- Temperatura
- Wilgotność
- Nasłonecznienie
- Stężenie tlenu i dwutlenku węgla
- Zawartość soli mineralnych
- Ukształtowanie terenu
Pisanie: Fiszki - Biologia - klasa 8 dział 3 - Ekologia
1/118
2/118
- Konsumenci I rzędu (roślinożercy)
- Konsumenci II rzędu (mięsożercy żywiący się roślinożercami)
- Konsumenci III rzędu (mięsożercy żywiący się mięsożercami)
Odpowiedź
Litery
i
e
g
a
w
i
k
j
e
i
u
d
e
n
m
z
o
t
i
ó
l
s
e
o
n
r
e
k
m
?
a
a
k
t
y
n
3/118
- Wyparcie osobników jednego gatunku przez drugi
- Zmiana niszy ekologicznej
Odpowiedź
Litery
t
u
y
k
a
b
u
k
n
m
k
ę
r
i
o
o
i
i
g
c
k
u
n
c
e
t
n
e
e
j
z
w
k
ż
?
m
e
s
o
d
m
j
o
ć
y
4/118
Porosty ustawione od najmniej do najbardziej wrażliwych na zanieczyszczenie atmosfery dwutlenkiem siarki.
Odpowiedź
Litery
o
w
t
o
k
o
r
ę
r
w
ą
s
s
t
a
y
z
l
o
o
p
?
c
5/118
Dostępność wody
Odpowiedź
Litery
z
y
ą
c
r
c
e
t
y
i
s
n
ż
?
a
n
j
w
u
j
e
i
ó
w
c
w
n
k
c
p
a
m
o
ę
z
n
g
t
o
o
j
s
y
w
i
z
n
o
m
s
d
a
i
d
a
n
m
e
j
m
y
i
y
e
u
6/118
Dołączenie nowych osobników do istniejącej populacji.
Odpowiedź
Litery
z
i
a
a
j
o
w
y
c
r
y
n
a
c
?
i
m
m
g
ą
7/118
- Zewnętrzne, znajdujące się na powierzchni ciała żywiciela
- Wewnętrzne, żyjące wewnątrz ciała swoich żywicieli
Odpowiedź
Litery
i
n
t
o
i
e
d
g
r
e
y
y
j
i
m
l
s
y
y
k
p
a
a
?
u
z
a
ż
p
8/118
- Geograficznych
- Klimatycznych
- Glebowych
Odpowiedź
Litery
s
y
l
i
n
ę
s
i
d
a
w
p
a
o
e
e
i
t
i
s
a
o
c
h
w
i
o
s
?
i
c
c
k
d
e
k
n
ę
j
b
d
a
h
r
9/118
- Dużo celulozy
- Małą ilość białka
- Mało tłuszczów
Odpowiedź
Litery
e
ó
r
k
o
o
k
w
e
p
o
o
ś
r
k
r
i
r
k
r
n
a
p
d
?
a
z
a
i
m
w
k
c
s
i
i
ż
i
a
w
a
j
n
l
m
o
e
e
ł
a
10/118
Odłączenie się osobnika od populacji w celu poszukiwania pokarmu lub partnera do rozrodu.
Odpowiedź
Litery
?
r
y
y
g
m
a
i
o
e
z
c
c
w
a
n
ą
a
j
m
11/118
Na wyznaczeniu badanego obszaru i policzeniu wszystkich osobników danego gatunku, które się tam znajdują.
Odpowiedź
Litery
z
a
z
p
n
a
z
e
c
i
e
c
n
s
ę
m
g
d
e
a
?
n
y
z
g
a
b
a
i
l
a
o
12/118
Procesem zmian zachodzących stopniowo w ekosystemie, który prowadzi do powstania ekosystemu o większej liczbie gatunków.
Odpowiedź
Litery
s
t
a
k
?
j
e
c
c
s
y
m
e
z
j
s
u
13/118
- Specjalna budowa żołądka
- Wyspecjalizowane aparaty gębowe u owadów
- Specyficzne kształty dzioba u ptaków
- Dłuższe jelita
- Szerokie zęby
- Rozwinięte zmysły smaku i węchu
- Rozbudowana górna warga
Odpowiedź
Litery
e
s
r
h
ś
k
w
o
n
i
ś
z
o
o
l
c
n
r
t
a
o
i
?
c
d
m
i
a
i
ó
e
n
z
i
i
c
ą
a
p
o
o
c
a
r
ż
e
y
u
o
g
y
j
s
o
ś
i
z
w
d
c
n
r
h
w
14/118
Rodzajem symbiozy, która jest zależnością między roślinami nasiennymi a grzybami.
Odpowiedź
Litery
a
r
y
?
c
s
k
t
o
y
m
z
i
j
z
e
m
15/118
Liczbę wszystkich osobników tego samego gatunku, znajdujących się na określonym obszarze w tym samym czasie.
Odpowiedź
Litery
ś
z
o
ś
e
?
e
c
k
a
l
r
c
l
o
n
o
ć
i
b
16/118
- Ożywione
- Nieożywione
Odpowiedź
Litery
o
c
n
z
s
e
a
j
o
j
y
a
ł
m
g
n
ą
e
k
p
r
w
?
y
y
w
n
i
r
a
i
d
d
z
i
a
a
a
r
w
j
n
ó
ś
k
o
w
i
z
o
k
17/118
- Naturalne
- Sztuczne
Odpowiedź
Litery
s
e
ż
ę
a
s
o
r
r
k
e
ó
a
j
w
o
a
e
d
y
t
j
k
e
w
n
?
ó
y
i
s
m
i
z
i
18/118
- Konflikty o pokarm
- Łatwiejsze rozprzestrzenianie się chorób i pasożytów
- Walki o dominację i partnerki
Odpowiedź
Litery
c
y
w
m
a
i
k
d
e
u
p
j
i
a
y
g
ż
e
w
r
e
?
i
a
19/118
- Wytwarzanie struktur obronnych (kolce lub ciernie)
- Odstraszanie za pomocą substancji chemicznych
- Kamuflowanie się
- Upodabnianie się do trujących roślin
Odpowiedź
Litery
k
o
b
i
o
a
n
m
o
p
a
o
d
j
i
a
i
r
y
y
y
w
p
e
e
e
i
z
e
r
z
z
b
ż
p
e
ż
s
?
n
z
y
n
e
r
d
o
ó
k
s
m
r
i
n
z
r
p
n
l
j
d
e
r
ś
i
i
20/118
Związek przynoszący korzyści dla obu stron.
Odpowiedź
Litery
y
y
z
?
e
a
m
n
m
m
z
u
l
c
w
o
t
i
u
m
a
a
21/118
Grupy organizmów, które pozyskują pokarm w podobny sposób i zajmują te same miejsca w łańcuchach pokarmowych.
Odpowiedź
Litery
i
e
z
i
?
z
o
m
y
p
r
m
o
c
ą
c
o
y
z
s
f
t
n
22/118
Przestrzeń, w której występuje dany organizm.
Odpowiedź
Litery
i
e
e
y
n
a
l
w
d
a
c
y
s
i
o
k
z
i
s
m
m
?
23/118
- Dostęp do światła
- Dostęp do wody
- Dostęp do soli mineralnych
- Zwierzęta zapylające kwiaty
- Zwierzęta rozsiewające nasiona
Odpowiedź
Litery
o
ś
c
ę
n
r
n
k
o
i
y
l
u
ą
r
n
c
j
o
c
ś
k
o
j
e
i
a
?
z
j
u
24/118
Rywalizacją organizmów o te same, ograniczone zasoby środowiska.
Odpowiedź
Litery
c
k
o
e
m
k
n
e
n
c
j
r
a
?
j
z
y
u
s
t
25/118
Zależności międzygatunkowe, w których jeden organizm jest pokarmem innego.
Odpowiedź
Litery
c
l
m
i
m
y
c
k
a
p
m
w
a
o
i
w
a
y
e
r
y
ś
n
i
z
ż
m
o
o
n
a
a
?
o
z
26/118
Zależność między grzybem a glonem w plesze porostu.
Odpowiedź
Litery
?
m
k
y
y
r
y
e
o
e
j
i
ł
o
b
p
z
t
d
s
s
a
z
c
m
27/118
Sposobem rozmieszczenia osobników na zajmowanym przez nie obszarze.
Odpowiedź
Litery
s
e
?
s
n
a
z
e
j
r
t
a
k
u
t
c
s
z
u
t
t
e
z
p
r
r
n
m
y
r
28/118
- Posiada krótkie odnóża z zakrzywionymi pazurkami
- Posiada gryząco-ssący aparat gębowy, za pomocą którego pobiera krew
- Złożone jaja przyczepia do włosów
Odpowiedź
Litery
ł
w
j
o
w
ę
i
a
r
y
y
c
s
c
r
a
e
g
k
h
a
m
z
s
u
e
t
e
o
?
w
z
z
29/118
Podczas rozwijania się biocenozy w miejscu, w którym wcześniej nie było żadnych organizmów.
Odpowiedź
Litery
i
?
n
t
s
y
n
ą
p
o
y
z
e
s
e
m
c
k
a
k
r
d
o
ą
d
e
j
i
i
w
z
y
m
u
n
c
e
a
i
30/118
Antagonistyczną zależnością międzygatunkową, która polega na tym, że jedne organizmy (ofiary) są pokarmem dla innych organizmów (drapieżników).
Odpowiedź
Litery
w
?
a
j
y
c
i
e
ż
p
n
i
o
r
s
e
c
m
t
d
t
z
31/118
Liczbę osobników danej populacji, które umarły w określony czasie.
Odpowiedź
Litery
ś
ś
e
k
m
a
e
ś
o
?
l
r
n
c
o
t
o
r
ć
i
l
e
32/118
- Rozrodczość
- Imigracja
- Emigracja
- Śmiertelność
Odpowiedź
Litery
e
ś
n
h
ą
w
a
a
a
c
l
n
i
u
j
ć
o
e
j
ł
e
p
?
y
p
w
b
p
z
c
y
o
i
j
c
i
l
c
j
a
j
e
k
33/118
- Usunięcie z ekosystemu jednego z występujących tam gatunków
- Pojawienie się w ekosystemie obcego gatunku
Odpowiedź
Litery
w
ł
z
c
n
p
e
w
?
a
i
n
i
p
h
e
w
c
d
o
e
a
t
y
k
o
o
a
d
k
h
r
d
i
o
ó
z
k
c
y
r
d
i
s
a
s
h
ó
a
o
z
w
m
g
k
j
e
i
a
c
34/118
Podczas fotosyntezy roślin
Odpowiedź
Litery
e
ł
a
o
k
e
n
g
z
b
i
?
a
t
r
a
t
s
r
s
n
w
a
e
e
ą
ó
ł
i
e
n
i
e
m
z
n
z
s
e
j
h
s
p
n
e
h
c
a
ń
ę
z
c
w
a
k
a
z
i
g
o
c
y
i
s
p
c
n
c
w
r
j
35/118
- Osobniki żyją w jednakowych odległościach od siebie
- Występują u niektórych gatunków roślin oraz zwierząt drapieżnych
Odpowiedź
Litery
ę
e
u
o
r
m
z
e
z
ó
r
h
m
e
c
z
t
?
a
j
k
s
z
e
n
o
n
s
e
a
i
z
r
i
w
r
r
e
i
c
m
n
c
y
e
i
y
36/118
- Rozwijająca się
- Ustabilizowana
- Wymierająca
Odpowiedź
Litery
t
j
y
j
l
u
k
p
i
a
ż
r
?
e
w
y
a
ó
y
m
p
c
a
o
n
i
p
i
y
37/118
Liczba osobników i gatunków, które zajmują określone poziomy troficzne, utrzymuje się na stałym poziomie.
Odpowiedź
Litery
t
t
a
n
e
a
z
w
c
g
m
n
s
r
i
s
i
o
e
c
o
j
y
a
d
j
o
s
w
e
e
ż
n
z
a
k
e
?
,
e
n
o
y
n
m
t
c
w
i
ó
a
s
z
38/118
Protokooperacja
Odpowiedź
Litery
a
k
z
ł
i
ą
j
o
?
y
ś
e
ą
ż
d
l
y
b
o
y
a
k
o
ć
a
b
a
z
w
n
a
j
ł
c
39/118
Zwiększyć ilość soli mineralnych w glebie i wodzie poprzez stosowanie sztucznych nawozów.
Odpowiedź
Litery
b
o
z
z
i
e
w
b
o
b
m
i
ż
j
s
i
g
e
r
e
w
e
e
k
y
u
z
ó
k
i
i
a
ł
r
s
o
s
ć
c
e
e
s
k
m
a
t
a
i
?
t
w
p
m
y
o
o
40/118
Antagonistyczna zależność międzygatunkowa, w której roślinożerca zjada rośliny i odnosi z tego korzyści, a rośliny odnoszą straty.
Odpowiedź
Litery
o
t
o
ś
r
e
o
o
l
c
s
j
n
o
n
ż
t
?
e
ś
ć
r
i
41/118
Wąskim zakresem tolerancji ekologicznej wobec badanego czynnika.
Odpowiedź
Litery
a
c
a
m
?
g
u
z
y
k
a
ą
i
i
m
z
k
i
t
y
k
h
z
y
s
r
ę
a
c
j
ź
w
e
n
s
r
n
r
o
o
e
w
42/118
Przewagą młodocianych osobników
Odpowiedź
Litery
i
k
i
r
u
ę
y
p
o
z
a
?
j
s
c
c
a
c
o
u
i
l
r
t
s
j
j
a
z
a
r
a
y
ą
ę
e
p
a
j
c
m
z
e
h
w
43/118
Najkorzystniejszą wartość czynnika środowiska.
Odpowiedź
Litery
z
r
e
y
k
r
z
s
n
p
e
c
l
l
a
t
i
o
i
c
k
g
o
z
o
o
u
a
o
n
u
?
j
m
n
m
j
e
c
m
w
i
y
t
a
a
e
44/118
- Losowe
- Równomierne
- Skupiskowe
Odpowiedź
Litery
a
o
c
ż
r
a
o
n
o
ń
k
s
o
z
s
b
e
r
e
n
r
z
i
a
i
m
z
e
?
e
w
k
j
ó
ó
i
w
j
y
m
z
d
y
i
45/118
Zbliżoną do siebie liczbą osobników w poszczególnych okresach rozwojowych.
Odpowiedź
Litery
s
z
y
a
i
?
n
a
c
u
a
o
a
c
h
b
m
l
p
t
j
y
i
e
o
a
z
w
c
l
z
e
p
r
ę
i
t
r
j
a
s
u
k
u
a
46/118
- Podział przestrzeni na terytoria
- Ustalenie hierarchii w stadzie
- Śmierć słabszych osobników
Odpowiedź
Litery
w
r
o
n
j
b
n
k
ą
i
ć
c
n
o
e
u
u
ż
i
o
a
w
c
w
u
o
z
y
j
s
g
e
n
t
k
e
m
?
k
r
k
e
t
t
k
e
m
47/118
- Producenci
- Konsumenci
Odpowiedź
Litery
?
ó
a
i
y
w
o
o
m
t
j
ż
i
r
i
y
e
p
z
z
o
k
i
f
m
r
n
c
e
n
a
y
48/118
Okresowe przemieszania się organizmów.
Odpowiedź
Litery
w
n
r
c
ę
a
ó
m
y
i
w
a
d
k
?
m
y
a
o
w
z
49/118
Ekosystem
Odpowiedź
Litery
b
z
n
?
i
o
z
p
o
o
i
r
o
t
t
a
a
b
z
c
o
r
o
e
e
m
c
w
i
ą
50/118
Znaczną przewagą osobników dojrzałych i starych.
Odpowiedź
Litery
ą
y
m
a
h
i
a
j
z
u
a
e
a
s
c
z
?
e
w
t
y
j
o
e
i
j
r
u
c
y
m
l
p
k
p
r
ę
a
a
r
c
c
51/118
Grupa osobników należąca do tego samego gatunku, która żyje na określonym obszarze w tym samym czasie.
Odpowiedź
Litery
a
p
u
j
t
e
?
o
j
t
p
c
s
l
c
a
o
o
52/118
- Uzyskanie znacznie większej ofiary przez polowanie w grupie niż w pojedynkę
- Łatwiejsza obrona terytorium oraz przed drapieżnikiem
- Wspólna opieka nad młodymi, która zwiększa szansę ich przeżycia
Odpowiedź
Litery
i
k
y
c
w
r
t
a
m
a
i
e
p
i
e
ż
u
g
e
a
z
y
e
l
?
j
53/118
Zakres zmienności danego czynnika, w którym organizm jest w stanie przetrwać.
Odpowiedź
Litery
r
j
e
n
z
e
r
o
o
e
j
i
t
g
l
z
t
n
t
a
k
?
l
c
e
e
i
o
k
a
s
c
j
s
c
o
o
54/118
- Hirudyna
- Histamina
- Substancja znieczulająca
Odpowiedź
Litery
i
n
w
s
n
z
l
i
c
k
j
d
n
w
i
h
e
i
u
a
z
e
?
a
r
l
ę
s
a
u
c
i
b
e
s
j
k
c
s
i
i
a
e
i
ą
m
e
j
j
p
t
ś
e
k
a
e
j
k
n
j
55/118
- Pokarm
- Dostęp do wody
- Partnera do rozrodu
- Terytorium
- Miejsce schronienia
Odpowiedź
Litery
z
j
e
i
ą
ę
o
ś
?
k
z
a
u
n
i
u
n
w
z
a
r
ę
k
c
r
t
o
e
j
c
j
o
c
56/118
- Inaczej nazywa się mutualizmem fakultatywnym
- Jest związkiem przynoszącym korzyści dla obu stron, ale nie jest warunkiem niezbędnym
Odpowiedź
Litery
e
u
i
c
k
c
c
m
y
t
o
a
k
a
o
z
s
r
r
ę
p
r
a
o
p
o
e
z
h
a
y
?
j
r
j
t
e
57/118
Zależności między organizmami, które nie przynoszą strat i przynajmniej jedna ze stron odnosi z nich korzyści.
Odpowiedź
Litery
z
m
z
n
s
t
i
y
n
n
e
a
i
z
o
c
y
?
n
a
i
a
m
y
t
a
g
z
e
ł
d
a
a
y
c
n
i
n
a
w
58/118
- Mutualizm
- Komensalizm
Odpowiedź
Litery
o
ś
z
c
i
a
?
o
ż
s
t
z
y
c
n
n
e
o
n
n
y
l
e
i
n
z
c
i
h
i
a
l
g
d
c
t
z
s
i
ę
o
a
a
c
a
59/118
- Do pozyskiwania żywności
- Do pozyskiwania surowców
- Do niematerialnego użytkowania
Odpowiedź
Litery
y
e
w
s
j
i
k
s
s
s
z
o
m
e
e
o
?
r
y
d
y
y
g
o
t
k
z
e
o
u
ę
t
c
60/118
Zbiorem elementów ożywionych, które tworzą ekosystem.
Odpowiedź
Litery
e
j
m
o
a
?
c
z
n
e
b
o
z
i
c
s
t
y
61/118
- Liczebność
- Zagęszczenie
- Rozrodczość
- Śmiertelność
- Struktura przestrzenna
- Struktura wiekowa
- Struktura płciowa
Odpowiedź
Litery
c
n
e
y
s
t
o
p
c
r
k
e
y
a
c
l
r
c
c
h
a
a
z
p
d
u
?
h
ż
e
j
n
a
y
o
i
c
t
l
h
y
o
c
62/118
Stosunek liczby osobników żeńskich do męskich.
Odpowiedź
Litery
t
u
o
c
ą
y
p
r
w
m
y
ł
t
r
w
i
z
k
u
?
c
s
n
a
a
o
ą
63/118
- Pierwotna
- Wtórna
Odpowiedź
Litery
i
r
i
s
y
r
e
a
z
k
a
n
m
j
j
j
k
o
ż
u
ó
w
d
i
?
e
a
s
e
c
y
64/118
Liczba potomstwa wydawanego na świat w określonym czasie.
Odpowiedź
Litery
s
z
r
d
t
t
o
c
j
o
o
?
o
z
c
o
e
ś
r
ć
65/118
- Warunki środowiska
- Dostępność zasobów środowiska
- Powiązania organizmu z innymi organizmami
Odpowiedź
Litery
o
a
s
l
a
k
ę
z
k
s
ą
o
z
i
d
i
ę
ł
g
c
s
a
e
n
?
i
n
o
n
c
66/118
- Osobniki żyją w oddalonych od siebie grupach
- Występuje często u owadów
Odpowiedź
Litery
z
u
p
e
i
s
c
a
e
h
e
r
u
y
a
e
s
r
o
z
?
k
ę
j
e
m
i
t
k
r
s
o
y
c
i
m
c
w
z
i
z
n
z
e
k
s
67/118
Uporządkowanym ciągiem gatunków, w którym każdy organizm jest zjadany przez następny.
Odpowiedź
Litery
h
a
?
w
p
s
ń
y
o
c
u
t
a
y
r
j
ł
m
o
e
k
z
c
m
c
68/118
- Doprowadzają do śmierci lub uszkodzenia roślin
- Pobudzają rośliny do wzrostu przez zgryzanie
- Umożliwiają rozwój słabszym gatunkom przez skubanie traw
- Zapobiegają zarastaniu łąk
- Zjadając liście wysokich roślin, sprawiają, że do niskich warstw roślinności dostaje się więcej światła
- Przyczyniają się do zapylania kwiatów i rozsiewania nasion
Odpowiedź
Litery
e
r
e
l
l
e
n
r
ą
z
c
ż
z
o
o
m
r
d
j
p
j
c
i
?
a
i
y
z
a
y
y
n
a
k
e
o
a
n
d
i
r
ś
69/118
- Upodabnianie się do podłoża
- Tworzenie pułapek
- Udawanie rośliny
- Paraliżowanie ofiary
- Wzbudzanie zainteresowania
- Wabienie przynętą
- Skradanie się
- Atak z ukrycia
Odpowiedź
Litery
i
a
ż
y
o
n
w
e
p
a
l
ó
k
w
o
a
i
b
s
o
r
n
?
p
j
ę
s
i
o
y
a
s
i
70/118
Liczbę osobników przypadających na jednostkę powierzchni lub objętość środowiska.
Odpowiedź
Litery
z
e
?
l
i
c
o
r
e
a
g
k
s
o
ę
z
a
ś
c
z
e
n
71/118
- Pozyskują związki organiczne z innych organizmów
- Są nimi organizmy cudzożywne
- Dzielimy je na trzy kategorie
Odpowiedź
Litery
o
t
z
u
c
?
j
n
r
a
m
r
y
i
s
e
ą
s
h
i
n
k
u
m
ę
c
c
y
k
a
e
z
72/118
Rosiczka
Odpowiedź
Litery
j
d
e
w
y
z
p
y
k
k
t
e
y
e
d
g
y
i
n
k
?
a
o
ś
o
r
n
r
p
ż
u
n
l
i
j
t
a
ł
s
a
i
r
a
73/118
Zahamowanie procesów życiowych organizmu i jego śmierć.
Odpowiedź
Litery
d
j
k
a
o
w
c
i
j
i
w
e
n
e
e
e
e
j
c
?
e
o
y
n
z
s
r
n
i
e
n
r
a
z
o
e
o
z
z
i
w
t
r
n
a
n
a
ż
y
s
u
ż
p
u
j
o
j
r
p
o
w
l
ś
c
z
t
k
n
b
o
a
l
c
j
74/118
- Powietrze
- Gleba
- Woda
- Skały
Odpowiedź
Litery
t
k
a
t
o
n
i
n
y
j
e
ą
b
p
e
e
e
o
o
d
l
e
i
u
m
l
?
ż
a
75/118
- Narządy czepne
- Duża ilość potomstwa
- Sposoby pobierania pokarmu
- Wytwarzanie substancji chemicznych
Odpowiedź
Litery
d
a
n
i
?
o
i
i
e
i
y
a
g
t
o
z
s
o
r
r
ą
o
y
ż
k
a
a
h
c
e
t
w
t
c
o
s
i
d
c
n
h
a
c
n
u
a
i
o
z
m
c
y
ś
w
w
p
ó
w
z
p
j
s
76/118
Rywalizacją organizmów różnych gatunków o te same, ograniczone zasoby środowiska.
Odpowiedź
Litery
o
r
k
t
d
c
e
h
a
e
c
a
y
n
n
k
y
i
a
z
n
c
e
ę
?
u
o
a
a
t
z
u
ę
k
y
r
m
k
i
w
m
z
s
r
u
j
j
g
77/118
Stosunek liczby osobników w poszczególnych okresach rozwoju.
Odpowiedź
Litery
n
y
w
a
z
r
t
k
u
c
m
w
?
s
r
i
o
e
t
ą
w
ą
u
y
k
a
o
78/118
- Przyczepia się do skóry za pomocą wydłużonego aparatu z ząbkami
- Posiada grzbieto-brzusznie spłaszczone ciało
Odpowiedź
Litery
?
u
r
z
y
e
s
z
c
h
s
m
y
t
e
z
i
a
e
c
z
j
a
l
ę
r
c
k
k
79/118
Przynoszeniem korzyści przynajmniej jednej ze stron oraz niepowodowaniem żadnych strat.
Odpowiedź
Litery
z
g
ż
l
e
i
c
c
m
ę
n
s
n
r
k
i
y
h
j
e
z
c
e
t
n
e
u
t
z
o
y
a
a
t
a
a
?
y
r
z
i
n
s
n
o
ą
a
i
ś
c
80/118
- Bakterie brodawkowe żyją w brodawkach korzeni roślin
- Bakterie tworzą związki azotowe, z których korzystają rośliny
- Bakterie pobierają z roślin związki organiczne
Odpowiedź
Litery
ś
n
o
j
s
l
n
z
p
a
o
o
b
k
t
m
a
m
o
a
t
a
m
r
i
a
c
o
e
i
w
y
ż
b
t
a
a
ś
u
d
y
g
m
r
m
ę
a
i
p
d
a
o
i
z
m
w
e
i
i
o
b
w
w
ć
y
l
e
ą
c
b
n
y
r
a
z
?
i
k
ę
l
y
81/118
Zależnością międzygatunkową, w której jeden organizm (pasożyt) żyje kosztem drugiego organizmu (żywiciela).
Odpowiedź
Litery
s
p
t
i
y
o
t
z
e
o
c
ż
n
j
?
t
y
s
w
a
c
m
82/118
Dzięki procesom naturalnej regulacji, które są związane z oddziaływaniem organizmów na siebie.
Odpowiedź
Litery
i
y
s
ę
y
w
y
g
a
y
d
t
t
e
t
m
i
o
n
u
s
r
e
c
i
k
m
m
r
i
n
u
?
z
j
ó
a
s
n
o
s
a
t
e
k
z
e
w
e
w
z
w
83/118
Procesem krążenia pierwiastków w ekosystemie, między środowiskiem nieożywionym a organizmami.
Odpowiedź
Litery
z
y
e
i
i
e
?
ż
e
a
k
r
t
m
c
e
j
ą
m
n
r
t
i
s
84/118
- Inaczej nazywa się ją mutualizmem obligatoryjnym
- Jest związkiem między organizmami, który jest niezbędny do ich przeżycia
- Jeśli jeden z organizmów pozostanie bez pary, umiera
Odpowiedź
Litery
a
z
y
s
ę
i
?
r
c
r
z
e
i
e
a
o
t
j
b
z
y
s
y
u
k
m
a
m
c
h
85/118
- Powstały w wyniku działania człowieka
- Są ciągle przekształcane przez człowieka
Odpowiedź
Litery
s
k
a
z
z
y
n
c
r
z
e
i
c
y
m
k
y
e
h
t
e
s
?
c
u
z
m
o
r
s
ę
u
t
y
e
ą
s
a
j
t
86/118
- Przyczepia się do ścian jelita żywiciela za pomocą haczyków i przyssawek
- Nie posiada układu pokarmowego
- Wchłania substancje pokarmowe całą powierzchnią ciała
Odpowiedź
Litery
b
o
r
n
s
z
m
i
a
m
t
y
h
e
u
r
i
e
k
c
y
i
j
a
c
u
r
o
ę
s
j
a
z
e
t
e
c
z
y
?
87/118
- Symbioza
- Protokooperacja
Odpowiedź
Litery
r
m
m
y
r
k
y
d
a
a
ó
ż
j
a
z
?
i
n
o
m
u
u
l
i
e
j
w
t
a
u
i
e
z
88/118
Zależności między organizmami, które przynoszą straty choć jednej ze stron.
Odpowiedź
Litery
n
i
y
c
d
a
z
a
n
t
c
a
?
t
y
w
z
n
y
s
m
i
z
a
n
i
ł
n
e
y
a
o
m
g
a
z
a
89/118
Zbiorem elementów ożywionych i nieożywionych, które na siebie wpływają.
Odpowiedź
Litery
t
s
t
z
s
?
s
c
o
y
e
e
m
j
m
e
k
y
90/118
Zbiorem elementów nieożywionych, które tworzą ekosystem.
Odpowiedź
Litery
j
z
c
o
y
t
p
e
t
o
b
s
m
?
i
91/118
Zdolnością przystosowywania się organizmu do zmian środowiskowych.
Odpowiedź
Litery
j
s
k
a
c
m
c
o
r
z
e
z
n
i
j
t
y
c
e
a
g
n
l
o
o
l
t
?
e
a
92/118
Związek między roślinami kwiatowymi a zapylaczami.
Odpowiedź
Litery
d
o
a
t
y
s
o
z
o
k
o
j
c
r
e
k
p
i
a
e
t
p
j
p
?
o
e
r
r
ł
m
c
93/118
- Do pozyskiwania żywności
- Do pozyskiwania surowców
- Do niematerialnego użytkowania
Odpowiedź
Litery
y
k
z
g
w
o
c
e
t
t
o
y
s
e
s
r
m
y
e
s
d
j
z
u
o
i
o
?
y
ę
s
k
e
94/118
Sztuczne
Odpowiedź
Litery
n
e
?
r
w
c
r
k
y
o
o
m
t
ł
j
k
o
w
d
e
i
n
j
z
g
ż
a
a
a
i
s
n
s
e
n
z
j
e
a
a
s
y
e
ó
k
i
b
r
n
a
a
i
a
a
n
ó
e
ą
95/118
Energia słoneczna → Producenci → Konsumenci I rzędu → Konsumenci II rzędu → Konsumenci III rzędu
Odpowiedź
Litery
o
p
e
a
a
s
y
w
n
s
i
d
a
y
e
?
j
c
ł
n
e
a
m
e
p
k
m
y
c
p
g
s
r
s
z
e
e
e
i
t
z
i
h
r
s
w
i
z
ę
t
t
e
k
i
w
e
r
i
96/118
Podczas rozwijania się biocenozy na terenie zmienionym przez człowieka lub przez czynniki takie jak pożar, lub powódź.
Odpowiedź
Litery
ą
o
y
n
z
u
s
c
w
m
y
i
d
i
m
z
n
c
a
i
y
j
ó
r
d
?
e
t
a
e
ą
k
s
n
e
k
97/118
- Osobniki żyją pojedynczo lub w grupach
- Osobniki znajdują się w różnych odległościach od siebie
- Może świadczyć o dobrych warunkach środowiskowych
Odpowiedź
Litery
r
z
m
o
s
z
m
c
z
i
h
r
w
ę
e
e
y
t
r
s
i
l
y
a
o
i
z
a
e
n
s
k
u
o
c
z
j
e
e
e
c
?
98/118
Energię słoneczną
Odpowiedź
Litery
k
z
z
c
ą
ś
c
s
w
t
n
t
p
a
r
e
n
t
r
g
w
o
z
c
i
z
c
t
y
i
a
r
h
z
z
o
n
o
o
d
z
o
n
u
s
y
s
w
y
a
l
y
y
y
a
y
a
o
j
ą
n
d
o
i
f
w
i
w
o
ó
r
k
?
99/118
Określone wymagania życiowe organizmu.
Odpowiedź
Litery
i
z
n
o
i
m
?
c
y
g
l
ą
ą
o
n
n
z
o
k
a
z
a
s
c
e
y
w
100/118
Nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, która opisuje zależności między organizmami oraz między organizmami i środowiskiem.
Odpowiedź
Litery
e
a
m
e
o
t
i
?
l
g
z
s
y
k
j
c
o
101/118
- Ucieczka
- Upodabnianie się do groźnych gatunków
- Kamuflaż
- Substancje toksyczne w ciele
- Kolce
- Udawanie martwego
- Pancerz
Odpowiedź
Litery
s
e
t
s
w
ó
n
p
u
n
a
n
o
k
a
i
a
k
n
u
d
e
i
k
b
a
y
k
ż
o
i
s
ę
i
a
a
i
?
a
a
i
r
p
ż
j
y
r
i
102/118
Do rozprzestrzeniania nasion
Odpowiedź
Litery
g
ó
r
i
o
c
w
j
k
ż
l
r
y
o
r
n
t
o
o
s
ą
d
o
i
y
o
?
y
ś
l
c
z
w
ś
z
e
n
r
u
e
103/118
- Strefa I (brak porostów)
- Strefa II (najbardziej odporne formy skorupiaste)
- Strefa III (skorupiaste i listkowate)
- Strefa IV (liczne listkowate)
- Strefa V (listkowate i nieliczne krzaczkowate)
- Strefa VI (listkowate i krzaczkowate)
- Strefa VII (przeważnie porosty krzaczkowate)
Odpowiedź
Litery
t
r
a
c
r
s
i
a
s
a
?
a
ł
s
ę
s
t
j
f
k
i
e
z
o
h
l
a
d
a
k
p
s
o
w
o
k
104/118
- Długi ogon
- Smukłe ciało
- Duże płuca i obszerna klatka piersiowa
- Rozwinięte narządy zmysłów
- Szerokie nozdrza
- Ostre kły
- Dobrze umięśnione tylne kończyny
Odpowiedź
Litery
o
a
e
s
y
i
t
h
n
g
j
a
ą
e
c
o
m
w
a
t
o
d
c
p
z
s
o
i
c
n
ż
w
r
o
i
r
?
y
p
e
d
a
c
z
u
w
a
r
w
n
c
ó
ś
h
i
i
z
a
d
i
k
i
105/118
Na zanieczyszczenie atmosfery dwutlenkiem siarki.
Odpowiedź
Litery
e
r
i
w
a
g
ó
?
s
n
l
i
c
s
o
s
o
w
z
t
c
n
l
e
ż
a
p
y
e
o
z
r
ą
106/118
- Osłabiają organizm żywiciela
- Zatruwają organizm żywiciela
- Przenoszą wiele chorób
- Przynoszą wiele strat w uprawach i hodowlach
Odpowiedź
Litery
a
a
e
o
d
n
i
y
e
z
k
i
p
m
y
p
n
e
j
?
l
y
a
d
ą
r
z
y
a
a
z
c
s
j
r
ż
o
t
107/118
- Dostępności pokarmu
- Częstotliwości przystępowania do rozrodu
Odpowiedź
Litery
a
t
o
p
w
d
o
c
g
e
b
t
m
a
a
ż
d
i
ś
y
o
l
s
w
z
y
o
o
a
a
g
n
a
w
z
z
i
?
w
t
e
c
n
e
l
a
108/118
Zależność, w której jeden organizm czerpie korzyści z obecności drugiego, przy czym nie szkodzi mu ani nie przynosi korzyści.
Odpowiedź
Litery
c
m
?
e
a
t
o
s
l
t
k
i
o
o
s
j
m
n
z
e
109/118
Gatunki mające szerokie zakresy tolerancji występują powszechnie, a gatunki o wąskich zakresach tolerancji występują na niewielkich obszarach.
Odpowiedź
Litery
a
m
a
e
h
o
c
l
a
k
o
o
c
k
ż
i
n
r
z
i
i
ó
z
p
s
ó
o
t
ę
d
j
w
r
l
w
t
t
c
n
g
a
r
s
t
o
t
n
y
c
u
z
s
z
k
e
a
e
?
k
k
c
i
c
y
a
a
a
ę
e
o
i
n
h
g
c
s
r
h
j
ó
i
n
w
k
w
a
r
h
r
ą
s
e
u
s
n
e
w
i
o
110/118
- Wiek osobników
- Stan zdrowia osobników
- Ilość pokarmu
- Obecność naturalnych wrogów
Odpowiedź
Litery
e
a
c
o
ł
l
e
ś
p
o
ś
w
n
o
i
ś
r
y
i
c
t
a
w
n
e
m
ć
?
i
k
w
l
111/118
- Rośliny
- Zwierzęta
- Grzyby
- Protisty
- Bakterie
Odpowiedź
Litery
t
ż
j
e
l
l
i
o
n
k
a
a
d
y
o
ą
c
e
m
o
i
y
?
e
n
n
e
z
b
e
e
112/118
Cechy ekosystemu oraz zależności, które w nim występują.
Odpowiedź
Litery
m
n
a
d
y
r
a
n
d
i
a
i
c
ą
l
j
o
?
m
c
c
t
o
ż
g
w
z
o
k
p
z
p
e
o
e
r
a
o
z
ć
p
s
i
m
e
o
i
113/118
Rywalizacją organizmów tego samego gatunku o te same, ograniczone zasoby środowiska.
Odpowiedź
Litery
h
w
z
i
e
c
e
u
k
e
k
y
c
a
k
n
t
a
g
w
t
y
c
t
r
o
j
n
z
j
?
r
w
a
u
k
e
s
n
m
r
z
o
ą
u
ę
r
a
n
a
114/118
- Młodzieńczy — od narodzin do osiągnięcia dojrzałości płciowej
- Rozrodczy — od osiągnięcia dojrzałości płciowej do utraty zdolności do rozmnażania się
- Starości — od utraty zdolności do rozmnażania się do śmierci
Odpowiedź
Litery
o
c
k
y
e
ó
ł
u
?
w
z
o
o
w
m
r
w
i
g
ż
ż
k
n
a
i
k
y
j
a
e
i
n
e
o
r
a
g
w
m
e
o
j
ż
a
e
d
z
r
o
u
y
i
r
s
ó
n
y
g
w
115/118
- Organizmy tego samego gatunku
- Organizmy innych gatunków
Odpowiedź
Litery
l
n
k
y
i
n
ó
o
e
?
c
o
y
h
o
z
w
i
y
n
ż
o
n
c
y
d
ż
w
a
c
116/118
- Powstały bez udziału człowieka
- Wpływ człowieka na nie jest ograniczony
Odpowiedź
Litery
y
e
u
y
s
y
n
t
r
i
e
ą
z
m
o
m
n
s
k
y
a
t
j
a
a
?
l
c
r
ę
u
h
k
e
a
e
s
r
t
c
z
117/118
Dokonują selekcji, w wyniku której przy życiu pozostają organizmy zdrowe i silne, a giną osobniki chore i słabe.
Odpowiedź
Litery
a
d
a
i
e
i
p
n
k
ż
f
i
j
e
c
n
j
ł
i
?
u
n
r
ą
k
p
ą
ę
k
118/118
- Wytwarzają związki organiczne ze związków nieorganicznych
- Są nimi organizmy samożywne
Odpowiedź
Litery
?
c
z
r
y
r
k
a
c
i
e
ą
j
c
u
ę
u
i
y
p
n
c
o
t
z
h
r
a
d
m
s
e
–
poprawności
0Poprawne
0Błędy
0:00Czas
