magnez
Odpowiedź
Litery
a
e
k
w
k
y
d
e
?
p
d
e
n
p
e
a
w
e
ó
m
n
s
a
l
k
r
l
e
r
o
t
w
m
ż
e
a
a
i
i
i
ł
o
r
k
j
t
ą
i
z
o
37 / 49
- Nadpobudliwość
- Depresja
- Niedokrwistość
- Choroby skóry
Odpowiedź
Litery i cyfry
s
d
t
k
a
ą
n
t
r
k
j
y
i
m
6
i
a
k
o
b
e
u
s
b
u
o
?
i
n
w
e
i
i
38 / 49
- Jest środowiskiem reakcji chemicznych
- Jest rozpuszczalnikiem wielu związków
- Utrzymuje temperaturę ciała
- Usuwa zbędne produkty przemiany materii
Odpowiedź
Litery
r
e
j
e
i
j
m
i
w
i
o
w
g
ł
k
o
f
e
z
a
?
k
a
p
a
n
d
n
c
i
n
u
e
39 / 49
- Są materiałem budulcowym
- Są materiałem zapasowym
- Chronią narządy wewnętrzne
- Chronią przed utratą ciepła
Odpowiedź
Litery
t
e
f
c
w
z
?
y
i
u
n
j
a
z
j
s
z
n
e
a
i
n
p
e
)
e
g
e
r
c
u
u
j
(
n
c
ł
ó
n
r
o
e
c
k
ą
f
z
e
ł
n
k
e
i
t
k
p
e
ż
c
j
40 / 49
Takie, które zawierają wszystkie aminokwasy egzogenne.
Odpowiedź
Litery
j
ś
z
k
o
a
a
?
p
o
e
ł
c
w
r
e
a
m
t
n
o
i
i
a
n
y
k
y
i
m
r
p
w
w
y
o
a
m
y
41 / 49
Cukier złożony jest rozkładany przez amylazy do dwucukrów, a dwucukry są rozkładane przez enzymy jelitowe do cukrów prostych.
Odpowiedź
Litery
i
z
e
b
g
?
j
w
p
e
t
i
e
n
a
r
i
e
k
u
r
ó
r
c
a
k
w
a
42 / 49
- Trzustka wytwarza sok trzustkowy trawiący białka, tłuszcze i cukry
- Wątroba wytwarza żółć, która rozbija tłuszcz
- W dalszej części jelita jest produkowany sok jelitowy rozkładający białka, tłuszcze i cukry do prostych związków
Odpowiedź
Litery
t
o
i
a
c
r
r
e
d
e
o
k
a
i
e
w
z
s
i
c
c
i
p
h
e
?
w
l
n
i
i
k
m
n
c
a
i
j
z
a
e
j
43 / 49
- Jest to materiał budujący ściany komórek roślinnych
- Nie jest trawiony w organizmie
- Wchłania dużą ilość wody, dzięki czemu ułatwia przesuwanie się pokarmu w jelitach
Odpowiedź
Litery
o
o
t
m
s
n
a
o
c
o
y
t
k
?
o
p
j
ł
n
r
k
w
i
b
e
44 / 49
- Są podstawowym budulcem organizmu
- Jako enzymy wpływają na szybkość reakcji chemicznych
- Umożliwiają ruch
- Transportują substancje
- Przekazują informacje między komórkami i wewnątrz komórki
- Umożliwiają odbieranie bodźców zewnętrznych
Odpowiedź
Litery
e
i
n
ł
w
i
z
i
m
a
?
i
a
ą
i
e
a
n
c
j
r
p
k
u
n
o
ł
g
k
a
b
j
e
f
k
e
45 / 49
Choroba układu pokarmowego, za którą odpowiadają bakterie osadzające się na powierzchni zębów.
Odpowiedź
Litery
m
?
z
c
e
r
p
t
ó
i
c
y
h
a
s
n
c
j
46 / 49
Są źródłem energii, które dostarczają jej dwa razy więcej niż cukier lub białka.
Odpowiedź
Litery
w
u
t
e
r
z
a
i
k
l
?
o
n
d
y
ą
w
z
y
y
s
a
o
y
e
ł
m
w
s
e
c
g
c
i
i
a
t
z
n
n
z
m
e
e
c
a
k
z
g
z
o
i
z
ę
s
47 / 49
Aminokwasy, których organizm nie potrafi wytworzyć i muszą być dostarczone z pożywieniem.
Odpowiedź
Litery
n
k
n
t
ą
s
o
g
n
o
c
e
o
z
e
w
a
o
i
g
?
m
e
a
s
y
48 / 49
- Problemy ze wzrokiem (kurza ślepota)
- Choroby skóry
- Zahamowanie wzrostu
Odpowiedź
Litery
k
u
d
r
t
k
i
o
i
s
u
j
i
a
t
m
?
o
k
w
a
n
i
y
b
s
ą
a
e
e
i
n
49 / 49
- Niedokrwistość
- Zaburzenia wzrostu
- Zaburzenia działania układu nerwowego
Odpowiedź
Litery i cyfry
u
i
o
i
t
a
1
j
n
b
2
w
e
y
k
i
o
ą
a
i
t
?
b
r
u
k
m
e
s
k
s
i
d
n
–
poprawności
0Poprawne
0Błędy
0:00Czas
